MoySklad va Odoo 19: ombor, tannarx va ishlab chiqarish mezonlari

Odoo hujjatidagi bir misolni olamiz. Omborga avval 8 dona 10 dan, keyin 4 dona 16 dan kirdi, soʻng 10 dona chiqdi. Tannarx usuliga qarab bu chiqim 100, 112 yoki 120 ga baholanadi. MoySklad shu uchtadan faqat FIFO ni, yaʼni 112 ni beradi. Mezonlar shu misoldan boshlanib, partiya, rezerv, toʻldirish, ishlab chiqarish, Oʻzbekiston kassasi va API ga boradi. Har joyda ikkala rasmiy hujjat yonma-yon turadi: Odoo 19.0 hujjatlari va MoySklad yordam markazi, 2026-yil oktyabr holati.

Tannarx: bitta usul va uchta usul

MoySklad tannarxni FIFO tamoyili bilan hisoblaydi. Tannarx qabul yoki oprixodovanie hujjatidagi bahodan va qoʻshimcha xarajatdan olinadi, sotuvda esa eng erta kirimdagi tovar birinchi hisobdan chiqadi. Hujjatda boshqa usul tanlanmaydi. Odoo 19 uchta usulni beradi, ular buxgalteriya sozlamalarida tanlanadi va xohlansa tovar toifasi darajasida almashtiriladi.

Odoo hujjatidagi misolni hisoblaymiz va gipotetik qoʻshimcha beramiz: chiqarilgan 10 dona 15 dan sotildi, tushum 150.

Oʻrtacha usulda 4 dona 16 dan kirgach birlik tannarxi 12 ga koʻtariladi: 80 va 64 qoʻshilib, 144 ni 12 donaga boʻlamiz. FIFO da qolgan 2 dona 16 dan turadi, qiymati 32. Standart usulda esa 16 dan kirgan donalar ham 10 deb olinadi, farq tannarxga tushmaydi. Bir xil kirim va chiqim uch xil foyda beradi: 50, 30 va 38. MoySklad shu uch natijadan faqat 38 ni koʻrsatadi. Bu tahririyat xulosasi, u ikki hujjatning qoidalarini solishtirishdan chiqarilgan.

Muhim tuzoq: Odoo da FIFO ikki joyda uchraydi, biri tannarx usuli, ikkinchisi tovarni qaysi ketma-ketlikda olish qoidasi, yaʼni yigʻish strategiyasi. Hujjat ularni aniq ajratadi: yigʻish strategiyasi faqat qaysi tovar birinchi olinishiga taʼsir qiladi, baholashga emas. Masalan, LIFO bilan yigʻib, oʻrtacha tannarx bilan baholash mumkin, chunki IFRS LIFO ni baholash usuli sifatida ruxsat etmaydi. MoySklad da bunday ajratish kerak emas: FIFO u yerda tannarx qoidasi.

Odoo ning ikkinchi qatlami buxgalteriya usuli: davriy usulda xarid hisobi xarajat sifatida yoziladi va ombor qiymati yopish yozuvida yangilanadi, doimiy usulda esa xarid hisobi aktiv sifatida yoziladi, sotuvda tannarx xarajatga oʻtadi. Odoo 19 da doimiy usul qayta ishlangan: ilgari har harakatda yozuv paydo boʻlgan, endi ombor qiymati hisob-faktura darajasida yangilanadi, qolgan farqlarni esa bitta yopish yozuvi tartibga soladi. MoySklad hujjatlarida bunday ikki qatlam tasvirlanmagan: tannarx sotuv hujjatlari va hisobotlarda koʻrsatiladi.

Partiya, seriya va yaroqlilik muddati

Ikkala tizimda ham muddati bor tovarni partiya bilan yuritish mumkin, ammo yoqish tartibi farq qiladi. MoySklad da partiyalar ikki joyda yoqiladi: kompaniya sozlamalarida va tovar kartochkasida. Partiyada «yaroqlilik muddati» maydoni bor, yuklashda «Подобрать партию» tugmasi esa FEFO bilan, yaʼni muddati erta tugaydigani birinchi, tovar tanlaydi. Arxivlangan partiyalar tanlovda qatnashmaydi, xizmatlar va Evotor hamda Kassa MoySklad orqali chakana savdo uchun partiya hisobi mavjud emas.

Odoo 19 da yoʻl uzunroq: avval partiya va seriya raqamlari sozlamasi yoqiladi, keyin tovar kartochkasida partiya bilan kuzatish tanlanadi, undan keyin yaroqlilik sanalari yoqiladi. Yaroqlilik muddatida toʻrtta sana bor: yaroqlilik tugashi, sifat pasaya boshlashi, ombordan olib tashlash va ogohlantirish sanasi. Muddat faqat partiya yoki seriya raqami bilan kuzatiladigan tovarga beriladi. FEFO esa yigʻish strategiyalaridan biri. Qiymatni partiya boʻyicha ajratish uchun toifa tannarxi FIFO yoki oʻrtacha boʻlishi kerak.

Hisobga taʼsiri shunday: Odoo da partiya darajasida baholash mumkin, MoySklad da tannarx kirim hujjatlari navbatidan olinadi. Hujjatlarda MoySklad ning partiya boʻyicha alohida tannarx hisoblashi haqida soʻz yoʻq. Shu sabab partiya tannarxi muhim boʻlgan korxona bu mezonni oldin tekshirishi kerak.

Rezerv va toʻldirish: ikki xil «mavjud»

MoySklad da rezerv buyurtma hujjatidagi belgi va u sotuvni toʻxtatmaydi: rezervlangan tovarni boshqa buyurtmaga joʻnatishni taqiqlash alohida sozlama bilan yoqiladi. Rezervlash uchun tovar omborda boʻlishi shart emas, kelajakdagi kirim hisobga olinadi. Odoo 19 da esa rezerv usuli operatsiya turiga bogʻliq: tasdiqlash vaqtida, qoʻlda yoki rejalashtirilgan sanadan oldin. Birinchi usulda tovar tasdiqlash paytida faqat ombordagi qoldiqdan rezervlanadi.

Toʻldirishda farq kuchayadi: MoySklad da tovarga «неснижаемый остаток» qoʻyiladi, «Пополнить резервы» tugmasi esa qoldigʻi shu chegaradan kam tovarlardan ichki buyurtma yaratadi. Hisob haqiqiy qoldiqdan boshlanadi, rezerv va kutilayotgan tovar hisobga olinmaydi. Odoo da qoida min va max bilan beriladi, ishga tushish sharti esa prognoz qoldigʻi: u min dan pastga tushganda xarid soʻrovi yoki ishlab chiqarish buyrugʻi yaratiladi. Standart trigger avtomatik, qoʻlda variantda xodim hisobotni koʻrib, tugmani oʻzi bosadi. Qoidada yetkazib berish muddati ham bor: buyurtma tovar kerakli sanaga yetib kelishi uchun hisoblangan vaqtda beriladi.

Gipotetik hisob: omborda 8 dona, 5 donasi buyurtmaga rezervlangan, yetkazuvchidan 10 dona kutilmoqda, minimal chegara 10. MoySklad da tugma bu tovarni baribir roʻyxatga qoʻshadi, chunki 8 dona 10 dan kam, kutilayotgan 10 hisobga olinmaydi. «Доступно» variantida esa 8 + 10 − 5 = 13, chegaradan yuqori. Odoo prognozida, 5 dona chiqim va 10 dona kirim kutilsa, hisob 13 chiqadi va qoida ishga tushmaydi. Farq sozlamada emas, qoida nimaga qarashida.

Ishlab chiqarish: ikki usul va ish markazlari

MoySklad ishlab chiqarishning ikki usulini beradi: asosiy usulda materiallar bitta texnologik karta boʻyicha buyurtma orqali rezervlanadi, tannarx va chiqarish esa texnologik amal hujjati bilan rasmiylashtiriladi. Kengaytirilgan usul bir topshiriqqa bir necha karta qoʻshadi, bosqichlarni nazorat qiladi, tugallanmagan ishlab chiqarishni yuritadi va chiqit, ortiqcha sarf hamda tejamni alohida koʻrsatadi. Kartada ikki va undan koʻp mahsulot chiqsa, tannarxni taqsimlash usulini tanlash kerak. Ichma-ich kartalar tannarx daraxtida 15 darajagacha koʻrsatiladi.

Odoo 19 da asos BoM, yaʼni material roʻyxati. Operatsiyalar uchun ish buyruqlari sozlamasi yoqiladi va har operatsiya ish markaziga bogʻlanadi. Ishlab chiqarish buyrugʻining tannarxi ikki xil hisoblanadi: reja tannarxi BoM ga asoslanadi, haqiqiy tannarx esa amalda sarflanganini oladi. Tannarxga komponent qiymati, operatsiya va ish markazining soatlik xarajati, xodimning soatlik haqi kiradi. Ishlab chiqarish ombor darajasida bir, ikki yoki uch bosqichda yuritiladi: faqat ishlab chiqarish, komponentlarni olib keltirib ishlab chiqarish, yoki tayyor mahsulotni saqlashgacha. Mahsulotni butunlay tashqi korxona tayyorlaydigan subpudrat jarayoni uchun alohida sahifalar bor.

Ikki yondashuv bir savolga turlicha javob beradi: MoySklad da chiqit va ortiqcha sarfni kengaytirilgan usul koʻrsatadi, asosiy usul esa bitta karta va qisqa sikl uchun mos deb yoziladi. Odoo da reja va haqiqat tannarxi boshidan ajratilgan, ish markazlari vaqtni ham xarajatni ham beradi. Sex kichik va jarayon qisqa boʻlsa, ikkinchi qatlam ortiqcha boʻlishi mumkin. Bu tahririyat taqqosi.

Oʻzbekiston kassasi va hisob

MoySklad hujjatlarida Oʻzbekiston uchun uchta narsa bor. Tovar kartochkasida TASNIF qidiruvi nomni, IKPU kodini, qadoq kodini va shtrix-kodni toʻldiradi. E-POS fiskal kassasi ulanadi, QR toʻlovlardan Uzum, Click Pass, Payme va AnorCheck qabul qilinadi, kassa esa faqat Windowsda ishlaydi. Hujjatlar uchun yordam markazida hisob-faktura, tovar-transport yuk xati va boshqa Oʻzbekiston shablonlari beriladi.

Odoo 19 hujjatida Oʻzbekiston lokalizatsiyasi sahifasi bor. U hisob rejasini, uchta tayyor soliqni va moliyaviy hisobotlarni tasvirlaydi: 12 foizlik QQS, eksport uchun nol foizlik va ozod qilingan operatsiyalar. Hisobotlar balans va foyda-zarar, ular IFRS uslubida tuzilgan. Elektron hisob-faktura, kassa cheklari, IKPU kodlari va soliq xizmati bilan almashinuv bu sahifada tilga olinmagan. Bu ularning yoʻqligini emas, hujjatlashtirilmaganini bildiradi, shuning uchun savolni sotuvchiga yozma berish kerak.

Integratsiya va huquqlar

MoySklad ning JSON API 1.2 sida cheklovlar rasmiy yozilgan: bir foydalanuvchidan 5 ta parallel soʻrov, hisobdan 20 ta, bitta soʻrovda 20 megabayt maʼlumot, massivda 1000 elementgacha. 2026-yil 16-fevraldan limit hisob boʻyicha emas, har foydalanuvchi va yechim boʻyicha alohida hisoblanadi. Login va parol bilan ishlovchi integratsiyada soʻrov ogʻirligi bosqichma-bosqich oshadi: 1-sentyabrdan 3 birlik, yaʼni 3 soniyada 15 soʻrov, 1-dekabrdan 4 birlik, yaʼni 11 soʻrov. Odoo 19.0 da yangi JSON-2 API paydo boʻldi: u API kalit bilan ishlaydi. Eski XML-RPC va JSON-RPC esa Odoo 22 da, yaʼni 2028-yil kuzida, Odoo Online da 2027-yil qishida olib tashlanishi rejalashtirilgan.

Huquqlarda ham mantiq turlicha: MoySklad da har obyektning ikki egasi bor, foydalanuvchi va boʻlim, ruxsatlar esa boʻlim va hujjat darajasigacha sozlanadi. Odoo da foydalanuvchiga rol beriladi, ilovalar boʻyicha esa «oʻz hujjatlari», «barcha hujjatlar» yoki administrator darajasi tanlanadi. Huquqlarni batafsil sozlash MoySklad da obunaga bogʻliq.

Mezonlar jadvali

Qayerda xato qilinadi

• Tannarx usuli «bir xil» deb olinadi, holbuki Odoo da oʻrtacha usul foydani boshqacha beradi.
• Odoo dagi FIFO yigʻish strategiyasi bilan FIFO tannarx aralashtiriladi.
• Rezerv ikkala tizimda bir xil deb olinadi, holbuki MoySklad kelajakdagi kirimni ham rezervlaydi, Odoo 19 esa tasdiqlash paytida faqat mavjud qoldiqni.
• Oʻzbekiston kassasi va elektron hujjatlar Odoo uchun «bor» deb taxmin qilinadi, ammo sahifa buni yozmagan.
• Integratsiya rejalashtirilganda faqat bir tomonning cheklovi hisobga olinadi, ikkinchisining sanalari esa unutiladi.

Amalda nima qilish mumkin

Quyidagi qadamlar tahririyat tavsiyasi boʻlib, ular ikkala hujjatni solishtirishdan chiqarilgan.

1. Oʻz kirim va chiqim misolingizni oling va uch usulda foydani hisoblang. Farq katta boʻlsa, tannarx usuli tanlovning asosiy sharti.
2. Rezerv va toʻldirish qoidasini bitta tovar misolida yozing: haqiqiy qoldiq, rezerv, kutilayotgan kirim, minimal chegara.
3. Ishlab chiqarishda chiqit va ortiqcha sarfni qanchalik tafsilot bilan koʻrish kerakligini aniqlang.
4. Oʻzbekiston talablaridan kassa, TASNIF va hisob-fakturani qaysi biri zarurligini sanab chiqing va sotuvchidan yozma tasdiq oling.
5. Integratsiya rejangiz bor boʻlsa, ikkala tomonning cheklovlari va sanalarini yozib qoʻying.