Minimal qoldiq va xavfsizlik zaxirasi: raqamni qanday tanlash kerak

Doʻkon egasi tovar kartochkasiga minimal qoldiq sifatida 20 dona yozdi. Hozir javonda 25 dona turibdi, ammo shundan 22 donasi mijozlarga rezerv qilingan, yaʼni aslida sotishga uch dona qolgan. Tizim jim turadi, chunki 25 soni 20 dan katta. Bu hisob gipotetik, lekin MoySklad ning qoidasini aniq koʻrsatadi: minimal qoldiq haqiqiy qoldiq bilan solishtiriladi.

Minimal qoldiq nimani bildiradi

Yordam markazi minimal qoldiqni omborda doim boʻlishi kerak boʻlgan eng kam miqdor deb taʼriflaydi. Zaxira shu chegaradan pastga tushsa, tovarni taʼminotchidan buyurtma qilish yoki boshqa ombordan koʻchirish mumkin. Qiymat tovar uchun ham, modifikatsiya uchun ham beriladi.

Muhim tafsilot: son kartochkaga qoʻlda yoziladi, tizim uni sotuv tarixidan hisoblab bermaydi. Sahifada hisoblash formulasi ham, tavsiya etilgan qiymat ham yoʻq. Demak, raqamning toʻgʻriligi butunlay sizning qaroringizga bogʻliq.

Raqam qayerdan kelishi kerak: nazariya

Taʼminot nazariyasida bu raqam ikki qismdan iborat. Birinchisi yetkazib berish davrida sotiladigan miqdor, yetkazib berish muddati esa buyurtma berilgan paytdan tovar kelgan paytgacha oʻtgan vaqt. Ikkinchisi xavfsizlik zaxirasi, yaʼni prognozdan oshib ketgan talabni qoplash uchun saqlanadigan zaxira. Ikkalasining yigʻindisi buyurtma nuqtasini beradi: qoldiq qaysi songa tushganda yangi buyurtma berish kerakligini.

Xavfsizlik zaxirasining hajmi ikki narsaga bogʻliq: biri talab va yetkazib berishdagi noaniqlik, ikkinchisi mahsulot har doim mavjud boʻlishining istalgan darajasi. Ikkinchi omil koʻpincha unutiladi. Agar hech qachon tovarsiz qolmaslikni xohlasangiz, zaxira katta boʻladi, baʼzan tovar tugab qolishiga chidasangiz, zaxirani ancha kam qilib qoʻyish mumkin, bu esa har bir tovar uchun alohida biznes qarori. Ehtimoliy talabda zaxira qanday hisoblanishini Silver, Pyke va Peterson kitobi alohida bobda yoritadi. Bu bobdagi formulalarni maqola takrorlamaydi: ular real sotuv statistikasini va xizmat darajasini tanlashni talab qiladi.

Gipotetik hisob. Tovar kuniga oʻrtacha 10 dona sotiladi, taʼminotchi uni 7 kunda yetkazadi, demak yetkazib berish davrida 70 dona ketadi. Ammo baʼzi haftalarda talab koʻtariladi, yetkazma esa uch kun kechikishi mumkin. Faqat 70 ga tayansangiz, tovar kelmasdan tugaydi. 30 dona xavfsizlik zaxirasi qoʻshilsa, buyurtma nuqtasi 100 boʻladi.

Oʻrtacha sotuvni qayerdan olish mumkin? MoySklad da «Управление закупками» hisoboti tanlangan davr boʻyicha tovarning kuniga oʻrtacha sotuvini koʻrsatadi, davrni esa filtrdan oʻzingiz belgilaysiz. Oʻrtacha son oʻzgaruvchanlikni koʻrsatmaydi, shuning uchun davrni qisqa boʻlaklarga boʻlib, hisobotni bir necha marta qurish va eng yuqori natijani yozib qoʻyish mumkin. Bu tahririyat taklifi, hujjatda bunday tavsiya yoʻq.

Yana bir tomon bor. Son juda katta boʻlsa, tovar tugab qolishdan saqlanasiz, lekin ortiqcha zaxira omborda joy egallaydi va mablagʻni qotirib qoʻyadi. Yaroqlilik muddati bor tovarda u sotilmay muddati oʻtib ketishiga olib kelishi mumkin. Bu tahririyat mulohazasi. Shu sababli raqam bir marta yozib qoʻyiladigan narsa emas: sotuv oʻzgarsa, taʼminotchi almashsa yoki mavsum kelsa, uni qayta koʻrib chiqish kerak.

Bitta son, ikki maʼno

Mana shu joyda MoySklad ning bitta maydoni savol tugʻdiradi. Hujjat uni doim saqlanadigan eng kam miqdor deb taʼriflaydi, yaʼni xavfsizlik zaxirasiga yaqin maʼnoda. Tizim esa unga boshqa vazifa ham beradi: qoldiq shu sondan pastga tushganda, qoldiqlar hisobotidagi «Пополнить резервы» tugmasi pozitsiyani ichki buyurtmaga qoʻshadi.

Hisob uchun farq katta. Maydonga 30 yozsangiz, buyurtma zaxira uch kunlik sotuvga tushganda paydo boʻladi, yetkazma esa yetti kunda keladi, tovar yoʻlda tugaydi. Maydonga 100 yozsangiz, buyurtma oʻz vaqtida beriladi, lekin son endi eng kam miqdor emas, buyurtma nuqtasiga aylanadi. Tahririyat xulosasi: maydonni buyurtma nuqtasi deb oʻqish amaliy jihatdan toʻgʻri, faqat hamma tovarlarda bir xil qoidani tanlash kerak, aks holda omborchi bir tovarda sonni zaxira, boshqasida buyurtma nuqtasi deb oʻqiydi va ogohlantirishlarga ishonmay qoʻyadi.

Tizim qaysi qoldiqni solishtiradi

Hisob haqiqiy qoldiqdan boshlanadi. Rezerv qilingan tovar va kutilayotgan tovar hisobga olinmaydi, sahifada bu aniq aytilgan. Haqiqiy qoldiq esa barcha kirimlardan barcha chiqimlarni ayirganga teng.

Nega tizim aynan haqiqiy qoldiqni oladi, hujjat yozmaydi. Mantiqiy javob shunday: rezervni bekor qilish mumkin, kutilayotgan yetkazma yoʻlda kechikishi mumkin, haqiqiy qoldiq esa javonda yotibdi va uni hamma koʻra oladi. Bu tahririyat izohi, rasmiy tushuntirish emas. Oqibat shu: ogohlantirish eng ishonchli songa tayanadi, lekin omborning haqiqiy holatini, yaʼni aslida nima sotilishi mumkinligini, toʻliq aks ettirmaydi.

Mavjud miqdor boshqacha hisoblanadi: qoldiq plyus kutish minus rezerv. Rezerv xaridorga vaʼda qilingan, lekin hali joʻnatilmagan qism, kutish esa kelishi kerak, ammo hali kirim qilinmagan miqdor. Quyidagi jadval gipotetik, minimal qoldiq hammasida 20.

A holatda tizim sukut saqlaydi, vaholanki sotishga deyarli hech narsa yoʻq. B holatda ogohlantirish chiqadi, garchi 50 dona yoʻlda boʻlsa ham. Ikkala xatti-harakat hujjatga mos, lekin qaror qabul qilishdan oldin odam «mavjud» ustuniga qarashi kerak.

Qoldiqlar hisoboti shu yerda yordam beradi: unda qoldiq, minimal qoldiq, rezerv, kutish va mavjud miqdor yonma-yon turadi. Qoldiq yoki mavjud miqdor boʻyicha filtr qoʻyib, masalan minimaldan pastdagi tovarlarni ajratib olish mumkin.

Minimaldan buyurtmagacha: bitta tugma

Qoldiqlar hisobotida ombor tanlanadi va «Пополнить резервы» bosiladi. Tizim ichki buyurtma yaratadi va unga qoldigʻi minimaldan past pozitsiyalarni oʻzi qoʻshadi. Buyurtmadan keyin ikki yoʻl bor: taʼminotchiga buyurtma yoki boshqa ombordan koʻchirish. Bu oqim alohida maqolada batafsil yoritilgan, bu yerda esa bitta narsa muhim: tugma faqat roʻyxatni toʻldiradi. Qaysi tovardan, qancha va kimdan buyurtma qilishni odam hal qiladi.

Modifikatsiya: har bir oʻlchamga oʻz raqami

Kiyim yoki poyabzalda bitta tovar bir necha oʻlchamdan iborat va har bir oʻlcham modifikatsiya deyiladi. Modifikatsiyaga asosiy tovardan farq qiladigan oʻz minimal qoldigʻini berish mumkin, qiymat berilmasa tovar kartochkasidagi son ishlatiladi. Istasangiz, modifikatsiyaga asosiy tovardagi bilan bir xil son ham oʻrnatishingiz mumkin.

Gipotetik misol: koʻylakning M oʻlchami haftada 12 dona, XXL oʻlchami haftada 1 dona sotiladi. Ikkalasiga ham 10 dona yozsangiz, XXL uchun u oʻnlab haftalik zaxira, M uchun esa bir haftadan kam. Raqam sotuvga mos kelmaydi. Hisobotda qoldiqni modifikatsiyalar boʻyicha koʻrish uchun jadval sozlamasida boʻlish belgisini yoqish kerak, aks holda maʼlumot butun tovar boʻyicha chiqadi.

Ogohlantirishni kim koʻradi

Minimal qoldiq oʻzi hech kimga xabar bermaydi. Telefon yoki elektron pochtaga xabar olish uchun foydalanuvchi sozlamalarida tegishli belgilar qoʻyiladi. Boshqa yoʻl: qoldiqlar hisobotini har kuni elektron pochtaga yuborishni sozlash. Ikkala usul ham «kim qaror qiladi» degan savolga javob bermaydi, buni kompaniya oʻzi belgilaydi.

Odoo 19 da shu mantiq qanday

Taqqoslash uchun Odoo 19 hujjatiga qarash foydali. U yerda minimal miqdor prognoz qilingan qoldiq bilan solishtiriladi, yaʼni hozirgi qoldiq va kelgusi talab asosida hisoblangan miqdor bilan, hujjat esa uni qoida ishga tushmasdan oldin prognoz qilinishi mumkin boʻlgan eng kam miqdor deb taʼriflaydi. MoySklad esa haqiqiy qoldiq bilan ishlaydi. Bu ikki tizimning yaxshi-yomonligi emas, hisob mantigʻidagi farq.

Amalda nima qilish mumkin

Bu tartib hujjatlar mantigʻidan chiqarilgan va tahririyat fikri hisoblanadi.

1. Har bir muhim tovar uchun ikki narsani yozib chiqing: taʼminotchi necha kunda yetkazadi va eng yuqori haftalik sotuv qancha boʻlgan.
2. Maydonning maʼnosini bitta qilib tanlang: buyurtma nuqtasi yoki xavfsizlik zaxirasi. Ikkalasini aralashtirmang.
3. Rezervi koʻp tovarlarda qoldiq bilan birga mavjud miqdorni ham kuzating.
4. Oʻlchamli tovarlarda har bir modifikatsiyaga alohida son bering.
5. Ogohlantirishni yoqing va ogohlantirishga kim javob berishini belgilang.