Qayta buyurtma qoidalari va replenishment hisobi

Gipotetik holat. Doʻkonda choy sotiladi va har hafta kimdir javonni sanab, yetkazib beruvchiga buyurtma yozadi. Bir hafta u kasal boʻladi, javon boʻshab qoladi va mijozlar boshqa joyga ketadi. Qayta buyurtma qoidasi shu ishni qoidaga aylantiradi: minimal va maksimal chegara beriladi, qolganini Odoo oʻzi hisoblaydi.

Minimum, maksimum va prognoz

Hujjat qayta buyurtma qoidasini oddiy ifodalaydi: u prognoz qilingan zaxirani belgilangan pastki chegaradan yuqorida, yuqori chegaradan esa oshmaydigan holda ushlab turadi. Prognoz miqdori ombordagi qoldiqqa kutilayotgan kirimni qoʻshib, kutilayotgan chiqimni ayirib topiladi. Demak qoida faqat bugungi qoldiqqa emas, yoʻldagi buyurtmalar va tasdiqlangan sotuvlarga ham qaraydi, shuning uchun javonda tovar turgan boʻlsa ham buyurtma yaratilishi, javon boʻsh boʻlsa ham yaratilmasligi mumkin. Bu gʻalati koʻrinadi, lekin mantiqli.

Qoida “Inventory, Operations, Replenishment” sahifasida yoki mahsulot kartasidagi “Reordering Rules” tugmasi orqali yaratiladi. Toʻrtta maydon toʻldiriladi: mahsulot, saqlanadigan joy, minimum va maksimum. Mahsulot “Goods” turida boʻlishi va qoldigʻi kuzatilishi kerak. Sotib olinadigan mahsulotga kamida bitta yetkazib beruvchi, ishlab chiqariladigan mahsulotga esa texnologik karta qoʻyiladi.

Qoida ishga tushganda nima boʻlishi marshrutga bogʻliq. “Buy” marshrutida taklif soʻrovi, yaʼni yetkazib beruvchiga yuboriladigan buyurtma qoralamasi, “Manufacture” marshrutida esa ishlab chiqarish buyurtmasi yaratiladi. Xarid hujjatidagi misol sodda: minimum 5, maksimum 25, prognoz 4 ga tushsa, Odoo 21 dona buyurtma qiladi.

Avtomatik va qoʻlda ishga tushirish

Qoidaning “Trigger” maydoni ikki qiymat oladi: “Auto” va “Manual”. Ikkalasida ham hisob bir xil, farqi buyurtmani kim ochishida. Avtomatik qoida buyurtmani oʻzi yaratadi: rejalashtiruvchi ishga tushganda yoki sotuv tasdiqlanib, prognozni minimumdan pastga tushirganda. Rejalashtiruvchi odatda kuniga bir marta ishlaydi.

Rejalashtiruvchini kutish shart emas: uni dasturchi rejimida “Run Scheduler” bilan darhol chaqirish mumkin. Ehtiyot boʻlish kerak, chunki bu boshqa rejalashtirilgan amallarni ham ishga tushiradi.

Qoʻlda qoida esa buyurtma yaratmaydi, balki “Replenishment” sahifasiga ehtiyoj sifatida yozib qoʻyadi. Foydalanuvchi “To Order” miqdorini koʻrib, kerak boʻlsa oʻzgartiradi va “Order” ni bosadi. Hisobot yetkazib beruvchi boʻyicha filtrlash va guruhlash, hamda qoidani vaqtincha “Snooze” bilan yashirish imkonini beradi. Hujjat avtomatik qoidani qulay, lekin kamroq moslashuvchan deb ataydi.

Sozlash yoʻli oddiy, lekin bir nuqta eʼtiborga loyiq. “Trigger” ustuni sukut boʻyicha yashirin, uni jadvalning oʻng chetidagi sozlash belgisi orqali koʻrsatish kerak. Avtomatik qoidalar esa “Replenishment” sahifasida ham sukut boʻyicha koʻrinmaydi.

Qaysi turni tanlash mahsulotga bogʻliq. Tez-tez sotiladigan, hajmi kichik va doim bir xil yetkazib beruvchidan olinadigan tovar uchun avtomatik qoida mantiqli. Buyurtma hajmini yetkazib beruvchi bilan kelishish yoki bir necha mahsulotni bir yoʻla buyurtma qilish kerak boʻlsa, qoʻlda rejim qulay. Hujjat qoʻlda rejimning afzalligini shunday tasvirlaydi: takliflarni koʻrib chiqib, tuzatish, muddatlarga moslash va bir necha mahsulotni jamlab buyurtma qilish mumkin. Hisobotdagi “Order to Max” varianti, yaʼni minimumga tushmagan mahsulotni ham maksimumgacha buyurtma qilish, katta buyurtma uchun yaxshiroq shartlar olish yoki yetkazish xarajatini tejash uchun ishlatiladi.

Minimumni qanday tanlash

Qoida buyurtmani toʻgʻri vaqtda beradi, lekin minimum notoʻgʻri boʻlsa, tovar baribir yetmay qoladi. Gipotetik hisob. Kuniga oʻrtacha 5 dona sotiladi, yetkazib beruvchi tovarni 7 kunda yetkazadi. Demak buyurtma berilgandan keyin kelgunga qadar 35 dona sotiladi.

Minimum 20 boʻlsa, buyurtma zaxira 20 dan pastga tushganda beriladi. Tovar kelguncha 35 dona sotiladi, shuning uchun javon taxminan uch kun boʻsh turadi. Minimum 40 boʻlsa, buyurtma 40 dona qolganda beriladi va kelishgacha 5 dona omborda qoladi. Kod izohi ham minimumga xavfsizlik zaxirasi kiritilishini aytadi: minimum qoplaydigan talab kunlari yetkazib berish muddatidan uzun boʻlsa, farq kutilmagan holatlar uchun zaxira boʻlib xizmat qiladi. Xulosa shu: minimum kamida yetkazib berish muddati davomidagi talabga teng boʻlishi kerak. Bu tahririyat xulosasi, hujjatda bunday qatʼiy formula yoʻq.

Vaqt omili: yetkazib berish muddati va gorizont

Qoida faqat “nima kerak” emas, “qachon kerak” savoliga ham javob beradi. Hujjat buni prognoz sanasi bilan ifodalaydi: bu buyurtma bugun berilsa, tovar kela oladigan eng yaqin sana. U yetkazib beruvchining muddati va xarid boʻyicha qoʻshimcha kunlarni qoʻshib topiladi.

Misol hujjatdan. Muddat 4 kun, xarid uchun 2 kun, bugun 2 oktyabr boʻlsa, prognoz sanasi 8 oktyabr. 8 oktyabrga tushgan 5 dona sotuv ehtiyoj sifatida bugun koʻrinadi, undan keyingi sotuvlar esa hali hisobga olinmaydi.

Gorizont bu oynani kengaytiradi. Prognoz sanasiga gorizont kunlari ham qoʻshiladi, shunda qoida yaqin kelajakdagi tanqislikni oldindan koʻrsatadi. Hujjat misoli: bugun 18 fevral, qoldiq 10, minimum 5, maksimum 10, yetkazib berish 1 kun. 23 fevralga 8 dona buyurtma bor, shu kuni qoldiq 2 ga tushadi. Gorizontsiz ehtiyoj hisobotda faqat 22 fevralda chiqadi, gorizont 4 kun va undan koʻp boʻlsa darhol.

Gorizont kompaniya darajasida beriladi: “Inventory” boʻlimidagi “Advanced Scheduling” sahifasida “Replenishment Horizon” maydoni bor. Odoo 19 yangiliklarida gorizont sozlamasining standart qiymati 365 kun deb yozilgan va qoidaga “Deadline” maydoni qoʻshilgan: u minimumga tushishdan oldin buyurtma berishning oxirgi sanasini koʻrsatadi. Kod izohi ham shuni aytadi: deadline bu minimumdan pastga tushmaslik uchun buyurtma beriladigan sana.

Karrali miqdor: qutiga yaxlitlash

Yetkazib beruvchi tovarni donalab emas, qutilab sotsa, buyurtma shu qutiga karrali boʻlishi kerak. Buning uchun “Multiple” maydoni bor: Odoo miqdorni maksimumga yetadigan eng yaqin karrali songa yuqoriga yaxlitlaydi. Maydon variantlari yetkazib beruvchi roʻyxatidagi qadoqlardan olinadi.

Gipotetik hisob. Choy 12 talik qutida sotiladi, minimum 20, maksimum 100, prognoz esa 18. Maksimumga yetish uchun 82 dona kerak. 82 ni 12 ga boʻlsa 6,8 chiqadi, shuning uchun Odoo 7 quti, yaʼni 84 dona buyuradi va qoldiq maksimumdan ikki dona oshib ketadi. Hujjat bunday holatda ortiqcha zaxira haqida ogohlantirish belgisi chiqishini yozadi.

Odoo 19 da bu qoida oʻzgargan. Yetkazib beruvchi roʻyxatidagi yoki texnologik kartadagi birlik endi sukut boʻyicha karrali sifatida olinadi, buyurtma miqdori esa maksimumdan oshishi mumkin, chunki pastga yaxlitlanganda yetarli boʻlmay qolish xavfi bor edi. Shu versiyada “Replenishment” sahifasidagi boʻsh ustunlar sukut qiymatlar bilan toʻldirildi, shuning uchun marshrut va yetkazib beruvchi boʻyicha qoidalarni filtrlash osonlashdi. Yetkazib beruvchi katalogida esa sotuv va talab tarixiga qarab buyurtma miqdori taklif qilinadi.

Qoidalar koʻpayganda

Bitta mahsulotga bitta qoida oson, ammo yuzlab mahsulotda qoidalarni yagona jadvalda boshqarish kerak boʻladi. Barcha qoidalar “Replenishment” sahifasida turadi va ular ustida odatdagi ommaviy amallar bajariladi: maʼlumotni eksport qilish, keraksiz qoidani arxivga olish, filtr va guruhlash orqali kerakli qatorlarni topish. Mahsulot kartasidan esa faqat shu mahsulotning qoidalari ochiladi.

Odoo 20 da nima oʻzgardi

Odoo 20 yangiliklariga koʻra, “Order” va “Order to max” tugmalari bitta “Order” tugmasiga birlashtirilgan, mahsulot esa oldindan, yaʼni “To reorder” filtrisiz tanlansa, buyurtma miqdori maksimumdan prognozni ayirib topiladi. Yaʼni ikki xil tugma oʻrniga bitta. Kod ham shuni tasdiqlaydi: tugma qoʻlda yozilgan miqdorni yoki maksimumgacha yetadigan miqdorni oladi. Eslatma: 20.0 hujjatidagi hisobot sahifasi hali “Order to Max” ni alohida variant sifatida tasvirlaydi.

Ikkinchi yangilik minimum va maksimumni taklif qilish. Yangiliklarda yozilishicha, ular talab tarixi, istalgan minimal qoplash kunlari va buyurtma chastotasiga qarab taklif qilinadi. Yaʼni raqamni oʻylab topish oʻrniga Odoo oʻtgan sotuvlardan boshlangʻich qiymat beradi. Kodda bu uchun “Based on” maydoni bor: oxirgi 7 kun, 30 kun, 3 oy yoki 12 oy, oʻtgan yilning shu oyi va boshqa davrlar, shuningdek qoʻlda kiritilgan talab.

Kunlik talab mijozlarga va ishlab chiqarishga chiqqan miqdordan mijozdan qaytganini ayirib, davr kunlariga boʻlinadi. Gipotetik hisob: 30 kunda 300 dona chiqsa, kunlik talab 10 dona. Maksimumning kod izohi uni minimumga buyurtma chastotasi, kunlik talab va oʻsish koeffitsientidan hosil boʻlgan qoʻshimcha bilan bogʻlaydi, yetkazib beruvchining eng kam partiyasi hisobga olinadi. Buyurtma har 7 kunda berilsa, bu taxminan 70 donalik qoʻshimcha demakdir.

Buyurtmaga qarab toʻldirish bilan farqi

Odoo zaxirani uch yoʻl bilan toʻldiradi: qayta buyurtma qoidalari, buyurtmaga qarab toʻldirish marshruti va bosh ishlab chiqarish jadvali. Qoida omborda zaxira ushlab turadi. Marshrut esa sotuv tasdiqlangandan keyingina buyurtma yaratadi va uni aynan shu sotuvga bogʻlaydi.

Ikkalasining oraligʻida maxsus “0/0/1” qoidasi bor: omborda hech narsa saqlanmaydi, har sotuvda bir donalik buyurtma yaratiladi. Farqi shuki, marshrut kelgan tovarni oʻsha sotuvga band qiladi, qoida esa band qilmaydi va tovarni boshqa buyurtmaga ham ishlatish mumkin. Bosh ishlab chiqarish jadvalini qayta buyurtma qoidalari bilan birga ishlatmaslik tavsiya qilinadi.

Amalda nima qilish mumkin

1. Mahsulotlarni ikkiga ajrating: doim omborda turishi kerak boʻlganlar va buyurtma bilan olinadiganlar.
2. Birinchi guruhga qoʻlda ishga tushiriladigan qoida qoʻying va bir oy davomida “To Order” miqdori bilan oʻzingizning hisobingizni solishtiring.
3. Yetkazib beruvchi muddatlarini yangilang, chunki prognoz sanasi shularga tayanadi.
4. Qutilab sotiladigan mahsulotlarga karrali miqdorni belgilang va ortiqcha zaxira ogohlantirishlariga eʼtibor bering.
5. Odoo 20 da taklif etilgan minimum va maksimumni tayyor javob emas, boshlangʻich nuqta deb qabul qiling.