Odoo marshrutlari: koʻp bosqichli qabul, push/pull va putaway qoidalari

Yetkazib beruvchi yuk mashinasini ombor eshigiga olib keldi. Tovar qayerga tushadi: toʻgʻridan-toʻgʻri javonga, qabul maydoniga yoki sifat nazoratiga? Keyin kim va qaysi hujjat bilan uni javonga olib boradi? Odoo da bu savollarning javobi marshrutlar (routes) va ularning qoidalarida turadi. Hujjat marshrutni shunday taʼriflaydi: tovarning ichki yoki tashqi joylashuvlar oʻrtasidagi harakatini push va pull qoidalari birikmasi bilan boshqaradigan tuzilma.

Omborning ikkita maydoni hamma narsani belgilaydi

Odatdagi 1, 2 va 3 bosqichli oqimlar uchun marshrutni qoʻlda yaratish shart emas. Ombor shaklida ikkita maydon bor: “Incoming Shipments” va “Outgoing Shipments”. Ular qabul va yetkazishni bir, ikki yoki uch bosqichli qiladi, Odoo qolgan marshrutlarni oʻzi yaratadi. Hujjatning ogohlantirishi aniq: bu oqimlar uchun qoidalarni yaratmang va oʻzgartirmang, faqat shu ikki maydonni sozlang.

Bu maydonlar faqat “Multi-Step Routes” yoqilgandan keyin koʻrinadi. Sozlama oʻzi “Storage Locations” ni ham faollashtiradi. Qabul va yetkazish bosqichlari bir xil boʻlishi shart emas: ombor bir bosqichda qabul qilib, uch bosqichda yetkazishi mumkin.

Odoo kerakli joylashuvlarni (Input, Quality Control, Packing Zone, Output) oʻzi faollashtiradi va ombor sozlamasi oʻzgarganda arxivga oʻtkazadi. Demak ombor xaritasini qoʻlda yangilash kerak emas. Xarita ombor sozlamasi bilan birga oʻzgaradi.

Qaysi bosqich qachon kerak

Bir bosqichli qabulda tovar tasdiqlangan zahoti vendor joylashuvidan ombor zaxirasiga oʻtadi; bu standart rejim. Xarid buyurtmasidagi “Received” ustuni shundan keyin buyurtilgan miqdorga tenglashadi. Qoʻshimcha hujjat yoʻq. Ikki bosqichli qabulda tovar avval qabul maydoniga tushadi, soʻng saqlashga oʻtkaziladi. Bu sovitgich, qulflangan maydon yoki maxsus qatorlar boʻlgan omborlar uchun foydali. Tovar saqlash joyiga qarab saralanadi va bir joyga boradiganlari birga olib boriladi.

Uch bosqichli qabul sifat nazorati kerak boʻlgan kompaniyalar uchun. Tovar qabul maydoniga tushadi, tekshiruv zonasiga olib boriladi, nazoratdan oʻtgani zaxiraga oʻtkaziladi. Tekshiruvdan oʻtmaguncha tovar keyingi ishlov uchun mavjud hisoblanmaydi. Ikki bosqichli yetkazish FIFO, LIFO yoki FEFO strategiyasi qoʻllanadigan kompaniyalar uchun qulay boʻlishi mumkin. Uch bosqichli yetkazishda esa terilgan tovar qadoqlash zonasiga keltiriladi, qadoqlangach chiqish joyiga olib boriladi. Bu har kuni koʻp va murakkab buyurtma bajaradigan kompaniyalar uchun moʻljallangan.

Uch bosqichli qabul amalda shunday koʻrinadi. Xarid buyurtmasi tasdiqlangach, qabul hujjati (WH/IN) yaratiladi; uni tasdiqlash tovarni WH/Input ga oʻtkazadi. Keyin “Internal Transfers” kartasida sifat nazoratiga koʻchirish hujjati paydo boʻladi va u tasdiqlanganda tovar WH/Quality Control ga tushadi. Uchinchi hujjat tovarni WH/Stock ga oʻtkazadi. Bir tovar uchun uchta hujjat va uchta tasdiqlash. Har birini alohida masʼul odam bajarishi mumkin, bu esa nazorat nuqtasini koʻpaytiradi.

Uch bosqichli yetkazishda zanjir shu tartibda. Sotuv buyurtmasi tasdiqlanganda terish hujjati yaratiladi, tovar mavjud boʻlsa Odoo uni avtomatik band qiladi. Terish tasdiqlangach qadoqlash hujjati ochiladi, tovar WH/Packing Zone dan WH/Output ga oʻtadi. Oxirida yetkazish hujjati (WH/OUT) tasdiqlanadi va tovar mijoz joylashuviga chiqadi. Sotuv buyurtmasidagi “Delivery” tugmasi endi bitta emas, uchta transferni koʻrsatadi.

Har bosqich qoʻshimcha hujjat va qoʻshimcha harakat degani. Tahririyat mulohazasi: bosqich shu jismoniy zona va shu masʼul odam mavjud boʻlsagina qoʻshiladi. Qabul maydoni boʻlmasa, ikki bosqichli qabul faqat qogʻozbozlikni koʻpaytiradi.

Push va pull: kim yoʻlni boshlaydi

Pull qoidasi talabdan boshlanadi. Maqsad joylashuvda talab paydo boʻlganda (sotuv buyurtmasi yoki qayta toʻldirish qoidasi), qoida manba joylashuvdan tovar olish uchun operatsiya yaratadi. Push qoidasi esa tovar manba joylashuvga kelishi bilan ishga tushadi va uni keyingi manzilga yuboradi. Koʻp bosqichli marshrutda ular birga ishlaydi: pull qoidasi yakuniy manzilni belgilaydi va birinchi koʻchirishni yaratadi, qolgan yoʻlni push qoidalari bosib oʻtadi.

Hujjat uch bosqichli yetkazish misolini beradi. Pull qoidasi tovarni mijozga kerak boʻlishi bilan WH/Stock dan oladi va birinchi operatsiyani, yaʼni terishni yaratadi. Soʻng push qoidalari tovarni qadoqlash zonasidan chiqish joyiga, undan mijozga olib boradi. Yana bir muhim eslatma: push qoidalari faqat koʻchirish hujjati allaqachon yaratilgan boʻlsa ishlaydi.

Qoida shaklida beshta amal tanlanadi: “Pull From”, “Push To”, “Pull & Push”, “Manufacture” va “Buy”. Oxirgi ikkitasi mos ilovalar (Manufacturing va Purchase) oʻrnatilganda mavjud. Odoo ning standart qoidalarini oʻzgartirish kutilmagan xatolarga olib kelishi mumkin, shuning uchun bu tavsiya etilmaydi.

Manba kodi push qoidasi qanday topilishini koʻrsatadi. Odoo harakatning manzil joylashuvi manba boʻlgan qoidani qidiradi. Topilmasa, ota-joylashuvga koʻtariladi va yana qidiradi. Qoidada “Push Applicability” domeni boʻlsa, u harakatga mos kelishi shart. Odoo 20 release notes bu imkoniyatni yangilik sifatida eʼlon qiladi: tovar qaysi aniq joylashuvga kelganiga qarab marshrut belgilash mumkin. Misol: WH/Input/A ga kelsa A marshrutidan, WH/Input/B ga kelsa B marshrutidan oʻtadi.

Qoʻshimcha marshrutlar va ularni qoʻllash

Standart ombor marshrutlari barcha mahsulotga avtomatik tushadi. Qolgan marshrutlar esa qoʻlda qoʻllanadi: “Replenish on Order (MTO)”, “Buy”, “Manufacture”, “Dropship” va subpudratchi marshrutlari. MTO sukut boʻyicha arxivda turadi va “Buy” yoki “Manufacture” bilan birga ishlatiladi.

Marshrut mahsulotga, mahsulot toifasiga, qadoqlashga, yetkazish usuliga va sotuv buyurtmasi qatoriga biriktiriladi. Buning uchun marshrut shu shakllarda tanlanadigan qilib belgilanadi. Qator darajasida biriktirilgan marshrut shu buyurtma uchungina mahsulotning oʻz marshrutlarini bekor qiladi. Mahsulot kartasida “View Diagram” tugmasi qoidalarning diagrammasini koʻrsatadi. Odoo 19 release notes ham shu yoʻnalishdagi yangiliklarni qayd etadi: sotuv qatorida bir nechta marshrutni (masalan MTO va Buy) birga tanlash, sotib olinadigan mahsulotga Buy va BoM bor mahsulotga Manufacture marshrutini avtomatik belgilash.

Barcha marshrutlarni bir joyda koʻrish mumkin: Inventory, Configuration, Routes sahifasi hamma omborlarning marshrutlarini koʻrsatadi. Bitta ombor marshrutlari uchun ombor shaklidagi “Routes” tugmasi ishlatiladi. Marshrut formasida “Applicable On” boʻlimi uning qaysi shakllarda tanlanishini belgilaydi: mahsulot, toifa, qadoqlash, yetkazish usuli, ombor yoki sotuv buyurtmasi qatori.

Putaway: qabuldan keyin tovar qayerga boradi

Putaway qoidasi kelgan tovarni saqlash joyiga yoʻnaltiradi. Hujjat buni shunday taʼriflaydi: yuk kelganda tovarni tegishli saqlash joyiga yoʻnaltirish jarayoni. Qoida uchta qismdan iborat: mahsulot yoki toifa (yoki paket turi), tovar kelgan joylashuv va saqlash joyi. Saqlash joyi kelgan joylashuvning ichki joylashuvi boʻlishi shart. Misol: WH/Stock ichida WH/Stock/Fruits va WH/Stock/Vegetables bor; “olma WH/Stock ga kelganda WH/Stock/Fruits ga ketsin” qoidasi shu tarzda yoziladi.

“Sublocation” maydoni uch variant beradi. “No” da tovar “Store to” da koʻrsatilgan joyga boradi. “Last Used” da shu mahsulot yoki toifa oxirgi marta joylangan joy taklif qilinadi, bunday joy boʻlmasa “Store to” ishlatiladi. “Closest Location” da saqlash toifasidagi (storage category) joylashuvlardan eng mosi tanlanadi, bu variantda toifa majburiy. Mahsulot va toifa koʻrsatilmagan boʻsh qoida hamma tovarga qoʻllanadi; hujjat unda “Last Used” ni tavsiya qiladi.

Bir tovarga bir nechta qoida mos kelsa, Odoo ularni ustuvorlik tartibida koʻradi. Hujjat tartibi:

• Paket turi va mahsulot
• Paket turi va toifa
• Faqat paket turi
• Faqat mahsulot
• Faqat mahsulot toifasi

Manba kodi buni tasdiqlaydi va bir nuqtani qoʻshadi: toifasi mahsulotning oʻz toifasi boʻlgan qoida ota-toifaga yozilgan qoidadan ustun turadi, ota-toifa qoidalari ham hisobga olinadi

Sigʻim chegarasi storage category bilan beriladi. Chegara ogʻirlik, mahsulot yoki paket turi boʻyicha qoʻyiladi. Kategoriyada “Allow New Product” maydoni bor: joy faqat boʻsh boʻlsa, faqat shu mahsulot turganda yoki aralash tovar bilan qabul qilinishi mumkin. Bitta cheklov bor: Odoo kelgan miqdorni bir nechta joyga oʻzi boʻlmaydi. Joy 10 birlikka moʻljallangan boʻlsa va 12 birlik kelsa, hammasi shu joyga yoʻnaltiriladi. Storage category dagi eng yaqin joylar toʻla boʻlsa, “Store to” joylashuvi ishlatiladi. Ortiqcha miqdorni qoʻlda boʻlish kerak.

Putaway va push qoidalari bir-birini toʻldiradi. Putaway kelgan joylashuv ichida aniq saqlash joyini tanlaydi, push esa tovarni keyingi zonaga, masalan qabul maydonidan sifat nazoratiga yuboradi. Ikkalasining birgalikdagi taʼsirini koʻrish uchun sinov bazasida bitta xarid buyurtmasini oxirigacha oʻtkazib, hosil boʻlgan hujjatlar zanjirini koʻrib chiqish foydali. Bu tahririyat maslahati.

Bosqichni tanlashdan oldingi savollar

Hujjat sozlamalarni, manba kodi tartibni koʻrsatadi. Qaror kompaniyaniki. Manbalardan chiqarilgan tahririyat savollari:

1. Qabul maydoni jismonan bormi va u yerga kim javob beradi?
2. Sifat nazorati majburiymi, yoki tovar darhol savdoga chiqadimi?
3. Qaysi tovar toifalari uchun saqlash joyi oldindan aniq?
4. Joy toʻlganda ortiqcha miqdorni kim boʻlib joylaydi?

Birinchi savolga javob “yoʻq” boʻlsa, ikki bosqichli qabulning mantiqiy asosi qolmaydi, chunki hujjatdagi sabablarning hammasi (sovitgich, qulflangan maydon, maxsus qatorlar) jismoniy zonaga tayanadi va bunday zona boʻlmasa, qoʻshimcha hujjat hech kimga foyda bermaydi.