Lot, seriya raqami va yaroqlilik muddati: kuzatuv

Gipotetik holat. Yetkazib beruvchi xabar beradi: bir partiyadagi mahsulotda nuqson topildi. Agar qaysi mijozlarga aynan shu partiyadan tovar ketgani yozib borilmagan boʻlsa, hammaga yozishdan boshqa yoʻl qolmaydi. Lot va seriya raqami shu savolga bir daqiqada javob berish uchun kerak. Odoo ikkala usulni ham beradi, ammo ular bir xil vazifani bajarmaydi va har biri ish hajmini oshiradi.

Lot va seriya raqami: farq nimada

Lot bu bir vaqtda qabul qilingan, saqlangan yoki ishlab chiqarilgan tovar partiyasi. Bir lot raqami ostida yuzlab dona turishi mumkin. Seriya raqami esa har bir donaga beriladigan yagona belgi boʻlib, uni boshqa donadan ajratib turadi. U raqam, harf va belgilardan iborat boʻlishi mumkin.

Hujjat tanlovni shunday izohlaydi. Kiyim yoki oziq-ovqat kabi katta hajmda qabul qilinadigan tovarda lot maʼqul, chunki nuqson topilganda butun partiyani qaytarib chaqirish va muddatni nazorat qilish oson. Seriya raqami har donaning tarixi kerak boʻlgan joyda, masalan sotuvdan keyingi xizmat koʻrsatiladigan mahsulotda foydali.

Odoo 20 manba kodida mahsulot kartasida bitta “Tracking” tanlovi bor va u toʻrt qiymat beradi: “None”, “By Quantity”, “By Lots” va “By Unique Serial Number”. Hujjat sahifalarining bir qismi esa hali “Track Inventory” belgisi va uning yonidagi roʻyxatni tasvirlaydi. Shuning uchun hujjat boʻyicha qadam-baqadam yurganda ekrandagi nomlar biroz boshqacha boʻlishi mumkin.

Yoqish: uch joyda uch sozlama

Birinchi qadam Inventory sozlamalaridagi “Traceability” boʻlimida “Lots & Serial Numbers” ni yoqish. Ikkinchisi mahsulot kartasida kuzatuv turini tanlash. Agar mahsulot ombor qoldigʻiga ega boʻlsa va keyin kuzatuv yoqilsa, Odoo ogohlantiradi va mavjud qoldiqqa lot raqamini inventarizatsiya tuzatishi orqali berish kerak boʻladi.

Uchinchi sozlama operatsiya turida turadi. Odatda yangi lot faqat qabulda yaratiladi va yetkazishda faqat mavjud lotlardan tanlanadi. Buni “Create New” va “Use Existing ones” belgilari oʻzgartiradi. Hujjat seriya raqamlari uchun amaliy tavsiya beradi: qabulda yangisini yaratishga ruxsat berib, yetkazishda uni oʻchirib qoʻyish xodimning mavjud boʻlmagan raqamni tasodifan yozib yuborishidan saqlaydi.

Qabulda lot va seriyani kiritish

Qabul hujjatida mahsulot qatorining yonidagi “Details” havolasi “Detailed Operations” oynasini ochadi. Shu oynada lot raqami va miqdor kiritiladi. Raqamni bir-bir yozish ham, roʻyxatni nusxalab “Import Serials/Lots” orqali bir yoʻla qoʻyish ham mumkin. Raqam kiritilmasdan “Validate” bosilsa, Odoo xato beradi va qabulni tasdiqlamaydi.

Gipotetik misol. Qabulda 120 dona yuk keldi va u ikki lotdan iborat: birinchisida 70, ikkinchisida 50 dona. Oynada ikki qator yoziladi, hujjat esa miqdorlar yigʻindisi talabga teng boʻlguncha qator qoʻshishni tavsiya qiladi. Shu tariqa omborda ikkita alohida lot paydo boʻladi va ular keyin alohida kuzatiladi.

Seriya raqamlari uchun yana bir qulaylik bor. “Generate Serials/Lots” oynasida birinchi raqam va kerakli soni yoziladi, Odoo qolgan raqamlarni oʻzi tartib bilan hosil qiladi va naqshni oʻzi aniqlaydi. Hujjat misolida buyurtmada besh dona bor, bittasiga raqam berilgan, qolgan toʻrttasi roʻyxat sifatida import qilinadi va mavjud qator saqlanib qoladi.

Odoo 20 yangiliklarida bu jarayonga yana ikkita qulaylik qoʻshilgan. Barcode ilovasida lot va seriya raqamlarini ommaviy hosil qilish mumkin, ishlab chiqarish buyurtmasi yopilganda esa ular har doim avtomatik yaratiladi.

Seriya raqamini berish uchun qabul yagona joy emas. Hujjat bir nechta imkoniyatni sanaydi:

• mahsulot omborda turgan paytda, “Lots/Serial Numbers” sahifasidan.
• qabul hujjatidagi “Moves” tugmasi orqali.
• qabul hujjatidagi “Detailed Operations” oynasida.
• ishlab chiqarish buyurtmasi bajarilayotganda.
• inventarizatsiya tuzatishi vaqtida.

Bu roʻyxatdan chiqadigan xulosa shu: raqam bermay qolib ketgan qoldiqni keyin ham tuzatish mumkin, lekin tuzatish alohida amal boʻlib, vaqt talab qiladi. Eng sodda yoʻl raqamni mahsulot omborga kirgan zahoti berishdir.

Yetkazishda qaysi lot ketadi

Yetkazish hujjatida ham “Details” havolasi bor, u yerda “Pick From” ustuni tanlangan lot va uning joyini koʻrsatadi. Lotdagi tovar yetarli boʻlsa butun miqdor undan olinadi, yetmasa yoki bir necha lotdan olish kerak boʻlsa, miqdorni qoʻlda oʻzgartirish mumkin. Qaysi lot avtomatik tanlanishi yechish strategiyasiga, yaʼni FIFO, LIFO yoki FEFO ga bogʻliq.

Misol uchun, buyurtma 80 dona, tanlangan lotda esa 50 dona bor. Odoo 50 donani shu lotdan oladi, qolgan 30 donani boshqa lotdan qoʻshish uchun qator qoʻshiladi. Demak bitta yetkazish bir necha lotdan iborat boʻlishi mumkin va hujjatda ularning hammasi alohida yoziladi.

Mijozga beriladigan hujjat uchun ham sozlama bor. “Display Lots & Serial Numbers on Delivery Slips” yoqilsa, lot va seriya raqamlari yetkazish varaqasida chiqadi. Hujjat buni mijoz mahsulotni qaytarish yoki taʼmirlash soʻrovi yuborayotganda kerak boʻladigan maʼlumot sifatida tasvirlaydi.

Lot shaklida nimalar saqlanadi

Har lotning oʻz shakli bor. Unda lot raqami, ichki havola, kompaniya va izoh yoziladi. Ichki havola ombor ichida ishlatiladigan muqobil raqam uchun, masalan yetkazib beruvchining raqami boshqacha boʻlsa. Lot shakliga oʻz maydonlarini ham qoʻshish mumkin: hujjat misolida “Wood type” maydoni qoʻshilib, qiymati “Cherry wood” deb yozilgan.

Bitta cheklov bor: lot mavjud harakatlarga bogʻlangandan keyin uning mahsuloti va qoldigʻini oʻzgartirib boʻlmaydi. Lotni qoʻlda yaratish raqamni mahsulot uchun band qiladi, lekin uni hech qaysi qoldiqqa biriktirmaydi. Biriktirish qabul hujjatida amalga oshiriladi. Seriya raqami allaqachon omborda turgan mahsulotga ham shu sahifa orqali beriladi, mahsulot tanlanganda Odoo keyingi raqamni oʻzi taklif qiladi.

Yaroqlilik muddati: toʻrt xil sana

Yaroqlilik muddati faqat lot yoki seriya bilan kuzatiladigan mahsulotga beriladi. Buning uchun “Lots & Serial Numbers” yoqilgandan keyin paydo boʻladigan “Expiration Dates” belgisi ham yoqiladi. Mahsulot kartasida toʻrtta qiymat kunlarda kiritiladi.

• “Expiration Date”: qabuldan necha kun keyin tovar xavfli boʻlib qolishi.
• “Best Before Date”: muddatdan necha kun oldin sifat pasaya boshlashi, lekin hali xavfsiz boʻlishi.
• “Removal Date”: muddatdan necha kun oldin tovarni ombordan chiqarish kerakligi.
• “Alert Date”: muddatdan necha kun oldin ogohlantirish chiqishi.

Bu qiymatlar toʻldirilsa, qabul vaqtida muddat avtomatik hisoblanadi, kerak boʻlsa qoʻlda oʻzgartiriladi. Gipotetik hisob. Mahsulotning muddati 60 kun, ombordan chiqarish sanasi muddatdan 10 kun oldin, ogohlantirish 15 kun oldin deb belgilansin. 1 oktyabrda qabul qilingan partiya uchun muddat 30 noyabrga toʻgʻri keladi, ombordan chiqarish sanasi 20 noyabr, ogohlantirish esa 15 noyabr boʻladi.

Muddati oʻtgan lotning shaklida qizil “Expiration Alert” chiqadi, roʻyxatda esa “Expiration Alerts” filtri bilan ularni birga koʻrish mumkin. Mahsulotdagi masʼul foydalanuvchiga muddat oʻtganda xabarnoma boradi. Sotishda esa joy yoki toifada FEFO strategiyasi tanlangan boʻlishi kerak: u muddati yaqinroq lotni birinchi beradi.

Izlash: qaysi mijozga qaysi lot ketgan

Barcha lot va seriyalar “Lots/Serial Numbers” sahifasida yigʻilgan. Lot shaklidagi “Location” tugmasi shu lotdagi qoldiqni koʻrsatadi, “Traceability” tugmasi esa u bilan bajarilgan barcha harakatlarni ochadi. Hujjat bu hisobotni mahsulot qayerdan kelgani, qayerda saqlangani va kimga yuborilganini koʻrsatadigan toʻliq hayot tarixi deb ataydi. Lot yoki seriya maydoni “Stock”, “Detailed Stock”, “Moves History” va “Moves Analysis” hisobotlarida ham bor, shuning uchun qidiruvni shu hisobotlarning istalganidan boshlash mumkin.

Odoo 20 bu hisobotni kuchaytirgan. Yangiliklarga koʻra, endi bitta hisobotda oldingi va keyingi bosqichdagi lot yoki seriya raqamlari birga koʻrinadi, oxirgi joylashuv ajratib, oraliq joylar xira koʻrsatiladi, yaroqlilik muddatlari ham qoʻshilgan. Lot shaklidagi “Transfers” tugmasi esa butun transferni emas, aynan yetkazish qatorlarini koʻrsatadi va bu chaqirib olishni aniqroq qiladi.

Gipotetik chaqirib olish tartibi quyidagicha boʻlishi mumkin:

1. Yetkazib beruvchi xabarida koʻrsatilgan lot raqamini “Lots/Serial Numbers” sahifasidan topish.
2. “Transfers” tugmasi bilan shu lotdan chiqqan yetkazish qatorlarini ochish.
3. “Location” tugmasi bilan hali omborda turgan qoldiqni koʻrish va uni ajratib qoʻyish.
4. Mijozlar roʻyxatini yetkazish qatorlaridan olib, ularga xabar berish.

Odoo 19 va 20 da nima oʻzgardi

Odoo 19 yangiliklarida lot va seriya shakli qayta ishlangani, seriya raqamlari va lotlardan tegishli maʼlumotga oʻtish yaxshilangani va mahsulotga xos lot hamda seriya raqami formatini belgilash mumkin boʻlgani aytilgan. Prognoz hisobotida muddati oʻtgan mahsulotlarni ajratib koʻrsatish ham shu versiyada paydo boʻlgan. Odoo 20 da esa yuqorida sanalgan hisobot va chaqirib olish qulayliklari qoʻshildi. Yaroqlilik muddatining oʻzi uchun alohida yangi qoida eʼlon qilinmagan.

Kuzatuvni qachon yoqmaslik kerak

Har bir kuzatiladigan mahsulot qabul va yetkazishda qoʻshimcha kiritish demakdir. Hujjat ham katta hajmli tovar uchun lotni tavsiya qiladi, chunki bir nechta mahsulot bitta lotga bogʻlanib, muammo chiqsa uni birga kuzatish mumkin. Tahririyat mulohazasi: arzon va muddati yoʻq mahsulotga seriya raqami berish ish vaqtini oladi, foyda esa bermasligi mumkin. Kuzatuvni qaytarib chaqirish yoki sotuvdan keyingi xizmat kerak boʻlgan mahsulotga qoldirgan maʼqul.

Amalda nima qilish mumkin

1. Mahsulotlarni uch guruhga boʻling: kuzatuv kerak emas, lot kerak, seriya kerak.
2. Muddatli mahsulotlar uchun toʻrt sanani bir marta belgilab chiqing va qadoqdagi yozuv bilan solishtiring.
3. Qabulda yangi raqam yaratishga ruxsat berib, yetkazishda faqat mavjud raqamlardan tanlashni qoldiring.
4. Muddatli mahsulotlar joyi uchun FEFO strategiyasini belgilang.
5. Chaqirib olish tartibini bir marta test bazada oʻtkazib chiqing.