Odoo Payroll: ish haqi qoidalari, pay run va mamlakat lokalizatsiyasi

Oy oxiri yaqinlashganda kadrlar boʻlimida bir xil savollar turadi: kim necha kun ishladi, kimning taʼtili tasdiqlandi, kimga qanday ustama yoziladi. Qogʻoz tabel yoki alohida jadval bilan bu ish koʻp vaqt oladi va xato qilish oson. Odoo Payroll shu zanjirni bitta joyga yigʻadi: u xodimlarning ishlagan vaqtini Attendances, Time Off kabi ilovalardan olib, varaqa yaratadi.

Odoo ochiq kod omborining 20.0 shoxida Payroll topilmaydi, demak ilova pullik Enterprise nashriga tegishli. Bu hujjatning oʻzidan emas, ombor roʻyxatini koʻrib chiqishdan kelib chiqqan xulosa.

Zanjir: shartnomadan toʻlovgacha

Hujjatdagi tavsifni oltita bosqichga jamlash mumkin.

1. Xodim ishga olinganda shartnoma tuziladi, unda maosh, ish jadvali va ish haqi tuzilmasi yoziladi.
2. Ish vaqti yozuvlari shartnoma va boshqa ilovalardagi maʼlumotdan oʻzi yaratiladi.
3. Yozuvlardagi xatolar hisobdan oldin tuzatiladi.
4. Har xodimga varaqa hisoblanadi, koʻpincha pay run orqali butun guruh bilan.
5. Varaqalar tasdiqlanadi va buxgalteriya yozuvi chiqariladi.
6. Xodimga bank oʻtkazmasi yoki chek bilan toʻlanadi.

Naqd toʻlash mumkin, ammo hujjat buni tavsiya qilmaydi. Zanjirning bir boʻgʻini yoʻq boʻlsa, keyingisi ishlamaydi: shartnomasi yoʻq xodimga varaqa chiqmaydi, bank hisobi ishonchli deb belgilanmagan xodimga esa toʻlov oʻtmaydi.

Tuzilma va qoidalar: ish haqi nimadan yigʻiladi

Ish haqi olti narsadan tuziladi: tuzilma turi, tuzilma, qoidalar, qoida parametrlari, qoida toifalari va qoʻshimcha kiritmalar. Eng yuqori daraja tuzilma turi, Odoo ikkitasini tayyor beradi: oylik maoshli xodimlar uchun «Employee» va soatbay ishlaydiganlar uchun «Worker». Tuzilma turi toʻlov davrini, ish soatlarini va maosh qatʼiy yoki soatbay ekanini belgilaydi, uning ichida esa bir nechta tuzilma turadi, masalan oddiy maosh va yil oxiri mukofoti.

Har tuzilmada qoidalar bor. Qoida bitta satrni hisoblaydi: asosiy maosh, ustama, soliq yoki ushlanma. Eng muhim sozlamasi tartib raqami, chunki kichik raqamli qoida oldin hisoblanadi va uning natijasini keyingilar ishlata oladi. Qoida natijasi oddiy koʻpaytmadan chiqadi: asos summa, miqdor va foiz koʻpaytiriladi, foiz esa avval yuzga boʻlinadi.

Bu jadval Odoo mantigʻini koʻrsatadi, real stavkalarni emas, ularni mamlakat lokalizatsiyasi tayyor beradi. Qoidaga yana ikki belgi qoʻyiladi: «varaqada koʻrinsin» uni xodimga beriladigan PDF ga chiqaradi, «ish beruvchi xarajati» esa uni kompaniyaning umumiy xarajatiga qoʻshadi.

Bonus yoki ushlanma kabi oʻzgaruvchan summalar qoidaga emas, kiritmaga yoziladi. Kiritma xodim kartasida yoki varaqada turishi mumkin, ikkalasida boʻlsa varaqadagi qiymat xodimdagi qiymatdan boshlanadi va keyin faqat shu oy uchun oʻzgartiriladi. Hujjat ogohlantiradi: qoidani oʻzgartirish yoki yangisini yaratish faqat zarurat boʻlganda qilinadi.

Ish vaqti yozuvlari va toʻqnashuvlar

Ish vaqti yozuvi, yaʼni work entry, xodim jadvalidagi bitta yozuv: ishda boʻlish, kasallik taʼtili, oʻqitish yoki rasmiy dam olish kuni. Ilova ularni xodim tuzilmasi turidan hamda Attendances, Planning va Time Off ilovalaridan oʻzi yaratadi, kerak boʻlsa qoʻlda ham qoʻshish mumkin. Maoshi soatga bogʻlangan xodim uchun bu yozuvlar toʻlov hisobining asosi boʻladi.

Eng koʻp muammo taʼtil soʻrovidan chiqadi. Odoo ish vaqti yozuvlarini oldindan yaratib qoʻyadi, keyin xodim taʼtil soʻrasa, bir kunga ikkita yozuv tushadi: biri ish, biri taʼtil. Bu toʻqnashuv deyiladi va toʻq sariq uchburchak bilan koʻrinadi. Joriy toʻlov davrini qamrab olgan toʻqnashuvlar hal boʻlmaguncha varaqa yaratib boʻlmaydi.

Toʻgʻri yoʻl shunday: xatoni uni keltirib chiqargan ilovada tuzatish, keyin yozuvlarni qayta yaratish. Aks holda qayta yaratilganda toʻqnashuv yana paydo boʻladi. Hujjat misolida xodim Planning da ikki ish joyiga bir vaqtda yozilgan, uni Planning da tuzatib, soʻng Payroll da shu davr yozuvlari qayta yaratiladi.

Yaxlitlash qoidasi ham hisobga taʼsir qiladi. Hujjat misolida ish kuni sakkiz soat, xodim esa 5,5 soat kiritgan. Yaxlitlashsiz 5,5 soat qoladi. Yarim kunga pastga yaxlitlansa 4 soat, yuqoriga yaxlitlansa 8 soat boʻladi. Butun kunga pastga yaxlitlansa nol soat, yuqoriga yaxlitlansa 8 soat chiqadi. Yangi yozuv turini ochishdan oldin yaxlitlashni buxgalter bilan kelishib olish shu sababli oʻrinli.

Muhim ogohlantirish: bu boʻlimdagi tasvir hujjatga tayanadi, rasmiy yangiliklar esa boshqacha aytadi. Odoo 19 yangiliklarida tasdiqlanmagan taʼtillar varaqa yaratilishiga endi toʻsqinlik qilmasligi yozilgan, Odoo 20 yangiliklarida esa ish vaqti yozuvlari va Planning bilan bogʻlanish olib tashlangani, yozuv turlari taʼtil turlari bilan birlashtirilgani qayd etilgan. Hujjat sahifasi hamon eski tartibni tasvirlaydi, mazmunidagi oxirgi oʻzgarish 2025 yil oktyabrga toʻgʻri keladi. Qaysi tartib sizning bazangizda ishlayotganini ishga tushirishdan oldin tekshirib oling.

Varaqa: hisoblash, tasdiqlash, toʻlash

Varaqa, yaʼni payslip, bitta xodimga bitta davr uchun yoziladigan hisob. Uning toʻrt qismi bor: ishlangan kunlar, kiritmalar, hisob-kitob va qoʻshimcha maʼlumot. Ishlangan kunlar va kiritmalar tayyor maʼlumotdan toʻladi, hisob-kitob qismi esa «hisoblash» tugmasi bosilgandagina toʻladi va qoʻlda oʻzgartirilmaydi. Tugmani tasdiqlashgacha istalgancha bosish mumkin, shuning uchun kiritma oʻzgarsa varaqani qayta hisoblash oson.

Tasdiqlashdan oldin boshqaruv panelidagi ogohlantirishlarga qarash kerak. Ular turlarga boʻlingan, masalan ishlayotgan shartnomasi yoʻq xodimlar yoki bank hisobi kiritilmagan xodimlar. Ogohlantirish hal qilinmasa, keyingi qadamda xato chiqadi. Qadamlar tartibi qatʼiy.

1. Varaqani tasdiqlash: qoralama buxgalteriya yozuvi paydo boʻladi.
2. Toʻlov hisobotini yaratish: bankka topshiriladigan fayl, umumiy format CSV, boshqalari lokalizatsiyaga bogʻliq.
3. Buxgalteriya yozuvini tasdiqlash: busiz xodimga toʻlab boʻlmaydi.
4. Toʻlovni bajarish va varaqani toʻlangan deb belgilash.

Toʻlov uchun xodimning bank hisobi shaxsiy maʼlumotlarida kiritilgan va ishonchli deb belgilangan boʻlishi shart, aks holda tugma xato beradi. Xato toʻlangan varaqani qaytarish uchun teskari varaqa yaratiladi: u asl summaning manfiy qiymati bilan chiqadi va oddiy varaqa kabi qayta ishlanadi.

Kutilmagan holat ham boʻladi: varaqa tasdiqlangandan keyin xodim taʼtil oladi. Varaqani bekor qilib qayta hisoblash oʻrniga, kunni keyingi davrga oʻtkazish mumkin, buning uchun sozlamada javobgar shaxs belgilanadi. Hujjat misolida ish haqi oyning 15 kuni va oxirgi kuni toʻlanadi, varaqa 30 kuni tasdiqlangan, xodim esa 31 kuni kasal boʻlib qolgan. Bu kun keyingi oyning birinchi kuniga yoziladi, chunki 31 kun uchun ish haqi allaqachon toʻlangan va taʼtil qoldigʻi toʻgʻri qolishi kerak.

Pay run: butun jamoani bir davrda yuritish

Pay run koʻp varaqani birga yaratib, birga qayta ishlash usuli. Odatda har davr va har tuzilma uchun bitta pay run ochiladi, kerak boʻlsa boʻlim yoki lavozim boʻyicha ham ajratiladi. Davr turlari yil, yarim yil, chorak, ikki oy, oy, yarim oy, ikki hafta, hafta va kun boʻlishi mumkin. Hujjat misolida oylik toʻlov uchun «oy» tanlanib, boshlanish sanasi 1 noyabr qoʻyilsa, tugash sanasi 30 noyabr boʻlib oʻzi toʻladi.

Pay run uch holatdan oʻtadi.

• Tayyor: varaqalar qoʻshilgan, lekin hali qayta ishlanmagan.
• Bajarildi: qoralama yozuvlar yaratilgan va toʻlov hisobotini tayyorlash mumkin.
• Toʻlangan: toʻlov belgilab boʻlingan.

Bajarilgan pay runni yana tayyor holatga qaytarish mumkin, ammo ichida bitta boʻlsa ham toʻlangan varaqa boʻlsa, qaytarish yopiladi. Davrdan tashqari alohida varaqa kerak boʻlsa, uni yaratib mavjud pay runga qoʻshish ham mumkin. Nomlarni tartibli yuritish foyda beradi: hujjat misolida avgust uchun «1–14 avgust, soatbay», «1–14 avgust, oylik» va xuddi shunday ikkinchi yarim oy uchun yana ikkita pay run yuritiladi.

Mamlakat lokalizatsiyasi: nega birinchi qadam

Hujjat buni alohida taʼkidlaydi: toʻgʻri mamlakat lokalizatsiyasini oʻrnatish juda muhim, chunki u shu mamlakatning milliy qoidalari, soliqlari va yigʻimlarini sozlaydi. Hujjat roʻyxatida hozir yigirma toʻrt mamlakat bor, quyida ularni hudud boʻyicha jamladik.

Oʻzbekiston bu roʻyxatda yoʻq. Odoo 20 yangiliklarida Oʻzbekiston boʻlimi faqat buxgalteriya bandlarini sanaydi, ish haqi haqida gap yoʻq. Bu masala alohida mavzu boʻlib, shu maqolada koʻrilmaydi.

Roʻyxatlar bir-biriga toʻliq mos kelmaydi. Odoo 20 yangiliklarida Iroq, Quvayt va Filippin uchun ham ish haqi bandlari bor, lekin hujjat roʻyxatida bu mamlakatlar koʻrinmaydi. Hujjatning oʻzi ham roʻyxat tez-tez yangilanib turishini yozadi. Demak mamlakat roʻyxatini maqola emas, oʻz bazangizdagi oʻrnatish oynasi aniq koʻrsatadi.

Oʻrnatish Payroll sozlamalarida bajariladi: lokalizatsiya tanlash havolasi ochiladi va kerakli mamlakat oldida oʻrnatish bosiladi. Baʼzi mamlakatlarda bir nechta paket bor, masalan Misr uchun ikkita paketni birga oʻrnatish kerak. Har kompaniya oʻz lokalizatsiyasiga ega boʻlishi mumkin, chunki filial boshqa mamlakatda ishlashi ham mumkin. Hujjat lokalizatsiya sozlamalariga tegmaslikni tavsiya qiladi, ularni faqat yangi qonun chiqqanda yoki kompaniya ayrim soliqdan ozod boʻlganda oʻzgartirish kerak.

Odoo 19 va 20 da nima oʻzgardi

Odoo 19 da Payroll boʻyicha bir nechta muhim oʻzgarish bor.

• Partiyalar pay run deb qayta nomlandi va jarayon qadamma-qadam boʻldi.
• Notoʻgʻri varaqa qaytarilganda tuzatish tartibi ishga tushadi.
• Tasdiqlanmagan taʼtillar varaqa yaratilishiga endi toʻsqinlik qilmaydi.
• Xodimda bir nechta bank hisobi boʻlib, sof ish haqini ular orasida boʻlish mumkin.
• Xodim va shartnoma yagona yozuvga birlashtirildi, oʻzgarishlar tarixi saqlanadi.

Odoo 20 yangiliklari koʻproq kundalik ishga tegadi.

• Maoshni foiz yoki qatʼiy summa bilan oshirish, yaʼni indekslash.
• Sof summadan yalpi summani hisoblaydigan simulyatsiya.
• Varaqani xodimga yuborish vaqtini tanlash: tasdiqlanganda, toʻlanganda yoki qoʻlda.
• Pay runni bir bosishda bosma varaqalar bilan sinab koʻrish va pay run ichida yozishma yuritish.
• Bitta qoida bir nechta toifa va tuzilmada qatnasha oladi.
• Ish jadvalini boshlanish va tugash vaqtisiz, kuniga soat bilan berish.
• Allaqachon yaratilgan varaqalarga taʼsir qiladigan shartnoma sanasini oʻzgartirib boʻlmaydi, avval varaqalar qaytariladi.

Oxirgi band amaliy ahamiyatga ega: shartnoma sanasini jimgina oʻzgartirib boʻlmaydi, shuning uchun varaqalar chiqarilgandan keyin sanadagi xatoni tuzatish qoʻshimcha qadam talab qiladi. Boshqaruv paneli ham yangilangan va endi sozlamadagi ogohlantirishlar hamda kundalik nazoratga qaratilgan.

Amalda nima qilish mumkin

Quyidagi bandlar hujjat talabi emas, manbalardan chiqarilgan tahririyat mulohazasi.

1. Boshlashdan oldin mamlakatingiz lokalizatsiya roʻyxatida borligini tekshiring, yoʻq boʻlsa qoidalarni oʻzingiz yozishingiz va ularning toʻgʻriligiga bir odam javob berishi kerakligini hal qiling.
2. Har xodimga ishlayotgan shartnoma, ish jadvali va ishonchli bank hisobini kiriting, panel ogohlantirishlari aynan shuni tekshiradi.
3. Toʻqnashuvlarni toʻlov kunidan bir necha kun oldin tozalang, chunki ular hal boʻlmaguncha varaqa chiqmaydi.
4. Qoidani oʻzgartirishdan oldin sinov bazasida tekshiring va tartib raqamini yozib boring.
5. Odoo 20 ga oʻtishdan oldin ish vaqti yozuvlari tartibini sinov bazasida koʻrib chiqing.