Loyiha rentabelligi: Odoo 20 da eski foyda paneli oʻrniga nima keldi

Gipotetik holat: kompaniya mijozga yuz soatlik xizmat sotdi. Loyiha yopilganda hisobchi toʻlov tushganini koʻradi, rahbar esa boshqa narsani soʻraydi: shu loyihadan foyda qoldimi yoki xodimlar vaqti uni yeb qoʻydimi? Savol oddiy, ammo javob uchun daromad ham, xarajat ham bitta loyihaga bogʻlangan boʻlishi kerak. Odoo 20 da bu javob olinadigan joy oʻzgardi.

Eski panel nimani koʻrsatardi

Foydalilik koʻrsatkichi loyiha boshqaruv panelining oʻng tomonida turardi va faqat hisob-kitob qilinadigan loyihalar uchun chiqardi. Demak, ichki loyihada, yaʼni mijozga hisob-faktura yozilmaydigan ishda, bu koʻrsatkich umuman chiqmaydi, shuning uchun uning foydasini boshqa yoʻl bilan baholashga toʻgʻri keladi. Panel ikki boʻlimga boʻlingan: daromadlar va xarajatlar. Bitta yozuv ikkala boʻlimda ham koʻrinishi mumkin. Masalan, vaqt yozuvi daromadda mijoz toʻlagan miqdor bilan, xarajatda esa xodimga toʻlangan ish haqi bilan turadi.

Har bir miqdor uch ustunga boʻlingan edi. Birinchi ustun mavjud buyurtmalarga qarab kutilgan miqdorni koʻrsatadi. Ish bajarilganda, masalan vaqt yozuvi tasdiqlanganda yoki yetkazish buyurtmasi yopilganda, miqdor ikkinchi ustunga oʻtadi, yaʼni hisob-faktura qilinishi yoki toʻlanishi kerak boʻlganlarga. Hisob-faktura tasdiqlangach, u uchinchi ustunga tushadi. Daromad boʻlimi yana sotilgan, yetkazilgan va hisob-faktura qilingan qismlarga ajraladi.

Bu uch ustunni gipotetik hisob bilan tushunish oson. Faraz qilaylik, 100 soat sotilgan, 80 soati bajarilgan va faqat 60 soati uchun hisob-faktura yozilgan. Demak, 20 soatlik ish bajarilgan, ammo hali pulga aylanmagan, yana 20 soat esa umuman qilinmagan. Rahbar shu farqni koʻrsa, kechikkan hisob-fakturani darrov topadi.

Panelning oʻzi ham amaliy edi: har qatorning yonidagi strelka batafsil roʻyxatni ochar, loyihaning yuqori satri esa foydalilikka taʼsir qiluvchi yozuvlarni Kanban koʻrinishidan tahrirlashga imkon berar edi.

Daromad va xarajat qayerdan yigʻiladi

Daromad tomonida vaqt yozuvlari, sotilgan materiallar, mijoz hisob-fakturalari, obunalar, avans toʻlovlari va mijozga qayta hisoblangan xarajatlar turadi. Vaqt yozuvlari mahsulot sozlamasidagi hisob-kitob qoidasiga qarab boʻlinadi: oldindan toʻlangan yoki belgilangan summali ish, vaqtga asoslangan ish yoki muhim bosqichga asoslangan ish.

Xarajat tomoni kengroq. Vaqt yozuvining xarajat qiymati xodimning kadrlar kartasidagi sozlamalardan olinadi, xarid buyurtmalari esa yetkazib beruvchi hisobi tasdiqlangandan keyingina koʻrinadi. Ombor harakatlari xarajatga faqat operatsiya turida analitik xarajat yoqilgan boʻlsa tushadi. Yetkazib beruvchi hisoblari, ishlab chiqarish buyurtmalari va boshqa xarajatlar ham shu yerda turadi.

Xarid tomonida bir ehtiyotkorlik kerak. Xarid buyurtmasi xarajatga faqat yetkazib beruvchi hisobi tasdiqlanganda tushadi. Demak, material olingan, lekin hisob hali kelmagan boʻlsa, loyiha foydasi vaqtincha yuqori koʻrinadi. Bu hujjatdagi qoidadan chiqarilgan tahririyat xulosasi.

Hamma yozuv loyihaga va uning analitik hisobiga bogʻlangan boʻlishi shart. Analitik hisob daromad va xarajatni loyiha kabi bir yoʻnalishga biriktiradigan alohida hisob. Bogʻlanmagan yozuv panelda koʻrinmaydi, demak foyda ham toʻliq chiqmaydi.

Daromad qaysi qoida bilan paydo boʻladi

Daromad hisob-kitob qoidasiga bogʻliq. Bu qoida xizmat mahsulotida tanlanadi va ish qachon pulga aylanishini belgilaydi. Vaqtga asoslangan qoidada, mahsulotda loyiha va vazifa yaratish tanlangan boʻlsa, buyurtma tasdiqlanganda ular oʻzi yaratiladi, xodimlar soatni vazifaga yozadi, soatlar buyurtmadagi «yetkazilgan» ustunida koʻrinadi va hisob-faktura shundan tuziladi.

Muhim bosqichga asoslangan qoidada esa daromad bosqich yopilganda buyurtmadagi yetkazilgan ulush orqali ochiladi. Bu qoida faqat kamida bitta loyihada muhim bosqichlar yoqilgan boʻlsa tanlanadi. Panel daromadni aynan shu qoidalarga koʻra boʻlaklab koʻrsatadi.

Gipotetik taqqos. Ikki loyiha ham yuz soat bilan sotilgan, birinchisiga yuz soat, ikkinchisiga yuz qirq soat ketgan. Vaqt va materiallar asosida ishlansa, qoʻshimcha qirq soat mijozga yoziladi. Belgilangan toʻlovli shartnomada esa u kompaniya hisobiga oʻtadi, chunki mijoz kelishilgan miqdorni toʻlaydi.

Foydadan oldin paydo boʻladigan belgilar

Foyda oxirida chiqadi, xavf esa oldindan koʻrinadi. Boshqaruv paneli bajarilgan vazifalar nisbatini va loyihaning taxminiy tugallanish foizini koʻrsatadi. Yozilgan va rejalangan soatlar yonma-yon turadi, vaqt hisobi va rejalashtirish hisoboti esa rejalangan hamda haqiqiy ish soatini solishtirishga imkon beradi.

Vazifa ichida ham shunday: sarflangan soat ajratilgan vaqtning necha foizi ekanini vazifa shaklining oʻzi koʻrsatadi. Loyiha yarmini bajargan boʻlsa-yu, soatning koʻp qismi allaqachon ketgan boʻlsa, marja pasayishi haqidagi birinchi signal aynan shu yerda paydo boʻladi. Bu tahririyat mulohazasi, hujjat talabi emas.

Byudjet: panelda ham, yangi hisobotda ham

Hujjatga koʻra loyihaga byudjet qoʻyilsa, panelda uning holati va tafsiloti chiqadi, byudjet qoʻshish tugmasi ham shu yerda turadi. Buning sharti: buxgalteriya ilovasida byudjetlar yoqilgan boʻlishi kerak. Odoo 19 da oddiy byudjet uchun xarid ilovasini oʻrnatish shart boʻlmay qoldi, yaʼni kelishilgan miqdorlarsiz oddiy byudjet yuritish mumkin.

Odoo 20 yangiliklari byudjetni yangi hisobotlar bilan tahlil qilish mumkinligini aytadi. Oddiy qilib aytganda, byudjet kiritilmagan loyihada byudjetga nisbatan tahlil ham boʻlmaydi.

Odoo 20 da nima oʻzgardi

Odoo 20 yangiliklar roʻyxatida oʻzgarish qisqa yozilgan: boshqaruv panelidagi foydalilik hisoboti olib tashlandi, loyiha byudjeti, haqiqiy va prognoz marja endi yangi alohida hisobotlar orqali tahlil qilinadi. Yaʼni savol oʻsha-oʻsha, javob olinadigan joy esa boshqa.

Muhim ogohlantirish bor. 20.0 hujjatlaridagi foydalilik sahifasi va boshqaruv paneli sahifasi hali eski panelni tasvirlaydi, master versiyadagi nusxa ham shu matnni beradi. Hujjat panelda byudjet boʻlimi borligini ham yozadi, uni koʻrsatish uchun buxgalteriya ilovasida byudjetlar yoqilgan boʻlishi kerak. Yangi hisobotlarning nomi, ustunlari va ochiladigan joyi ochiq hujjatda topilmadi, shuning uchun bu maqola ularni tasvirlamaydi.

Bundan ikki xulosa chiqadi. Birinchisi: eski paneldagi raqamlarga tayanib ishlagan kompaniya Odoo 20 ga oʻtgach bu raqamlarni boshqa joydan izlashi kerak boʻladi. Ikkinchisi: hujjat ekrandan orqada qolishi mumkin, shuning uchun yangi hisobotni oʻzingizning bazangizda ochib koʻrmay turib, undan nimani kutish mumkinligini aytib boʻlmaydi.

Foyda toʻgʻri chiqishi uchun nimani tekshirish kerak

Hisobot qanday nomlanishidan qatʼi nazar, uning toʻgʻriligi kiritilgan maʼlumotga bogʻliq. Eski panel qoidalari yangi hisobotlarda ham kuchda qolishi ehtimol, lekin bu tahririyat taxmini, hujjatda tasdiqlanmagan. Shuning uchun quyidagi toʻrt nuqtani tekshirib chiqish foydali.

• Sotuv buyurtmasi, hisob-faktura va yetkazib beruvchi hisoblari loyihaga yoki uning analitik hisobiga bogʻlanganmi.
• Xodimning vaqt qiymati kadrlar kartasida kiritilganmi, chunki vaqt yozuvi xarajati shundan hisoblanadi.
• Ombor operatsiyalarida analitik xarajat yoqilganmi, aks holda materiallar xarajatga tushmaydi.
• Xizmat mahsulotida hisob-kitob qoidasi toʻgʻri tanlanganmi, yaʼni vaqt boʻyicha, muhim bosqich boʻyicha yoki belgilangan toʻlov boʻyichami.

Muhim bosqich boʻyicha ishlaydigan loyihada yana bir nozik joy bor. Bosqichga erishish hisob-fakturani oʻzi yaratmaydi, u faqat buyurtmadagi yetkazilgan ulushni yangilaydi, hisob-fakturani esa alohida yaratasiz. Shuning uchun «yetkazilgan, ammo hisob-faktura qilinmagan» miqdor vaqtincha ortib turishi tabiiy.

Vaqt va materiallar asosidagi ishda bu mexanizm boshqacha. Bunday hisob loyiha hajmini oldindan aniq baholab boʻlmaganda yoki talablar oʻzgarganda qoʻllanadi, belgilangan umumiy toʻlovli shartnomada esa mijoz bajaruvchiga qancha ketganidan qatʼi nazar kelishilgan miqdorni toʻlaydi. Bu farq foydaga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qiladi: belgilangan toʻlovda ortiqcha soatni kompaniya oʻz choʻntagidan qoplaydi.

Hisob-fakturadagi analitik taqsimot ustuniga ham eʼtibor bering. Hujjatning oʻzi uni keyingi vaqt va materiallar hisoblari toʻgʻri bajarilishi uchun kerak deb ataydi.

Marjaga sotuv paytida ham qarash mumkin. Odoo 20 sotuv buyurtmasi qatorida marjani koʻrsatadi va uni toʻgʻridan-toʻgʻri tahrirlashga imkon beradi, marja oʻzgarsa, qatorning sotuv summasi oʻzi qayta hisoblanadi. Demak, loyiha foydasini kelishuv tuzilayotgan kunning oʻzidayoq oʻylab qoʻyish mumkin.

«Billing rate» bilan adashtirmang

Vaqt hisobi ilovasida «billing rate» deb ataladigan indikator bor, ammo u foyda marjasi emas. Bu xodim uchun oylik hisob qilinadigan vaqt maqsadi: ilova oy davomida yozilgan hisob qilinadigan soatni shu maqsad bilan solishtirib, bajarilish foizini koʻrsatadi. Maqsaddan past boʻlsa foiz qizil, erishilsa yashil boʻladi.

Indikatorni yoqish uchun vaqt hisobi sozlamalarida tegishli belgi qoʻyiladi, soʻng har bir xodim kartasida oylik maqsad soat yoki kun hisobida kiritiladi, shundan keyin xodim oʻz ekranida yozilgan hisob qilinadigan vaqtni maqsadga nisbatan koʻradi.

Demak, bu indikator xodimning bandligini oʻlchaydi, loyihaning pul natijasini emas. Foyda esa daromad bilan xarajatni taqqoslashdan chiqadi, shu sababli ikkisini bir hisobot deb oʻylamang.

Yoniga yetakchilar jadvalini ham yoqish mumkin. U oy davomida maqsadga eng yuqori foizda yetgan uchta xodimni koʻrsatadi, jami vaqt boʻyicha alohida jadval ham bor, kunlik maslahatlarni esa oʻzingiz tahrirlaysiz. Bunday jadval jamoada raqobat tugʻdirishi mumkin, shuning uchun uni yoqishdan oldin xodimlar bilan kelishib olgan maʼqul.

Amalda nima qilish mumkin

Bu bandlar hujjat talabi emas, manbalardan chiqarilgan tahririyat mulohazasi.

1. Odoo 20 ga oʻtishdan oldin eski paneldan hozir qaysi raqamlarni koʻrib turganingizni yozib oling: kutilgan, yetkazilgan va hisob-faktura qilingan daromad hamda xarajat.
2. Oʻtgandan keyin yangi hisobotlarda xuddi shu loyihalar uchun raqamlarni solishtiring va farq sababini toping.
3. Har bir yangi hisob-kitob qilinadigan loyiha uchun analitik hisob bogʻlanganini tekshirib chiqing.
4. Byudjetdan foydalanmoqchi boʻlsangiz, uni buxgalteriya ilovasida yoqing va loyihaga byudjet kiriting.
5. Hujjat va ekran bir-biriga mos kelmasa, rasmiy yangiliklar roʻyxatiga tayaning va tafsilotni oʻz bazangizda tekshiring.