Odoo Email Marketing xatni tayyor roʻyxatga yoki filtr bilan tanlangan mijozlarga yuboradi. Xatni oldin sinab koʻrish, ikki versiyani solishtirish va yuborishni kelgusi vaqtga qoʻyish mumkin. Odoo ning oʻz pochta serveri katta roʻyxat uchun moʻljallanmagan, shuning uchun hajm oshganda alohida server kerak boʻladi. Natijani ochilgan, bosilgan va qaytgan xatlar ulushi bilan oʻlchanadi, ammo bu raqamlar toʻliq aniq emas.
Faraz qiling, dekabr oyida besh ming mijozga yangi yil xabari yuborilmoqchi: darrov uch savol chiqadi, yaʼni xat kimga boradi, qachon ketadi va natija qanday oʻlchanadi. Odoo Email Marketing shu uch savolga javob beradigan ilova: unda roʻyxat, xat dizayni, yuborish navbati va hisobot bir joyda turadi.
Ilovaning asosi Odoo ochiq kod omborining 20.0 shoxida bor, demak Community nashrida ham mavjud. Bu hujjatdan emas, ombor roʻyxatidan kelib chiqqan xulosa.
Roʻyxat va segment: xat kimga boradi
Eng oddiy yoʻl pochta roʻyxati. Roʻyxat nom bilan yaratiladi va ichiga manzillar qoʻlda, fayldan yoki saytdagi obuna blokidan tushadi, roʻyxatni obuna sozlamalari sahifasida koʻrsatish esa mijozga qaysi yangilikni olishini oʻzi tanlash imkonini beradi. Har roʻyxatda besh koʻrsatkich turadi: nechta qabul qiluvchi, nechta xat yuborilgani, qaytganlar, obunadan chiqqanlar va qora roʻyxatga tushganlar ulushi. Bu koʻrsatkichlar roʻyxat yangi yoki eskirganini baholashga yordam beradi.
Ikkinchi yoʻl segment: roʻyxat oʻrniga mijozlar bazasining oʻzidan filtr bilan tanlash. Qabul qiluvchi manbai sifatida kontaktlar, tadbirga yozilganlar, CRM dagi imkoniyatlar, roʻyxatdagi kontaktlar yoki sotuv buyurtmalari tanlanadi. Hujjat bir narsani alohida taʼkidlaydi: bitta shart odatda yetmaydi, filtrni bir necha qator bilan aniqlashtirish kerak.
Roʻyxat kontaktlari Kontaktlar ilovasida alohida kartochkaga ega boʻlmasligi ham mumkin: ular faqat Email Marketing ichida yashaydi va shu bilan umumiy mijoz bazasidan ajralib turadi. Kontaktlar roʻyxatida qora roʻyxatga tushgan manzillar standart filtr orqali yashiriladi, shuning uchun ularni qoʻlda qidirib chiqarib tashlash shart emas.
Hujjat segmentga aniq misol keltiradi: yoʻqotilgan imkoniyatlarni qayta uygʻotish xati. Ombor mudirida oʻtgan yilgi cheklangan partiyadan tovar qolgan va u «yetarli tovar yoʻq» sababi bilan yoʻqotilgan eski imkoniyatlarga tovar yana borligini bildirmoqchi.
- Manba sifatida CRM dagi imkoniyatlar olinadi.
- Qora roʻyxatdagilar chiqarib tashlanadi.
- Yaratilgan sana belgilangan davrdan keyin boʻlishi shart.
- Bosqich «Yangi», «Malakali» yoki «Yutilgan» boʻlmasligi kerak.
- Yoʻqotish sababi «yetarli tovar yoʻq» boʻlishi kerak.
- Faol va arxivlangan yozuvlarning ikkalasi ham qoʻshiladi.
Ikki tafsilot muhim. Qoidalar birga ishlashi uchun filtr yuqorisida «barcha qoidalarga mos» turishi kerak, «istalgan»ga qoʻyilsa segment keng boʻlib ketadi. Faol va arxivlangan yozuvlarning ikkalasini qoʻshmasangiz, haqiqiy auditoriya sezilarli kichrayadi. Filtr ostida mos yozuvlar soni koʻrinib turadi, shuning uchun yuborishdan oldin segment kutilgan hajmda ekanini tekshirish mumkin.
Odoo 20 bu qismni kengaytirdi: dinamik roʻyxat qabul qiluvchilarni xat yuborilayotgan paytda hisoblaydi, kontaktlar oʻz obunasini oʻzi boshqara oladi, xodim va yetkazib beruvchilarga ham xat yuborish mumkin.
Xatni tayyorlash va sinash
Xat mavzusiz yuborilmaydi, mavzu majburiy maydon. Mavzudan keyin koʻrinadigan qisqa matn, yaʼni koʻrib chiqish matni, ochilishga taʼsir qilishi mumkin: boʻsh qolsa, pochta dasturi xatning dastlabki belgilarini koʻrsatadi. Yuboruvchi manzili va javob manzili alohida tanlanadi.
Xat tayyor shablonlardan boshlanadi va bloklar sudrab qoʻyiladi. Noldan boshlash uchun boʻsh shablon ham bor, ammo hujjat ogohlantiradi: unda obunani bekor qilish havolasi oʻzidan chiqmaydi. Odoo 19 da yangi tahrirlovchi, Odoo 20 da esa toʻliq ekranli tahrirlash, shablonlar kutubxonasi, sevimli bloklar, mahsulot va tadbir bloklari hamda yangi shriftlar qoʻshildi.
Yuborishdan oldin sinov xatini oʻzingizga yuboring. Xat formasida uchta tugma bor: darrov yuborish, kelgusi vaqtga qoʻyish va sinov. Kelgusi vaqtga qoʻyilgan xat «navbatda» holatiga oʻtadi.
A/B test
A/B testda qabul qiluvchi butun kampaniya davomida faqat bir marta xat oladi, shuning uchun takror xat ketmaydi. Sinov qismi foizda beriladi, standart qiymat 10 foiz. Roʻyxat besh ming kishidan iborat boʻlsa, 10 foiz 500 kishi degani. Gʻolib versiya ochilish, bosilish, javob, yaratilgan imkoniyat, taklifnoma yoki daromad boʻyicha tanlanadi, yoki odam oʻzi hal qiladi. Belgilangan sanada Odoo gʻolibni aniqlab, uni qolganlarga yuboradi.
Standart mezon ochilish ulushi. Bu qulay, lekin eng ishonchsiz mezon, chunki ochilishni hamma pochta xizmati aniq koʻrsatmaydi. Agar xat savdoga olib borishi kerak boʻlsa, bosilish yoki yaratilgan imkoniyat mezoni mazmunliroq.
Yuborish: navbat, kunlik chegara va alohida server
Ommaviy xat «yuborish» bosilganda zudlik bilan ketmaydi. Odoo shoshilinch boʻlmagan xatlarni, yaʼni ommaviy xat, avtomatik kampaniya va tadbir xatlarini, fon jarayoni orqali yuboradi, shunda pochta serveri yuklanmaydi. Marketing xatlari navbati kuniga bir marta ishlaydi, ammo kampaniya boshqa vaqtga rejalangan boʻlsa jarayon oʻzi oldinroq ishga tushadi.
Xatning holati kanban ustunlarida koʻrinadi: qoralama, navbatda, yuborilmoqda va yuborilgan. «Navbatda» xat kelgusi vaqtga rejalangan degani, «yuborilmoqda» esa Odoo uni hozir qabul qiluvchilarga joʻnatayotganini bildiradi.
Navbatda bir nechta kampaniya boʻlsa, ular yaratilgan tartibda ishlanadi. Birinchisi tugamaguncha ikkinchisi boshlanmaydi. Shuning uchun bitta xato kampaniya hammasini toʻxtatib qoʻyishi mumkin va yechim uni navbatdan bekor qilish boʻladi.
Eng muhim cheklov kunlik chegara. Odoo Online bazalarida u beshdan ikki yuzgacha xat boʻlib, aniq qiymat obuna turiga va oʻrnatilgan ilovalarga bogʻliq. Chegara bazadan chiqqan hamma xatni sanaydi, hatto avtomatik bildirishnomalar ham hisobga kiradi, shuning uchun besh ming kishilik roʻyxatda 200 chegarasi bilan ham bir kunda faqat 4 foiz xat ketadi. Qolganlari avtomatik keyingi kunga oʻtmaydi, ularni qoʻlda qayta yuborish kerak.
Hujjat Odoo ning oʻz pochta serverini «tranzaksion xatlar va kichik marketing kampaniyalari» uchun deb taʼriflaydi, katta roʻyxat uchun esa ikkita server sozlanadi: biri kundalik xatlar uchun, boshqasi ommaviy xat uchun. Tranzaksion server ustuvorlik raqami kichikroq boʻlib, ommaviy xat esa Email Marketing sozlamasidagi «alohida server» orqali ketadi. Bu ajratish, mantiqan, ommaviy xatdagi shikoyatlar buyurtma tasdigʻi kabi muhim xatlarga taʼsir qilmasligiga yordam beradi. Bu tahririyat mulohazasi.
Obunani bekor qilish va qora roʻyxat
Hujjat obunani bekor qilish imkonini yaxshi biznes amaliyoti va koʻp hollarda qonuniy talab deb ataydi. Odoo da tayyor shablonlarning pastida bekor qilish havolasi oʻzidan turadi, mijoz uni bossa roʻyxatdan chiqariladi va sababni tanlashga taklif qilinadi.
Qora roʻyxatga oʻtish imkoni sozlamada alohida yoqiladi. Yoqilgan boʻlsa va mijoz «meni chiqarib tashlang» tugmasini bossa, manzil qora roʻyxatga tushadi va undan keyin hech qaysi marketing xatini olmaydi. Bunday manzil buyurtma tasdigʻi kabi tranzaksion xatlarni olishda davom etadi. Qora roʻyxatdan chiqarish ham mumkin, buning uchun sabab yoziladi.
Chiqish sabablari roʻyxatini oʻzingiz yozishingiz mumkin, mijoz tanlagan javoblar esa keyingi tahlil uchun saqlanadi. Bu javoblar roʻyxat va mazmun haqida eng sof fikr beradi, chunki mijoz ularni soʻralmasdan, oʻz ixtiyori bilan qoldiradi. Bu tahririyat mulohazasi.
Xato shu yerda: noldan boshlangan xatda havola boʻlmaydi. Hujjat uni qoʻlda qoʻyishni yoki havolasi bor pastki qism blokidan foydalanishni talab qiladi.
Statistika: har koʻrsatkich nimani aytadi
Xat ketgach, smart tugmalarda beshta koʻrsatkich paydo boʻladi. Hujjat har biri uchun yuqori va past qiymatni nimaga bogʻlash mumkinligini tushuntiradi.
| Koʻrsatkich | Qiymat nimani anglatishi mumkin |
|---|---|
| Ochilgan | Past boʻlsa, mavzu eʼtiborni tortmagan yoki xat spam jildiga tushgan |
| Javob berilgan | Past boʻlsa, mazmun mos kelmagan yoki aniq chaqiriq boʻlmagan |
| Bosilgan | Past boʻlsa, auditoriya notoʻgʻri tanlangan yoki xat mazmuni zaif |
| Yetib borgan | Past boʻlsa, roʻyxat eskirgan yoki yuboruvchi sozlamalari notoʻgʻri |
| Qaytgan | Yuqori boʻlsa, roʻyxat eskirgan yoki yuboruvchi sozlamalari notoʻgʻri |
Raqamlarni oʻqishda tartib muhim: avval yetib borganlik, keyin ochilish, soʻng bosilish. Xatlarning katta qismi qabul qiluvchiga yetib bormagan boʻlsa, mavzu yoki mazmun haqida gapirish hali erta. Bu tahririyat xulosasi, ammo hujjat yetkazib berish muammolarini ochilish va bosilishdan alohida boʻlim qilib berishidan kelib chiqadi.
Hujjatdagi misolda oylik yangilik xatlarining 6,9 foizi qaytgan, gipotetik hisobda bu besh ming yuborilgan xatdan 345 tasi degani. Qaytganlar roʻyxat boʻyicha guruhlanib, yaratilgan sanasi boʻyicha saralanganda hammasi roʻyxat oxirgi marta tekshirilgandan keyin qoʻshilgan manzillar chiqqan. Ularga yaqindan qaralsa, domenda bosma xato topilgan: «yahoo» oʻrniga «yaoo». Demak sabab kampaniyada emas, qoʻlda kiritishda edi.
Qaytishning yana ikki sababi bor: yuboruvchi manzili uning domeniga mos kelmasa, baʼzi pochta xizmatlari xatni rad etadi, shuningdek domenning texnik yozuvlari toʻgʻri sozlanmagan boʻlishi mumkin. Bu mavzu maqola doirasidan tashqarida qoladi.
Sozlamada «24 soatlik hisobot» yoqilsa, xat ketgandan bir sutka keyin natijani tekshirish mumkin. Kampaniya imkoniyati yoqilsa, bir nechta xat bitta kampaniyaga biriktiriladi va kampaniya formasida daromad, taklifnoma, imkoniyat va bosilishlar soni koʻrinadi.
Koʻrsatkichlarga toʻliq ishonib boʻlmaydi. Hujjatlarda ochilish va javobni 100 foiz aniq kuzatish mumkin emasligi aytiladi, chunki ayrim pochta xizmatlari yuboruvchiga bu maʼlumotni bermaydi. Shuning uchun ikki kampaniyani solishtirishda ochilishdan koʻra bosilish va yaratilgan imkoniyat kabi keyingi harakatlar ishonchliroq.
Kampaniyalarni bir-biri bilan solishtirish uchun alohida hisobot bor: u har kampaniya uchun tanlangan oʻlchovni, masalan yuborilgan yoki ochilgan xatlar sonini, ustun diagrammada koʻrsatadi. Hujjat misolida ikki yangilik xatidan birining ochilishi pastroq chiqqan va sababi mavzuda ekani taxmin qilingan. Yangi 20 versiyada bosilgan havolalarni qabul qiluvchi boʻyicha koʻrish mumkin.
Amalda nima qilish mumkin
Quyidagi bandlar hujjat talabi emas, manbalardan chiqarilgan tahririyat mulohazasi.
- Birinchi katta yuborishdan oldin roʻyxatni tozalang, chunki eski va bosma xatoli manzillar qaytgan xatlar ulushini oshiradi va yuboruvchi obroʻsiga zarar yetkazadi.
- Yuborish hajmini kunlik chegara bilan solishtiring va roʻyxat katta boʻlsa, ommaviy xat uchun alohida server sozlang.
- Har xatda obunani bekor qilish havolasi borligini sinov xatida oʻzingiz bosib tekshiring.
- A/B testda gʻolib mezonini ochilishdan boshqasiga, masalan bosilishga yoki yaratilgan imkoniyatga oʻzgartirishni oʻylab koʻring.
- Har kampaniyadan keyin qaytgan xat ulushini yozib boring va uni oldingi kampaniya bilan solishtiring, chunki oʻsish roʻyxat sifati pasayganini koʻrsatadi.
Email Marketing ilovasi texnik jihatdan oddiy: roʻyxat, xat, yuborish, hisobot. Qiyin joyi roʻyxat sifati, obunani bekor qilish havolasi va yuboruvchi serverning obroʻsi. Shuning uchun keyingi yuborishdan oldin bir savol beriladi: oxirgi xatingizda nechta manzil qaytib keldi va nima uchun?
Asosiy atamalar
- Ommaviy xat
- Bir xabarni koʻp odamga birdan yuborish. Odatda yangiliklar yoki aksiya xabari shunday joʻnatiladi.
- Pochta roʻyxati
- Xat yuboriladigan odamlarning nomlangan roʻyxati. Odam unga oʻzi yozilishi yoki sizning tomondan qoʻshilishi mumkin.
- Segment
- Mijozlar bazasidan shart boʻyicha ajratilgan qism, masalan oxirgi oyda soʻrov qoldirganlar.
- A/B test
- Xatning ikki versiyasini kichik guruhlarga yuborib, qaysi biri yaxshi ishlashini aniqlash usuli.
- Ochilgan xatlar ulushi
- Yuborilgan xatlarning qanchasi ochilgani. Bu raqam taxminiy, chunki baʼzi pochta xizmatlari ochilishni koʻrsatmaydi.
- Bosilgan havolalar ulushi
- Xat ichidagi havolani bosganlar soni yuborilgan xatlarga nisbatan. Inglizcha qisqartmasi CTR.
- Qaytgan xat
- Qabul qiluvchiga yetib bormay, qaytib kelgan xat. Sabab koʻpincha notoʻgʻri yoki eskirgan manzil.
- Qora roʻyxat
- Marketing xatlarini olishni butunlay rad etgan manzillar roʻyxati.
- Tranzaksion xat
- Buyurtma tasdigʻi yoki hisob kabi bitta odamga yuboriladigan xizmat xati. U reklama emas.
- Yuboruvchi obroʻsi
- Pochta xizmatlari yuboruvchiga beradigan ishonch darajasi. U shikoyatlar, qaytgan xatlar va sozlamalarga bogʻliq.
Manbalar
Maqola quyidagi manbalarga tayanadi:
- Odoo S.A., «Email Marketing», Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/marketing/email_marketing.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Mailing lists», Email Marketing boʻlimi, Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/marketing/email_marketing/mailing_lists.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Manage unsubscriptions (blacklist)», Email Marketing boʻlimi, Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/marketing/email_marketing/unsubscriptions.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Analyze metrics», Email Marketing boʻlimi, Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/marketing/email_marketing/analyze_metrics.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Manage outbound messages», Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/general/email_communication/email_servers_outbound.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Email issues: FAQ», Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/general/email_communication/faq.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Odoo 19 Release Notes», 2025 yil sentyabr, boʻlim Email Marketing, odoo.com. https://www.odoo.com/odoo-19-release-notes (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Odoo 20 Release Notes», 2026 yil sentyabr, boʻlim Email Marketing, odoo.com. https://www.odoo.com/odoo-20-release-notes (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., odoo/odoo ombori, 20.0 shoxi, addons papkasi roʻyxati, github.com. https://github.com/odoo/odoo/tree/20.0/addons (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Campaign metrics», Marketing Automation boʻlimi, Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/marketing/marketing_automation/understanding_metrics.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., «Lost leads reactivation email», Email Marketing boʻlimi, Odoo 20.0 hujjatlari, odoo.com. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/marketing/email_marketing/lost_leads_email.html (koʻrilgan: 20-oktabr, 2026)