Odoo eCommerce: onlayn doʻkon buyurtmasi, toʻlov, yetkazish va ombor

Odoo hujjati eCommerce ni onlayn doʻkon uchun vositalar toʻplami sifatida tavsiflaydi: mahsulot katalogi, dizayn, buyurtmani rasmiylashtirish, yetkazish, buyurtmalarni boshqarish va tahlil. Eng muhim qismi esa buyurtma zanjiri: onlayn buyurtma odatda uch bosqichdan, yaʼni sotuv, yetkazish va hisob-faktura bosqichlaridan oʻtadi, har bir bosqich esa oʻz hujjatini yaratadi. Demak, onlayn doʻkon sayt bilan ombor va buxgalteriya oʻrtasidagi bogʻlanishdan iborat.

Savat taklifnomaga aylanadi

Mijoz savatga mahsulot qoʻshgan zahoti Odoo da taklifnoma paydo boʻladi. Mijoz tizimga kirmagan boʻlsa, taklifnoma umumiy «Public User» kontaktiga yoziladi. Buyurtma holati esa uch bosqichdan iborat.

• Taklifnoma, ingliz tilidagi nomi «Quotation»: mijoz savatga mahsulot qoʻshgan, ammo hisob-kitob hali tugallanmagan.
• Yuborilgan taklifnoma, «Quotation Sent»: hisob-kitob tugagan, lekin toʻlov hali tasdiqlanmagan.
• Sotuv buyurtmasi, «Sales Order»: toʻlov muvaffaqiyatli olingan.

Mijoz bu uch bosqichni koʻrmaydi, u buyurtmalarini portalda holati bilan kuzatadi. Menejer uchun esa buyurtmalar sahifasida uchta filtr ishlaydi: «To Fulfill» tasdiqlangan va toʻlangan buyurtmalarni, «To Confirm» toʻlanmagan va tasdiqlanmagan buyurtmalarni, «To Invoice» esa fakturalashga tayyor buyurtmalarni koʻrsatadi. Buyurtmalarni sotuv jamoasi yoki sotuvchiga avtomatik tayinlash ham mumkin.

Bank oʻtkazmasi bilan toʻlovda tasdiqlash avtomatik emas: mijoz «My account» sahifasida bildirishnoma oladi, pul kelgach esa buyurtma boshqaruv panelida qoʻlda tasdiqlanadi, shu paytgacha mahsulot omborda band qilinmaydi. Bank oʻtkazmasi koʻp boʻladigan doʻkonda kimdir har kuni «To Confirm» filtrini tekshirib turishi kerak. Bu tahririyat xulosasi.

Tashlab ketilgan savat uchun eslatma xati ham bor: u sozlamada yoqiladi va kechikish vaqti beriladi. Xat faqat mijoz aloqa maʼlumotini kiritgan yoki tizimga kirgan boʻlsa ketadi, funksiya yoqilgunga qadar yaratilgan savatlarga esa yuborilmaydi.

Buyurtmani rasmiylashtirish, yaʼni checkout bosqichlari ketma-ket keladi: buyurtma xulosasi, manzil, qoʻshimcha maʼlumot, toʻlov va tasdiqlash. Birinchi bosqichda mijoz savatni koʻradi, miqdorni oʻzgartiradi, avvalgi buyurtmadan qayta buyurtma beradi va promo-kod kiritadi. Qoʻshimcha maʼlumot bosqichi faqat yoqilgan boʻlsa koʻrinadi.

Narxni yashirish kerak boʻlgan doʻkonda «Add to Cart» tugmasi «Contact Us» ga almashtirilishi mumkin, shunda tanlangan mahsulot nomi aloqa shaklining mavzusiga oʻzi tushadi.

Toʻlov: provayder, naqd va faktura boʻyicha

Hujjat toʻrt toʻlov yoʻlini sanaydi: toʻlov provayderi, yaʼni toʻlovni qabul qiladigan tashqi xizmat orqali karta va boshqa usullar bilan, bank toʻlovi, joyida yoki yetkazilganda naqd toʻlash hamda faktura olingandan keyin keyinroq toʻlash. Buyurtma rasmiylashtirishda mijozga koʻrinadigan variantlar bir necha shartga bogʻliq: faol provayderlar, yoqilgan usullar, mijozning davlati va valyutasi hamda tanlangan yetkazish usuli.

Provayder veb-sayt sozlamalaridagi toʻlovlar boʻlimidan oʻrnatiladi, sozlanadi va eʼlon qilinadi. Har bir provayder oʻz davlat va valyutalar roʻyxatiga ega. Odoo 20 hujjatidagi onlayn toʻlov provayderlari roʻyxatida Adyen, Stripe, PayPal, Mollie, Razorpay va boshqalar bor, jami yigirmadan ortiq, hamda alohida «bank toʻlovlari» usuli, mahalliy provayderlar esa bu roʻyxatda yoʻq. Bu ularning ishlamasligini bildirmaydi, ammo rasmiy hujjat buni tasdiqlamaydi, shuning uchun qaror qilishdan oldin sinov bazasida tekshirish kerak.

Qolgan uch usul provayderga bogʻliq emas.

• «Pay on Site», yaʼni joyida toʻlash: «Click & Collect» yoqilganda avtomatik oʻrnatiladi va faqat doʻkondan olib ketishni tanlagan mijozga koʻrinadi.
• «Cash on Delivery», yaʼni yetkazilganda naqd toʻlash: yetkazish usuli shaklida yoqiladi, soʻng provayder sifatida eʼlon qilinadi.
• «Pay on Invoice», yaʼni faktura boʻyicha toʻlash: buyurtma avtomatik tasdiqlanadi, toʻlov esa keyin chiqarilgan faktura boʻyicha qilinadi.

Hujjat faktura boʻyicha toʻlashni yuridik shaxslar bilan savdo, yaʼni B2B uchun foydali deydi va uni B2B uchun alohida narxlar roʻyxati orqali cheklashni tavsiya qiladi.

Yetkazish usullari va Click & Collect

Yetkazish usuli ikki xil yaratiladi. Birinchisi FedEx, UPS yoki DHL kabi tashqi tashuvchi bilan ulanish: u yorliqlarni avtomatik yaratadi va buyurtma rasmiylashtirishda bir necha variant koʻrsatadi. Ikkinchisi oʻzingiz tuzadigan usul: barcha buyurtmaga bir xil haq, qoidaga asoslangan haq yoki doʻkondan olib ketish. Hujjat shuningdek Sendcloud va Envia.com kabi vositachi xizmatlarni hamda Gelato kabi buyurtmani bajarish platformalarini eslatadi.

Oʻzingiz tuzgan usulda shart berish mumkin: buyurtma tarkibi yoki manzilga qarab usul chiqadi yoki chiqmaydi, alohida maydon esa yetkazish sanasini hisoblaydi. Hujjat misoli shunday: kutilgan muddat 5 ish kuni, mijoz esa yana 2 ish kunigacha tanlay oladi. Buyurtma 17 iyunda boʻlsa, mijoz 24, 25 yoki 26 iyunni tanlaydi.

Click & Collect, yaʼni onlayn band qilib doʻkondan olib ketish uchun yetkazish usulida provayder sifatida «Pick up in store» tanlanadi, omborlar esa alohida yorliqda koʻrsatiladi. Ombor manzili toʻliq boʻlishi shart, aks holda u mijozga koʻrsatilmaydi. Mahsulot oʻsha omborda boʻlmasa, mijoz joyni tanlay olmaydi, faqat qoldiq tugaganda ham sotishni davom ettirish yoqilgan boʻlsa tanlaydi, xizmatlar uchun esa Click & Collect ishlamaydi.

B2B va B2C: kim nimani koʻradi

Hujjat ikki modelni ajratadi. B2C doʻkon oxirgi isteʼmolchiga soliq qoʻshilgan narx bilan sotadi, B2B doʻkon esa odatda soliqsiz narxni koʻrsatadi va hatto narxni butunlay yashirib, faqat katalogni koʻrsatishi ham mumkin. Yashirish uchun mehmon foydalanuvchiga nol narxli narxlar roʻyxati biriktiriladi, narx esa faqat taklif qilingan va narxlar roʻyxati berilgan mijozga portalda koʻrinadi.

Kirishni «Customer Account» sozlamasi boshqaradi va unda ikki variant bor: «On invitation» boʻlsa, hisobni faqat taklif olgan mijoz yaratadi, «Free sign up» boʻlsa, har kim roʻyxatdan oʻta oladi. B2B uchun taklif varianti qulay, chunki sayt egasi mijozga «Grant portal access» orqali taklif yuboradi.

Kirish soʻrash sahifasini ham qilish mumkin: shakl «Create a Customer» amali bilan kontakt yaratadi va unga roʻyxatdagi birinchi narxlar roʻyxatini biriktiradi. Demak, kontakt yaratilgach, unga toʻgʻri narxlar roʻyxatini qoʻlda biriktirish kerak, aks holda mijoz roʻyxatdagi birinchisini koʻradi. Bu tahririyat xulosasi.

Sozlamalar saytga xos, shuning uchun bir saytda mehmon sifatida buyurtma berish va soliq bilan narx, boshqasida majburiy kirish va soliqsiz narx boʻlishi mumkin. Lekin bitta narxlar roʻyxati bir vaqtda faqat bitta saytga biriktiriladi. B2B va B2C birga yuritilsa, hujjat ikki alohida sayt ochishni qatʼiy tavsiya qiladi: B2B ga nol narxli roʻyxat, B2C ga esa oddiy roʻyxat beriladi.

Ombor bilan bogʻlanish: band qilish va qoldiq

Buyurtma tasdiqlanganda ombor uchun yetkazish buyurtmasi avtomatik yaratiladi. Buning uchun ombor ilovasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak, xizmat va obuna mahsulotlari uchun esa yetkazish yaratilmaydi. Omborxonachi buyurtmani terib, joylab yuboradi, soʻng yetkazish buyurtmasida «Validate» tugmasini bosadi.

Mahsulot boshqa mijozga sotilib ketmasligi uchun ombor ilovasining amal turlari sozlamasida chiquvchi yetkazishlar uchun band qilish usuli «At Confirmation» qilinadi, shunda buyurtma tasdiqlanishi bilan miqdor band qilinadi.

Qoldiq bilan bogʻliq sayt sozlamalari saytning sozlamalar sahifasida, «Inventory Defaults» boʻlimida turadi. U yerda uchta narsa belgilanadi.

• Standart ombor tanlanadi, yaʼni sayt qoldiqni qaysi ombor boʻyicha koʻrsatishi belgilanadi.
• «Continue Selling» qoldiq tugaganda ham buyurtma berishga ruxsat beradi.
• «Show Available Quantity» qoldiq belgilangan chegaradan tushganda sahifada miqdorni koʻrsatadi, bu miqdor omborda mavjud qoldiqdan chiquvchi yetkazishlarga band qilingan miqdorni ayirib hisoblanadi.

Bu sozlamalar mahsulot kartasida alohida oʻzgartirilishi mumkin. Umumiy sozlamani oʻzgartirish mavjud mahsulotlarga taʼsir qilmaydi, faqat keyin yaratilganlarga qoʻllanadi.

Qoldiq tugaganda mijoz «Get notified when back in stock» tugmasi orqali elektron pochta qoldirishi mumkin. Saytda bir necha koʻrinishda sotiladigan, omborda esa bitta mahsulot sifatida yuradigan tovar uchun hujjat yoʻl koʻrsatadi. Ishlab chiqarish ilovasida komplekt turidagi texnologik karta, yaʼni tovar tarkibi roʻyxati tuziladi, saytdagi «virtual» mahsulot esa omborda hisobga olinadigan asosiy mahsulotga ulanadi.

Qaytarish va hisob-faktura

Mijoz portaldan qaytarish soʻrashi uchun ombor ilovasi sozlamalarida «Allow Spontaneous Returns» yoqiladi, yetkazilgandan keyin necha kun ichida qaytarish mumkinligi koʻrsatiladi va kamida bitta qaytarish sababi yaratiladi. Mijoz buyurtmani ochib «Return» tugmasini bosadi, miqdor va sababni kiritadi, qaytarish yorligʻini oladi. Tovar kelgach, qaytarish va pulni qaytarish boshqaruv panelida boshlanadi. Pulni qaytarish uchun toʻlov qaytarishni qoʻllaydigan provayder orqali oʻtgan boʻlishi kerak.

Hisob-faktura qoʻlda yoki avtomatik chiqariladi: «Automatic Invoice» yoqilsa, faktura toʻlov qayd etilgach yuboriladi. Avtomatik rejim oʻchiq boʻlsa va faktura qoʻlda yaratilsa, u portalda toʻgʻridan-toʻgʻri yuborilgunga qadar proforma, yaʼni dastlabki hujjat sifatida koʻrinadi.

Odoo 19 va 20 da nima yangilangan

Odoo 19 yangiliklar roʻyxati, yaʼni 2025 yil sentyabrdagi release notes, eCommerce da bir qancha amaliy yangilikni sanaydi. Mahsulotlarni Google Merchant Center bilan sinxronlash mumkin boʻldi, mahsulot sahifasida esa yetkazish va Click & Collect uchun qoldiq alohida koʻrsatiladi. «Cash on Delivery» barcha yetkazish usullari bilan ishlaydi, mijoz esa avvalgi buyurtmani savatdan yoki portaldan tez takrorlay oladi.

20-versiya, yaʼni 2026 yil sentyabrdagi yangiliklar shu yoʻnalishni davom ettiradi. Mijoz portaldan qaytarishni oʻzi boshlay oladi, buyurtmalar roʻyxatida esa boshqaruv paneli paydo boʻlgan. Mijoz yetkazish sanasini tanlaydi, eCommerce buyurtmalari uchun standart buxgalteriya jurnali belgilanadi, soliq bilan yoki soliqsiz koʻrsatish narxlar roʻyxati darajasida tanlanadi. Minimal buyurtma miqdori ham qoʻyiladi, tashlab ketilgan savat haqida WhatsApp orqali eslatma yuboriladi.

Ombor tomonida ikki yangilik muhim: birinchisi mahsulotni qoldiqqa qarab avtomatik nashrdan olib tashlaydi va qayta eʼlon qiladi, hujjatda u «Stock-based product publishing» deb ataladi. Ikkinchisiga koʻra eCommerce ombor ilovasini oʻrnatmasdan, soddalashtirilgan ombor boshqaruvi bilan ishlay oladi, bunda har mahsulotga bitta qoldiq koʻrsatiladi va majburiy yetkazishlar boʻlmaydi. Ikkala imkoniyat ham 20.0 hujjatlarining eCommerce sahifalarida tavsiflanmagan. Yuqorida keltirilgan hujjat esa yetkazishni qayta ishlash uchun ombor ilovasi kerak deydi. Shu sababli soddalashtirilgan rejim qaysi sozlama bilan yoqilishini sinov bazasida tekshirish kerak.

Amalda nima qilish mumkin: doʻkon ochishdan oldingi savollar

Hujjat sozlamalarni beradi, ish tartibini esa kompaniya oʻzi belgilaydi. Manbalardan chiqarilgan tahririyat savollari quyidagicha.

1. Bank oʻtkazmasi bilan toʻlangan buyurtmani kim va qachon tasdiqlaydi?
2. Mahsulotni band qilish buyurtma tasdiqlangan paytda boʻladimi yoki keyinmi?
3. Qoldiq tugaganda «Continue Selling» yoqilganmi, yaʼni sayt buyurtmani baribir qabul qiladimi?
4. Qaytarish muddati necha kun va qaytarish sabablari qaysilar?
5. Faktura avtomatik yuboriladimi yoki buxgalter qoʻlda chiqaradimi?

Bu javoblar ombor, sotuv va buxgalteriya oʻrtasida taqsimlanadi. Dizayn tayyor boʻlsa-yu, bu uch tomon bitta buyurtma zanjirini bir xil tushunmasa, onlayn doʻkon buyurtmani qabul qiladi, lekin bajara olmaydi.