Odoo Sales: taklifnoma, shablonlar va ixtiyoriy mahsulotlar

Odoo Sales da taklifnoma bilan buyurtma ikkita alohida hujjat emas, bu bitta yozuv: Confirm tugmasi bosilganda uning holati Sales Order ga oʻzgaradi va taklifnomaga yozilgan har bir qator, shart va soliq sozlamasi buyurtmaga, keyin hisob-fakturaga oʻtadi. Boshida yoʻl qoʻyilgan xato oxirigacha yetib boradi.

Taklifnoma formasi: majburiylari va qolganlari

Sales ilovasida New tugmasi boʻsh forma ochadi. Majburiy maydonlar uchta: Customer, Invoice Address va Delivery Address. Mijoz bazada boʻlsa, manzillar uning kontakt kartasidan oʻzi toʻldiriladi. Qolganlari ixtiyoriy: Referrer (mijozni kim olib kelgani, tanlansa Commission Plan chiqadi), Quotation Template, Recurring Plan, Pricelist va Payment Terms.

Muddat (Expiration) sukut boʻyicha Default Quotation Validity sozlamasidan olinadi. Shablon tanlansa, shablondagi Quotation Validity qiymati ishlaydi. Muddati oʻtgan taklifnoma uchun kod toʻlov talab qilinadigan buyurtma deb hisoblamaydi.

Order Lines varagʻida qator qoʻshishning ikki yoʻli bor: Description ustuniga mahsulot nomini yozish yoki Catalog tugmasi bilan mahsulotlar katalogini ochish. Bir ogohlantirish: nom va narxni qoʻlda yozgan qator mahsulotlar bazasiga tushmaydi. U faqat shu taklifnoma va buyurtmada qoladi. Mahsulot kartasiga ulanmagani uchun bunday qatorni keyin mahsulot boʻyicha ham topib boʻlmaydi.

Qatorlar tagida Coupon Code, Promotions, Discount va Add shipping tugmalari turadi. Ular narx va chegirma mexanikasiga tegishli, shuning uchun keyingi maqolada alohida koʻriladi.

Odoo 20 da qator mahsulotsiz, faqat tavsif bilan ham yaratiladi. Mandatory Product sozlamasi esa mahsulot tanlashni majburiy qiladi. Qaysi tartib kerakligini kompaniya hal qiladi: erkin matnli qatorlar tezlik beradi, majburiy mahsulot esa hisobot tartibini saqlaydi.

Other Info varagʻi toʻrt boʻlimga ajratilgan: Sales, Delivery, Invoicing va Tracking. Sales da masʼul menejer va jamoa, Invoicing da fiskal pozitsiya va analitik hisob, Tracking da CRM dagi opportunity bilan bogʻlanish turadi. Opportunity maydoni taklifnomani CRM dagi bitim bilan bogʻlaydi. Delivery boʻlimida Incoterm, Incoterm Location, Shipping Policy (As soon as possible yoki When all products are ready) va Delivery Date maydonlari bor. Odoo 19 dan kutilayotgan yetkazish sanasi faqat tovar (Goods) mahsulotlarni hisobga oladi, xizmat hisobga olinmaydi.

Qatorlar va boʻlimlar: taklifnoma tuzilmasi

Boʻlim (section) qatorlarni guruhlovchi sarlavha: u qalin yoziladi, oʻz oraliq yigʻindisini koʻrsatadi va sudrab kerakli joyga qoʻyiladi. Qator tagiga izoh (note) qoʻshish ham mumkin, u kursiv boʻladi. Masalan, ofis jihozlash taklifnomasi uch boʻlimdan iborat boʻlishi mumkin: mebel, texnika va oʻrnatish. Mijoz har boʻlim yigʻindisini koʻradi, siz esa tartibni sudrab oʻzgartirasiz.

Odoo 19 da boʻlim va ichki boʻlimlarda narxni yoki butun tarkibni yashirish imkoni qoʻshildi: mijoz faqat jami summani koʻradi. Odoo 20 relizi eslatmalariga koʻra boʻlimning miqdori va oʻlchov birligini oʻzgartirish ichidagi mahsulotlarni birdan yangilaydi. Boʻlimga koʻp qatorli tavsif yozish va uni shablon sifatida saqlash ham mumkin.

Shablonlar: taklifnoma va boʻlim shablonlari

Shablon (Quotation Templates) Sales sozlamalaridagi Quotations & Orders boʻlimida yoqiladi. Shundan soʻng Default Template maydoni va shablonlar roʻyxatiga havola chiqadi. Shablon formasida toʻrt varaq bor: Lines (mahsulotlar, boʻlimlar va izohlar), Terms & Conditions (shartlar matni), Quote Builder (shablonga biriktirilgan sarlavha va tagliklar) hamda Settings (amal qilish muddati, imzo va toʻlov talablari, tasdiq xati, hisob-faktura jurnali).

Shablonning Share katagi uni tanlangan sotuv jamoalari uchun ochadi. Murakkab hisob kerak boʻlsa, Quote calculator maydoniga elektron jadval bogʻlanadi. Boʻlim shabloni (Type = Section) esa faqat Lines varagʻidan iborat. Bir foydalanuvchi bir xil nom bilan ikki marta saqlasa, eskisi ustiga yoziladi. Combo mahsulotni boʻlim shabloni sifatida saqlab boʻlmaydi.

Gipotetik misol: sovutish uskunalarini oʻrnatuvchi kompaniya shablonda uch boʻlim (uskuna, oʻrnatish, xizmat), 14 kunlik amal qilish muddati va onlayn imzo talabini saqlaydi. Menejer taklifnomani shu shablondan ochadi va faqat mijoz bilan miqdorlarni toʻldiradi. Shablon boʻlmasa, bu qatorlar har safar qaytadan yoziladi.

Odoo 20 shablon bilan ishlashni qulaylashtirdi. Shablonni buyurtma yaratishning oʻzida tanlash mumkin, har qanday taklifnoma yoki buyurtmani Save as template amali bilan shablonga aylantirish ham mumkin. Ichki boʻlimlar hamda narx va tarkibni yashirish parametrlari ham qoʻshildi.

Holatlar: yozuv qanday buyurtmaga aylanadi

Kodda holat toʻrt qiymatdan iborat: Quotation, Quotation Sent, Sales Order va Cancelled. Yuborilmagan taklifnoma Quotation holatida turadi. E-pochta bilan yuborilgach u Quotation Sent ga oʻtadi. Holatni qoʻlda ham «yuborilgan» deb belgilash mumkin, ammo faqat Quotation holatidagi yozuv uchun. Odoo 19 da yuborishsiz chop etib, uni yuborilgan deb belgilovchi alohida tugma ham qoʻshilgan.

Tasdiqlash ikkala holatdan ham mumkin. Confirm tugmasi holatni Sales Order ga oʻzgartiradi va buyurtma sanasini tasdiqlangan paytga qoʻyadi. Lock Confirmed Sales yoqilgan boʻlsa, buyurtma darhol qulflanadi. Qulf holatdan alohida belgi: qulflangan buyurtmani bekor qilib boʻlmaydi, avval qulfni ochish kerak.

Bekor qilish buyurtmaga bogʻlangan qoralama hisob-fakturalarni ham bekor qiladi. Muddat tushunchasi faqat tasdiqlanmagan taklifnomaga tegishli: kod uni faqat Quotation va Quotation Sent holatlarida hisoblaydi. Roʻyxatda bir nechta yozuvni belgilab, Cancel quotations amali bilan birdan bekor qilish ham mumkin. Obuna boʻyicha hisob-fakturasi bor buyurtmada bu xato beradi.

Ixtiyoriy mahsulotlar: qoʻshimcha sotuv uchun qator

Ixtiyoriy mahsulot (optional product) asosiy mahsulotga yaqin tovar yoki xizmat. Hujjat misol keltiradi: noutbukka sichqoncha, klaviatura yoki uzaytirilgan servis xizmati. Roʻyxat mahsulot kartasidagi Sales varagʻining Upsell & Cross-sell boʻlimida beriladi. Asosiy mahsulot taklifnomaga qoʻshilganda, ixtiyoriylari alohida varaqda taklif qilinadi.

Odoo ularni oʻzi ham tavsiya qila oladi, lekin buning uchun eCommerce moduli va Automate suggested products sozlamasi kerak. Qoida shunday: bir buyurtmada birga uchragan mahsulotlar sanaladi, eng qimmat qator asosiy, arzonlari esa ixtiyoriy yoki aksessuar hisoblanadi. Hisob oxirgi besh yil buyurtmalaridan olinadi va haftada bir marta yangilanadi. Maydon qoʻlda oʻzgartirilsa, shu maydon uchun avtomatik tavsiya toʻxtaydi.

Butun boʻlimni ham ixtiyoriy qilish mumkin: boʻlim menyusidagi Set Optional amali ichidagi mahsulotlar miqdorini nolga tushiradi. Mijoz portalda miqdorni oʻzi oʻzgartira oladi, bir yoki undan koʻp qoʻysa, mahsulot jami summaga qoʻshiladi. Portalda miqdor tahrirlash imkoni Odoo 19 relizida qayd etilgan.

Mijoz nimani koʻradi: hujjat koʻrinishi

Taklifnoma mijozga PDF va portal sahifasi sifatida boradi. Ularning koʻrinishi bir necha sozlamadan iborat. PDF Quote builder sarlavha sahifalari, mahsulot tavsiflari va taglik sahifalarini qoʻshishga imkon beradi. Display Product Images mahsulot rasmlarini PDF va onlayn taklifnomaga chiqaradi. Sale Warnings esa maʼlum mahsulot yoki mijoz boʻyicha foydalanuvchiga ogohlantirish koʻrsatadi.

Odoo 20 da yana ikki yangilik bor: buyurtma qatorlarini raqamlash (formada, PDF da va portalda) va portal sahifasining qayta ishlangan koʻrinishi. Preview tugmasi taklifnomani mijoz portalda koʻradigan koʻrinishda ochadi, shuning uchun yuborishdan oldin uni bir marta koʻrib chiqish mumkin.

Tasdiq: imzo, toʻlov yoki ikkalasi

Mijoz portalda taklifnomani ochib, Sign & Pay yoki Accept & Pay tugmasini bosadi, ochilgan Validate Order oynasida imzo qoʻyadi yoki toʻlov usulini tanlaydi, shundan soʻng buyurtma tasdiqlanadi. Tasdiqlashning ikki usuli bor, ular Sales sozlamalarida yoqiladi. Online Signature mijozdan imzo soʻraydi, Online Payment esa buyurtmani tasdiqlash uchun toʻlovni, toʻliq yoki qisman, talab qiladi va uning foizi maydonda koʻrsatiladi. Ikkalasi bir vaqtda yoqilsa, tasdiq uchun imzo ham, toʻlov ham kerak boʻladi.

Imzo uchta usulda qoʻyiladi: Auto (Odoo imzoni toʻliq ism asosida yaratadi), Draw (sichqoncha bilan chizish) va Load (tayyor fayl yuklash). Toʻlov usullari faqat Payment Providers sahifasida sozlangan va eʼlon qilingan provayderlardan iborat boʻladi. Tasdiqlanishi bilan masʼul menejerga xabar boradi. Inventory oʻrnatilgan boʻlsa, yetkazib berish buyurtmasi ham oʻzi yaratiladi.

Odoo 20 da avans (prepayment) ni qatʼiy summa bilan belgilash imkoni qoʻshildi. Kodda buyurtmada ikkita maydon bor: foiz (Prepayment) va summa (Prepayment Amount). Summa kiritilsa, foiz buyurtma jamiga nisbatan qayta hisoblanadi. Buyurtma toʻlov bilan tasdiqlanishi uchun shartlar quyidagicha: holati taklifnoma yoki yuborilgan, muddati oʻtmagan, avans foizi noldan katta, jami summa musbat va tasdiqlash uchun kerakli summa hali toʻlanmagan.

Ikkita sozlama tasdiqlangandan keyin ham muhim. Lock Confirmed Sales tasdiqlangan buyurtmani tahrirlashdan himoya qiladi. Pro-Forma Invoice mijozga oddiy hisob-fakturadan oldin proforma hisob yuborishga imkon beradi.

Bundan nima kelib chiqadi

Quyidagi uch savol hujjatdan chiqarilgan tahririyat xulosasi, hujjatning oʻzida bunday yozilmagan.

1. Taklifnoma shabloni kimniki? Shablon jamoalarga ochiladi va muddat, shartlar, imzo-toʻlov talabini oʻzida saqlaydi. Shablonga egasi boʻlmasa, har menejer oʻzinikini yaratishi mumkin va yagona tartib yoʻqoladi.
2. Qoʻlda yozilgan qatorlarga yoʻl qoʻyiladimi? Bunday qator bazaga tushmaydi. Mahsulot kesimidagi hisobot kerak boʻlsa, Mandatory Product ni yoqish kerak.
3. Taklifnoma qancha vaqt amal qiladi? Kompaniya uchun umumiy muddat Default Quotation Validity sozlamasida, aniq xizmat uchun esa shablondagi Quotation Validity maydonida turadi, shablondagi qiymat nol boʻlsa, shablon cheksiz amal qiladi.
4. Mijoz nima bilan tasdiqlaydi? Faqat imzo, faqat avans yoki ikkalasi. Hujjat onlayn imzoning yuridik kuchi haqida gapirmaydi, bu masalani mijoz bilan shartnoma amaliyotiga qarab hal qilish kerak.

Tasdiqlangan buyurtma navbatdagi savolni keltiradi: hisob-faktura qachon va qaysi asosda chiqariladi. Bu alohida mavzu, u invoicing siyosati bilan hal boʻladi.