Qabul hujjati: taʼminotchidan kirim va tannarx qanday hosil boʻladi

Taʼminotchi mashinasi omborga 200 quti olib keldi. Omborchi qabul hujjatini yozadi va bitta saqlashda uch narsa oʻzgaradi: omborda tovar paydo boʻladi, tovarga tannarx yoziladi, taʼminotchi oldida qarz hosil boʻladi. Uchalasi bir hujjatdan chiqadi, shu sababli qabul MoySklad dagi eng koʻp narsaga taʼsir qiladigan hujjatlardan biri: undagi xato keyingi sotuvga, foyda hisobotiga va taʼminotchi bilan hisob-kitobga yetib boradi.

Bir qabulning uch natijasi, raqamlar bilan

Gipotetik hisob, shartli birliklarda. Qabul hujjatida 200 quti, har biri 12 dan: tovar summasi 2400. Yetkazish uchun 200 qoʻshimcha xarajat kiritilgan va narx boʻyicha taqsimlangan. Natija uchta. Qoldiq 200 quti. Tannarx 2400 + 200 = 2600, yaʼni bir quti 13. Taʼminotchi oldidagi qarz esa hujjat summasi boʻyicha 2400 boʻladi.

Keyin 50 quti 20 dan sotilsa, joʻnatmada tannarx 50 × 13 = 650, tushum 1000, foyda 350. Xarajat kiritilmagan boʻlsa, tannarx 12 boʻlib, foyda 400 koʻrinardi, yaʼni yetkazish haqi hisobotdan yoʻqolardi. Qarz esa har ikki holatda bir xil: 2400. Misolda QQS hisobga olinmagan: stavka hujjatda alohida koʻrsatiladi, uning tannarxga taʼsirini oʻqilgan sahifalar yozmaydi.

Hujjatning oʻzagi: kim, qayerga, qanday narxda

Qabulda toʻrt maydon majburiy: tashkilot, kontragent, hujjat valyutasi va tovar tushadigan ombor. Tovar bir necha omborga olinsa, har bir ombor uchun alohida hujjat yoziladi. Sababini sahifa yozmaydi, lekin mantiq oddiy: qoldiq ombor kesimida yuritiladi va qabuldagi ombor joʻnatmadagidan farq qilsa, joʻnatmada qoldiq nolga teng chiqadi. Bu tahririyat izohi.

Qolgan maydonlar vaziyatga qarab toʻldiriladi. Pozitsiyalar qidiruv, tovarlar maʼlumotnomasi, Excel importi yoki shtrix-kod skaneri orqali qoʻshiladi, manzilli saqlashda yacheyka koʻrsatiladi. QQS stavkasi sozlamaga qarab oʻzi toʻldirilishi va keyin tahrirlanishi mumkin. Taʼminotchining oʻz hujjat raqami va sanasi uchun «Kiruvchi raqam» (Входящий номер) va «Kiruvchi sana» maydonlari bor, ular chop etish shablonida ham chiqariladi. Qabul veb-versiyada ham, mobil ilovada ham ishlaydi.

Bu hujjat oprixodovaniedan (Оприходование) farq qiladi. Qabul aniq taʼminotchidan xaridni qayd qiladi, qarz hosil qiladi va chiquvchi toʻlov yoki taʼminotchiga qaytarish uchun asos boʻladi; oprixodovanie esa inventarizatsiyada topilgan hisobsiz tovarni qoldiqqa qoʻshadi. Ikkalasi qoldiqni bir xil oshiradi, qarz esa faqat qabulda paydo boʻladi. Farqning batafsil tahlili alohida maqolada: qaysi hujjat qachon tanlanishi va notoʻgʻri tanlov oqibati.

Qabul koʻpincha taʼminotchiga berilgan buyurtmadan keyin keladi. Buyurtmada tovar kutishga qoʻyilgan boʻlsa, qabul oʻtganda kutish oʻzi yechiladi, qoldiq esa shu miqdorga oshadi. Formula bilan: kutish 50 dan 0 ga tushadi, qoldiq 50 ga oshadi, «mavjud» (qoldiq + kutish − rezerv) esa oʻzgarmaydi. Yaʼni qabul «mavjud» ni koʻpaytirmaydi, uni kutishdan faktga koʻchiradi. Bu tahririyatning formuladan chiqargan xulosasi.

Qabul, shuningdek, partiya va seriya raqami kiritiladigan joy. Partiya qabul hujjatida yaratiladi yoki tanlanadi, seriyali tovar raqamlari esa qabulga vergul bilan ajratib yoziladi. Bu rejimlar yoqilgan tovarda qabul hujjatiga qoʻshimcha ish tushadi: muddat va raqam aynan shu paytda, tovar qoʻlda turganda kiritiladi.

Narx boʻsh qolsa: nol tannarx va oshib ketgan foyda

Tannarx qabul hujjatidagi narx plyus qoʻshimcha xarajatdan iborat. Narx kiritilmasa, tannarx nol boʻladi, shu sababli sahifa qabulda narxlarni koʻrsatishni alohida talab qiladi. Foyda joʻnatmada sotuv summasidan tannarx summasini ayirishdan chiqadi; tannarx past boʻlsa, foyda oshgan koʻrinadi.

Gipotetik misol: 10 quti narxsiz qabul qilindi va 15 dan sotildi. Hisobot 150 foydani koʻrsatadi, haqiqiy xarid narxi 10 boʻlganida foyda 50 edi. Xatoni topish usuli sahifada bor. «Aylanmalar» hisobotida «Приход» ustuni «Расход» dan kichik boʻlsa, mavjud boʻlmagan tovar sotilgan boʻladi; tannarxi 0,00 boʻlgan hujjat ochilib, narx kiritiladi.

Qabul hujjatidagi «Цена» tugmasi narxlarni maʼlumotnomaga saqlash yoki ularni prays-list, sotuv narxi yoxud xarid narxi boʻyicha almashtirish imkonini beradi. Bu kartochkadagi xarid narxini yangilaydi, omborda turgan tovarning tannarxini esa oʻzgartirmaydi. Shuning uchun amalni hujjat summasi toʻgʻri ekaniga ishonch hosil qilgandan keyin bajarish kerak.

Qoʻshimcha xarajat: tannarxga kiradi, hujjat summasiga kirmaydi

Qoʻshimcha xarajatlar (накладные расходы) — tovarning oʻzidan tashqari, uni olish uchun ketgan sarf: bojxona toʻlovlari, xarid paytida kuryer xizmati, xaridorga bepul yetkazish, saqlash, omborlar oʻrtasida koʻchirish va markirovka. Tovarning oʻzini sotib olish bu qatorga kirmaydi. Ularni qabul, joʻnatma, koʻchirish va oprixodovanie hujjatlarida kiritish mumkin.

Eng muhim jihati — summa. Qoʻshimcha xarajat faqat tannarxni oʻzgartiradi, hujjat summasini emas. Sahifaning misoli: xaridor partiyani yetkazish bilan olsa ham, hisob faqat tovar uchun yoziladi. Qabul hujjati taʼminotchi oldidagi qarzni hosil qilgani uchun, mantiqiy xulosa shunday: yetkazish haqi tannarxga tushadi, taʼminotchi qarzi esa tovar summasida qoladi. Bu tahririyat xulosasi.

Xarajat hujjat tagidagi «Накладные расходы» maydoniga yoziladi, soʻng pozitsiyalar orasida narx, ogʻirlik yoki hajmga mutanosib taqsimlanadi; odatiy variant — narx boʻyicha. Ogʻirlik yoki hajmni tanlash uchun «По цене» yozuvi bosiladi va roʻyxatdan kerakli variant olinadi. Ogʻirlik tovar kartochkasida koʻrsatilgan boʻlishi shart, aks holda taqsimot toʻgʻri ishlamaydi.

Hisob-kitob shartli birliklarda, taqsimot pozitsiya summasi yoki ogʻirligi ulushiga qarab olingan. Sahifa aniq formulani bermaydi, faqat koʻrsatkich qancha katta boʻlsa, pozitsiyaga xarajat shuncha koʻp tushishini aytadi. Natija esa sezilarli: narx boʻyicha A ning birligi qimmatroq chiqadi, ogʻirlik boʻyicha esa B ning birligi. Yetkazish haqi ogʻirlikka bogʻliq boʻlsa, ogʻirlik boʻyicha taqsimlash haqiqatga yaqinroq. Bu tahririyat izohi.

Amaliy tafsilot: jadvalda tannarx ustunlari boʻlmasa, xarajat taʼsirini koʻrib boʻlmaydi. Qabul jadvaliga birlik tannarxi va tannarx summasi ustunlarini qoʻshib qoʻyish kerak. Sahifa hujjat tagida bitta umumiy maydon va bitta taqsimot asosini tasvirlaydi; turli xarajatni turli asosda taqsimlash imkoni tilga olinmagan.

Sana va «Проведено»: tannarx ketma-ketlikka bogʻliq

Tannarx FIFO boʻyicha hisoblanadi: sotuvda eng erta qabuldagi tovar narxi chiqadi. Buning uchun qabul hujjati sotuvdan oldin turishi shart, aks holda sotuv mavjud boʻlmagan tovarni sotish hisoblanadi va tannarx nol boʻladi. Qoldiq faqat oʻtkazilgan hujjatlardan yigʻiladi, «Проведено» belgisi qoʻyilmagan hujjat esa qoralama boʻlib, qoldiqni oʻzgartirmaydi.

Amaliy holat: taʼminotchining hujjati omborga kelganidan keyin yozilgan, tovar esa ertalab sotilgan. Qabul hujjatiga sana va vaqt tovar haqiqatda omborga kelgan paytga qoʻyilsa, FIFO tartibi toʻgʻri boʻladi. Bu tahririyat tavsiyasi. Yordam markazi nol tannarx uchun ikki chora koʻrsatadi: sanalarni toʻgʻrilash yoki yetishmayotgan hujjatni yaratish.

Natijani qayerda tekshirish mumkin

Qabul natijasini uchta hisobotda koʻrish mumkin: «Qoldiqlar», «Aylanmalar» va «Взаиморасчеты». Tannarx savoli tugʻilsa, «Qoldiqlar» detalizatsiyasi qulay: u joriy qoldiq qaysi hujjatlardan va qanday tannarx bilan yigʻilganini koʻrsatadi, shu tarzda narxi kiritilmagan qabul topiladi. «Rentabellik» (Прибыльность) detalizatsiyasi esa tannarxi sotuv narxidan yuqori yoki nolga teng sotuvlarni ajratadi. «Aylanmalar» detalizatsiyasida tovar qoldigʻini oʻzgartirgan har bir hujjat va uning tannarxi turadi.

Qarz, asos va elektron hujjat almashinuvi

Qabul natijasida taʼminotchi oldidagi qarz hosil boʻladi, aniq summa «Взаиморасчеты» hisobotida koʻrinadi. Qabul chiquvchi toʻlov va taʼminotchiga qaytarish uchun asos boʻladi. Hujjatni chop etish, pochta orqali yuborish, unga qoʻshimcha maydon va holat qoʻshish, shuningdek uning asosida boshqa hujjat yaratish mumkin.

Sahifa qabulni elektron hujjat almashinuvi (ЭДО) tizimidan import qilish mumkinligini ham yozadi va uchta xizmat nomini keltiradi: Такском, «1С: Клиент ЭДО» va «ЭДО Лайт». Bu nomlar Rossiya hujjat aylanishi bozoriga tegishli; sahifa ularning Oʻzbekiston uchun ishlashini koʻrsatmaydi. moysklad.uz bosh sahifasida Didox integratsiyasi tilga olingan, lekin u joʻnatmadan hisob-faktura yaratib yuborish uchun, yaʼni sotuv tomoni uchun. Oʻzbekistonda qabulni Didox orqali kiritish imkoniyati manbalarda aniqlanmadi.

Bundan nima kelib chiqadi

Quyidagilar manbalardan chiqarilgan tahririyat xulosasi.

Birinchi: qabul hujjati oʻtkazilishidan oldin beshta narsa tekshiriladi. Ombor toʻgʻrimi, har bir qatorda narx bormi, QQS stavkasi qoʻyilganmi, qoʻshimcha xarajat va uning taqsimot asosi toʻgʻri tanlanganmi, hujjat sanasi va vaqti birinchi sotuvdan oldinmi.

Ikkinchi: qabul va oprixodovanie aralashtirilmaydi. Taʼminotchidan olingan tovar qabul bilan, topilgan hisobsiz tovar oprixodovanie bilan yoziladi.

Uchinchi: foyda hisobotida gʻalati raqam chiqsa, avval «Qoldiqlar» va «Aylanmalar» detalizatsiyasidagi qabul hujjatlarining tannarxiga qaraladi. Yordam markazi ham xatoni aynan shu detalizatsiyalardan qidirishni koʻrsatadi.

Toʻrtinchi: qoʻshimcha xarajat va taʼminotchi qarzi alohida koʻriladi. Yetkazish xarajati tannarxga kiradi, taʼminotchiga toʻlanadigan summani esa hujjat summasi belgilaydi. Ularni aralashtirish hisob-kitob hisobotini buzadi.

Beshinchi: taqsimot asosi tovar xususiyatiga qarab tanlanadi. Qimmat, lekin yengil tovarda narx, ogʻir yoki hajmli tovarda esa ogʻirlik yoki hajm mantiqiyroq. Tanlov tannarxga va shu bilan foydaga taʼsir qiladi.