Qoldiq notoʻgʻri chiqsa: hujjat sanasi, ombor va «Обороты» hisoboti

Sotuvchi joʻnatish hujjatini ochdi va tovar qoldigʻi nol ekanini koʻrdi. Omborchi esa tovar bugun kelganini, qabul hujjati yozib boʻlinganini aytadi. Yordam markazi aynan shunday holatni keltiradi: joʻnatish 12 fevral soat 12:00 da, qabul shu kuni 16:00 da yozilgan va joʻnatishdagi qoldiq nol chiqadi. Hisob buzilmagan: tizim hujjatdagi vaqtga qarab hisoblagan.

Qoldiq hujjatlar yigʻindisi, va u sanaga bogʻliq

MoySklad da qoldiq formulasi oddiy: barcha kirimlar minus barcha chiqimlar, qoldiqni esa faqat oʻtkazilgan hujjatlar shakllantiradi. Qabul, oprixodovanie va xaridorning qaytarishi qoldiqni oshiradi, joʻnatish, hisobdan chiqarish va taʼminotchiga qaytarish kamaytiradi.

Yordam markazi qoldiq notoʻgʻri chiqishining uchta tipik sababini sanaydi. Tahririyat fikricha, ularni bitta modelga keltirish mumkin: tovarning muayyan paytdagi qoldigʻi shu paytgacha, shu ombor boʻyicha oʻtkazilgan hujjatlar yigʻindisiga teng, uchala sabab esa shu modelning bitta shartini buzadi.

Uch hujjat xatosining batafsil tahlili, shuningdek ularning tannarxga taʼsiri «Oprixodovanie va qabul» maqolasida berilgan. Modelning bir oqibati esa shu yerda muhim: hujjat ichida koʻrinadigan qoldiq hujjat vaqtiga hisoblangan, hisobotdagi qoldiq esa joriy paytga tegishli. Ikki xodim bitta tovarga biri eski joʻnatish hujjatida, ikkinchisi «Остатки» da qarasa, ikki turli raqam koʻradi va ikkalasi ham toʻgʻri. Xato hamisha hujjatda boʻlavermaydi, baʼzan u raqamni oʻqishda yotadi.

Qoldiq toʻgʻri, lekin boshqa raqamga qarayapsiz

Tizimda ikki xil «mavjud miqdor» bor. «Остаток» omborda hozir turgan tovar, «Доступно» esa operatsiyalar uchun qolgan miqdor: «Остаток» plyus «Ожидание» minus «Резерв». Rezerv buyurtmaga vaʼda qilingan qismi, kutish esa kelishilgan, lekin hali kirim qilinmagan tovar.

Gipotetik hisob. Omborda 8 dona turibdi, buyurtmalarga 5 dona zaxiralangan, taʼminotchidan 10 dona kutilmoqda. «Доступно» 8 + 10 − 5 = 13 koʻrsatadi. Sotuv boʻlimi «13 bor» deydi, omborchi javonda 8 donani koʻradi. Ikkalasi ham toʻgʻri, chunki ular turli koʻrsatkichga qarayapti.

Yana ikki nuqta bu chalkashlikni kuchaytiradi. Birinchidan, rezerv oʻzi sotuvni toʻxtatmaydi: yordam markazi aytadi, zaxiralangan tovarni ham joʻnatish va hisobdan chiqarish mumkin, ularni taqiqlash uchun alohida sozlama yoqiladi. Ikkinchidan, kutish qabul oʻtkazilganda oʻzi olinadi. Kirim hujjati kechiksa, «Доступно» uzoq vaqt haqiqiy qoldiqdan katta turadi. Buning amaliy oqibati bor: yordam markazi taʼminotchiga buyurtmani «доступно» hisobga olib yaratish imkonini koʻrsatadi va qoldiqni minimal chegaragacha toʻldirish funksiyasini tasvirlaydi. Kutish haqiqatdan katta turgan paytda «Доступно» ga tayangan buyurtma kerakli miqdordan kam chiqadi.

Hisobot koʻrinishi ham farq qiladi. «Остатки по товарам» modifikatsiyalarni alohida qator qiladi, «по складам» va «по ячейкам» koʻrinishlarida esa tovarning hamma modifikatsiyalari bitta qatorda jamlanadi. Bir tovar ikki hisobotda turli raqam bergani shundan boʻlishi mumkin.

Minusga sotuv: tizim ruxsat berib turadi

Boshlangʻich holatda tizim omborda yoʻq tovarni sotishga yoʻl qoʻyadi. Buni taqiqlovchi sozlama «Настройки компании» da bor: «Запретить отгрузку товаров, которых нет на складе». «Остатки» sahifasi ham xuddi shu sozlamani qoldiq nazorati deb tasvirlaydi. Serial raqamli tovar uchun alohida variant bor, u omborda yoʻq serial raqamni joʻnatishni taqiqlaydi.

Sozlama yoqilmagan boʻlsa, minusga sotuv hech narsani toʻxtatmaydi, lekin iz qoldiradi. Sotuv hujjatida miqdor qizil rangga boʻyaladi: bu zaxiradagidan koʻp sotilayotganini bildiradi, tannarx haqiqiydan past, foyda esa oshirilgan chiqadi. «Прибыльность» hisobotida bunday sotuvlar qizil shrift bilan ajraladi, oʻrtacha tannarx esa nolga teng boʻladi, sotuvning bir qismi minusga ketgan boʻlsa xarid narxidan past chiqadi.

Muammoni qidirishda «Остатки» hisoboti filtri qoʻl keladi: u faqat manfiy qoldiqli yoki minimal qoldiqdan past tovarlarni koʻrsatishi mumkin. Tahririyat qaydi: nazoratni yoqish xatoni hisobotdan sotuv paytiga koʻchiradi. Sotuvchi sotuvni rasmiylashtira olmaydi va kirim hujjati hali oʻtkazilmaganini darhol bilib qoladi. Bunday nazoratning bahosi shuki, kirimi hali yozilmagan tovarni sotish kerak boʻlgan haqiqiy holatda ish toʻxtab qolishi mumkin.

Bitta xato toʻrt hisobotda toʻrt xil alomat beradi

Tovarni xariddan oldin sotish bir xato, lekin tizimda uning izi turli joyda turlicha koʻrinadi. Qaysi hisobotga qarashni bilish qidiruvni qisqartiradi.

«Обороты» hisoboti bilan sababni topish

Hujjat koʻp boʻlganda sababni koʻz bilan topib boʻlmaydi. Yordam markazi bunday holat uchun «Обороты» hisobotini koʻrsatadi. Hisobot tovarning kirim va chiqimini davr boʻyicha koʻrsatadi, ombor, taʼminotchi va loyiha boʻyicha filtrlanadi, standart koʻrinishda esa oxirgi bir oyni oladi. Notoʻgʻri ombor gumon qilinsa, hisobotni ombor boʻyicha ikki marta oching: bir omborda faqat kirim, boshqasida faqat chiqim koʻrinsa, sabab topilgan boʻladi (bu tahririyat usuli).

1. «Склад → Обороты» boʻlimini oching, «Фильтры» da barcha hujjatlar tushadigan keng davr koʻrsating, masalan yordam markazi misolidagi 01.01.2001–01.01.2013 kabi.
2. Tovar qatorining nom boʻlmagan istalgan joyini bosing: tovar boʻyicha hamma amallar hujjat turlari boʻyicha ochiladi.
3. «Приход» va «Расход» ni solishtiring. Kirim chiqimdan kichik boʻlsa, omborda yoʻq tovar sotilgan boʻlishi ehtimoli katta.
4. Qatorni bosib, qabul va sotuv sanasi hamda vaqtini solishtiring yoki kirim hujjati umuman yoʻqligini aniqlang.
5. Tannarx ustunida «0,00» turgan hujjatni oching va toʻgʻri narx kiriting.

Bu tartibning bir tuzogʻi bor. Gipotetik tovar boʻyicha «Обороты» bir oylik davrda quyidagi ikki hujjatni koʻrsatsin.

Davr yakunida «Приход» 20, «Расход» 5, yaʼni kirim chiqimdan katta va oddiy solishtirish xatoni koʻrsatmaydi. Lekin sotuv paytida qoldiq −5 edi, shuning uchun u nol tannarx bilan oʻtgan. Demak, «Приход» «Расход» dan kichik ekani sababning faqat bir koʻrinishi: kirim hujjati kechroq yoki boshqa davrda yozilsa, yakuniy raqam yaxshi koʻrinadi. Yordam markazi shuning uchun sana va vaqtni hujjat darajasida solishtirishni aytadi. Bu xulosa tahririyatniki.

Tuzatishda ikki yoʻl bor va ularni farqlash kerak. Kirim hujjatiga tovar aslida kelgan paytdan kechroq sana qoʻyilgan boʻlsa, kirimning sanasi toʻgʻrilanadi. Sotuv notoʻgʻri, masalan haqiqatdagidan oldingi sana bilan yozilgan boʻlsa, sotuvning sanasi oʻzgartiriladi. Maqsad tannarxni «chiroyli» qilish emas: tannarx hisobi uchun xarid hujjati sotuvdan oldin turishi kerak, bu esa haqiqiy voqea tartibiga mos kelsagina mazmunli.

Chiqim muammosi aniq boʻlgan davr maʼlum boʻlsa, filtrda shu davrni yozing: tekshiriladigan hujjatlar soni kamayadi. Tuzatish ham oddiy: sanani toʻgʻrilash yoki yetishmagan hujjatni yaratish. Keyin «Остатки» ni ochib detallashtiring: qoldiq qaysi hujjatlardan va qanday tannarx bilan tuzilgani koʻrinadi.

Qoldiq kutilganidan ortiq chiqsa

Hamma sabablar «nol» yoki «minus» bilan tugamaydi. Hisob javondagidan katta qoldiq koʻrsatsa, shubhali hujjatlar roʻyxati ham tayyor: qoldiqni oshiruvchi uch tur bor, kamaytiruvchi uch tur. Oshirish tomonida qabul, oprixodovanie va xaridorning qaytarishi turadi, kamaytirish tomonida joʻnatish, hisobdan chiqarish va taʼminotchiga qaytarish.

Rasmiy sabablardan biri bu yerda teskari ishlaydi. Joʻnatish hujjati saqlangan, lekin «Проведено» belgisi qoʻyilmagan boʻlsa, u qoralama boʻlib qoladi, tovar esa jismonan ketib boʻlgan. Natijada hisobdagi qoldiq javondagidan katta turadi va bu holat nol bilan emas, ortiqcha raqam bilan koʻrinadi. Uni topish qiyinroq, chunki hech qayerda qizil belgi yoʻq. «Обороты» da joʻnatishlarni hujjat turi boʻyicha koʻrib, oʻtkazilmagan hujjatni qidirish kerak.

Tuzatishga yoʻl yopiq boʻlsa

Sababni topganingizdan keyin eski hujjatni tuzatishga toʻgʻri keladi. Bu yerda yana bir sozlama chiqishi mumkin: hujjatlarni tahrirlash uchun yopiq davr. U har bir hujjat turi uchun alohida belgilanadi: tanlangan davr uchun xodimlarga tahrirlash taqiqlanadi, administrator esa istalgan hujjatni oʻzgartira oladi. Demak, hisobotda sababni topgan xodim hujjatni oʻzgartira olmasa, xatoni administratorga yetkazish kerak. Yopiq davr nima uchun yoqilishini yordam markazi yozmaydi, tahririyat talqini esa shunday: yopilgan oy hisobotlari keyinchalik oʻzgarmasligi uchun.

Bundan nima kelib chiqadi

Quyidagi tartib tahririyat xulosasi, rasmiy sahifalar mantiqidan olingan. «Обороты» ni ochishdan oldin uch savolga javob berish vaqtni tejaydi.

• Qaysi raqamga qaraysiz: «Остаток» yoki «Доступно»? Ikkinchisida rezerv va kutish bor.
• Qaysi omborni koʻryapsiz? Hujjat bitta ombor boʻyicha hisoblaydi, «jami» raqamda esa hamma omborlar qoʻshilgan boʻlishi mumkin.
• Qaysi paytga? Hujjatdagi qoldiq hujjat vaqtiga hisoblanadi, hisobotdagi qoldiq esa bugungi holatga.

Shu uch savoldan keyin ham farq qolsa, sabab hujjatlar zanjirida yotadi va uni «Обороты» topib beradi. Lekin hisobot faqat koʻrsatadi: hujjatni sana, ombor yoki narx boʻyicha qoʻlda tuzatish kerak, chunki yordam markazi sahifalari tuzatishni tizim oʻzi bajarishini aytmaydi. Tuzatishdan keyin «Остатки» ni qayta ochib, qoldiq detallashtirilganda hujjatlar va tannarx kutilgandek turganini tekshirish tartibni yakunlaydi.