Tovar necha kunga yetadi: zaxira kunlari va aylanish hisobi

Qoldiqlar hisobotida bitta tovar qatorida 12,6 raqami turibdi, xaridlarni boshqarish hisobotida esa xuddi shu tovar uchun 30 yozilgan, ikkalasi ham kun deb nomlanadi. Biri tovar omborda qancha yotganini, ikkinchisi u necha kunga yetishini aytadi, yaʼni ular boshqa-boshqa savolga javob beradi. Bu maqola uch xil hisobni ajratadi: omborda turish muddati, zaxira kunlari va aylanish.

Omborda necha kun: tovar qancha kutgan

Qoldiqlar hisobotida «Количество дней на складе» ustuni bor. U tovar qoldigʻi sotilishini oʻrtacha necha kun kutganini koʻrsatadi. Hisob oddiy: har bir kirim uchun hisobot sanasi bilan kirim sanasi orasidagi kunlar kirimdan qolgan miqdorga koʻpaytiriladi, yigʻindi esa omborda turgan umumiy miqdorga boʻlinadi.

Sahifadagi misolda 1-kuni 10 dona keladi va 4 tasi sotiladi, 10-kuni yana 9 dona keladi. Hisobot 19-kunga tuzilsa, 18 kun 6 donaga va 9 kun 9 donaga koʻpaytiriladi, jami 15 donaga boʻlinadi va 12,6 kun chiqadi.

Bu raqam orqaga qaraydi: u tovar qancha vaqt yotganini koʻrsatadi, qancha vaqtga yetishini emas. Tahririyat fikricha, uning foydasi boshqa joyda. Roʻyxat ichidan kutish muddati juda uzun tovarni tez topish mumkin, yaʼni sekin sotilayotgan yoki eskirib borayotgan qoldiqni, mavjud miqdor esa bu tovarda yaxshi koʻrinishi mumkin.

Zaxira kunlari: tovar necha kunga yetadi

«Управление закупками» hisoboti oldinga qaraydi. U tanlangan davr boʻyicha sotuvni, joriy qoldiqni va prognozni bir qatorga yigʻadi. Davr va qoʻshimcha shartlar filtrdan beriladi, prognoz muddati esa alohida «Прогноз на ХХ дней» maydoniga yoziladi, hisobotning oʻzi esa toʻrt formulaga tayanadi.

• Kuniga sotuv teng sotilgan miqdorni davrdagi kunlar soniga boʻlish.
• Zaxira kunlari teng mavjud miqdorni kuniga sotuvga boʻlish.
• Zaxira teng prognoz kunlarini kuniga sotuvga koʻpaytirish.
• Buyurtma miqdori teng zaxiradan mavjud miqdorni ayirish.

Sotuv tarixi hisobotda faqat miqdor bilan cheklanmaydi: tushum, tannarx, foyda va rentabellik ham chiqadi. Demak, buyurtma miqdorini hal qilishdan oldin tovarning foydaliligini ham shu qatorda koʻrish mumkin. Hisobotda yana bir variant bor: sotuv oʻrniga ishlab chiqarishda materiallar sifatida sarflangan miqdor olinadi, formulalar esa shu tartibda qoladi. Quyidagi misol gipotetik.

Bu yerda «mavjud» soʻziga eʼtibor bering: u qoldiq plyus kutish minus rezerv bilan hisoblanadi, shuning uchun yoʻlda turgan va kutish belgisi qoʻyilgan buyurtma zaxira kunlarini uzaytiradi, mijozga rezerv qilingan tovar esa ularni qisqartiradi.

Hujjat qaysi amallar mavjud miqdorni oʻzgartirishini ham sanab oʻtadi. Qabul, kirim qilish va xaridor qaytarishi miqdorni oshiradi. Taʼminotchiga buyurtma faqat kutish belgisi qoʻyilgan boʻlsagina hisobga olinadi, xaridor buyurtmasi esa rezerv belgisi qoʻyilgan boʻlsagina. Taʼminotchiga qaytarish, joʻnatish, hisobdan chiqarish va sotuv miqdorni kamaytiradi.

Bu belgilar buyurtma miqdoriga bevosita taʼsir qiladi. Gipotetik misol: qoldiq 40, rezerv 10, yoʻldagi taʼminotchi buyurtmasi 30 dona, kuniga sotuv 2 dona. Kutish belgisi qoʻyilgan boʻlsa, mavjud miqdor 40 + 30 − 10 = 60, zaxira kunlari 30. Belgi qoʻyilmagan boʻlsa, mavjud miqdor 30 ga tushadi, zaxira kunlari 15 boʻladi va hisobot 45 kunlik prognozda 60 dona buyurtma taklif qiladi, aslida esa 30 dona allaqachon yoʻlda va ortiqcha buyurtma aynan shu yerdan chiqadi.

Aylanish: zaxira necha marta almashdi

MoySklad blogi aylanishni ikki shaklda beradi. Martada: davr savdosi, xarid yoki tannarx qiymatlarida, oʻrtacha zaxiraga boʻlinadi. Kunda: oʻrtacha zaxira davr kunlariga koʻpaytirilib, savdoga boʻlinadi. Oʻrtacha zaxira davr boshi va oxiridagi qoldiqlarning yarim yigʻindisi boʻladi, uzoq davrda esa oylik qiymatlar olinadi. Bu kompaniyaning oʻz nashri, rasmiy hisobot hujjati emas.

Aylanish nega oʻrtacha zaxiraga boʻlinadi, hujjat yozmaydi. Mantiq oddiy: oy boshida va oxirida zaxira turlicha boʻlishi mumkin, bitta sanadagi qoldiq esa butun davrni aks ettirmaydi. Oʻrtacha qiymat bu ogʻishni yumshatadi. Bu tahririyat izohi.

Gipotetik hisob. Oy boshida zaxira 100, oxirida 60 shartli birlik, demak oʻrtachasi 80, oy davomida esa tannarxda 160 birlik sotildi. Aylanish 160 / 80 = 2 marta, kunlarda esa 80 × 30 / 160 = 15 kun, yaʼni oʻrtacha zaxira yarim oyda bir marta toʻliq almashgan.

Blog muddatli tovar misolini ham beradi: ryazhenkaning yaroqlilik muddati 14 kun boʻlsa-yu, aylanish 16 kun chiqsa, zaxira muddatdan uzoq yotadi va bu ortiqcha xaridni bildiradi. Oʻqilgan yordam sahifalarida aylanish koʻrsatkichi tayyor ustun sifatida topilmadi, shuning uchun uni hisobotni Excel ga chiqarib qoʻlda hisoblash mumkin.

Uch sonni yonma-yon qoʻyish

Zaxira kunlari xarid qaroriga qanday aylanadi

Hisobot buyurtmani zaxira bilan mavjud miqdor farqidan chiqaradi, formulada esa yetkazib berish muddati ham, xavfsizlik zaxirasi ham alohida koʻrinmaydi. Taʼminot nazariyasi esa buyurtma nuqtasini yetkazib berish davridagi talab plyus xavfsizlik zaxirasi deb taʼriflaydi.

Demak, prognoz kunlari ikkalasini oʻz ichiga olishi kerak. Gipotetik misol: taʼminotchi 7 kunda yetkazadi va xavfsizlik uchun yana 5 kun xohlaysiz, u holda prognoz 12 kundan kam boʻlmasligi lozim. Buyurtmani har ikki haftada bir bersangiz, shu oraliqni ham qoʻshish kerak. Bu tahririyat mulohazasi, hujjatda bunday tavsiya yoʻq.

Buyurtmani hisobotdan yaratish ikki usulda mumkin: umumiy buyurtma yoki taʼminotchilar boʻyicha boʻlingan buyurtmalar. Ikkinchisida taʼminotchi tovar kartochkasidan olinadi, u koʻrsatilmasa buyurtma nomaʼlum taʼminotchiga ochiladi. Bitta buyurtmada 500 pozitsiyadan oshmaydi, koʻp boʻlsa tizim buyurtmani oʻzi boʻladi.

Bu hisoblar qayerda adashadi

Davrdagi kunlar soni oddiy hisoblanadi: sahifada tovar omborda boʻlmagan kunlarni chiqarib tashlash haqida gap yoʻq. Gipotetik holat: 90 kunning 30 kuni tovar tugab turgan, qolgan 60 kunda 120 dona sotilgan. Kuniga sotuv 120 / 90 = 1,33 chiqadi, aslida esa 120 / 60 = 2. Natijada zaxira kunlari ortiqcha, buyurtma esa kam boʻladi.

Davrni nega kalendar kunlarga boʻlish kerakligini hujjat izohlamaydi. Ehtimol sababi oddiy: tizim tovarning har kuni sotuvga qoʻyilgan-qoʻyilmaganini bilmaydi, u faqat hujjatlar sanasini koʻradi. Bu taxmin. Ikkinchi xavf mavsum: oʻtgan davr kelajakka oʻxshamasa, oʻrtacha sotuv ham chalgʻitadi, yangi tovarda esa tarix yoʻq va oʻrtachaning maʼnosi ham yoʻq. Uchinchisi yaroqsiz qoldiq. Qoldiq faqat oʻtkazilgan ombor hujjatlari bilan oʻzgargani uchun, muddati oʻtib ketgan, ammo hali hisobdan chiqarilmagan tovar zaxira kunlarini sunʼiy oshiradi. Ikkinchi va uchinchi xavf tahririyat fikri.

Amalda nima qilish mumkin

Quyidagi tartib hujjatlar mantigʻidan chiqarilgan va tahririyat fikri hisoblanadi.

1. Har bir koʻrsatkichning savolini yozib qoʻying: yotish muddati, yetish muddati va aylanish bir-biri oʻrnini bosmaydi.
2. Prognoz kunlarini yetkazib berish muddati, xavfsizlik kunlari va buyurtma oraligʻidan yigʻing, odatiy qiymat sifatida qoldirmang.
3. Tovar tugab turgan kunlar koʻp boʻlgan davrni hisobotga olishdan oldin davrni qisqartiring.
4. Muddatli tovarda aylanish kunlarini yaroqlilik muddati bilan solishtiring.
5. Buyurtma yaratishdan oldin muddati oʻtgan qoldiqni hisobdan chiqaring.