Boshlangʻich qoldiqlarni kiritish: import qanday oprixodovanie yaratadi

MoySklad ni ishga tushirish kuni ombordagi 3 200 pozitsiyalik Excel roʻyxati tizimga yuklanadi. Hamma ish tugadi, deb oʻylash oson: tovarlar kartochkada, qoldiq ham koʻrinib turibdi. Aslida tizim boshqa ish qilgan, yaʼni roʻyxatni bir nechta kirim hujjatiga aylantirgan, bunday hujjat MoySklad da oprixodovanie deyiladi. Har birida sana, ombor va narx bor, tannarx esa aynan oprixodovanie narxidan boshlanadi.

Ikki yoʻl, bitta natija: oprixodovanie

Boshlangʻich qoldiqni kiritishning ikki usuli bor, ikkalasi ham oprixodovanie hujjatida tugaydi: hujjatni qoʻlda yaratish yoki Excel faylini yuklash. Rasmiy taʼrifga koʻra, bu hujjat uch holatda beriladi: inventarizatsiyada ortiqcha tovar topilganda, bir tovar oʻrniga boshqasi kelib qolganda, yaʼni peresortitsada, va boshlangʻich qoldiq kiritilganda. Hujjat har ombor uchun alohida tuziladi, unda ombor, tovar, miqdor va narx koʻrsatiladi.

Excel importi oprixodovanieni almashtirmaydi, balki uni avtomatlashtiradi. Faylning qoldiq ustuni tanlangan tovarlar boʻyicha kirim hujjatlarini tizimning oʻzi yaratadi, ular «Склад → Оприходования» boʻlimida paydo boʻladi. Pozitsiya koʻp boʻlsa, hujjatlar har 500 tadan alohida boʻlinadi.

Avval kartochka, keyin qoldiq

Tartib oddiy: avval tovar kartochkalari yaratilib toʻldiriladi, keyin omborlardagi qoldiq kiritiladi. Tovar importining oʻzi ham kartochka maʼlumotlari bilan birga qoldiqni yuklashi mumkin, lekin ikki bosqichni ajratish xatoni tezroq topishga yordam beradi. Bu tahririyat fikri.

Tovar importidan oldin ikkita katakcha belgilanadi: noyob kod berish uchun «Устанавливать уникальный код» va shtrix-kodni avtomatik yaratish uchun «Автоматически создавать штрихкод EAN13». Ikkinchisi yoqilgan boʻlsa, fayldagi shtrix-kod ustuni boʻsh qolganda ham yangi tovarlarga kod oʻzi beriladi.

Faylni tayyorlash: ikkita tuzoq

Fayl toʻgʻri tayyorlansa, import xatosiz oʻtadi, shuning uchun ustunlarga alohida eʼtibor kerak. Miqdor alohida ustunda turishi shart, kichik guruh uchun esa toʻliq yoʻl yoziladi va daraja belgisi sifatida «/» ishlatiladi: masalan, «Oziq-ovqat/Sabzavot» yoki «Poyabzal/Botinka/Kuzgi». Moslash bosqichida miqdor ustuni dasturdagi «Остаток», yaʼni qoldiq maydoniga bogʻlanadi.

Ikkinchi tuzoq shundan iboratki, tizim tovarni qanday taniydi. Importda «Искать» menyusi bor, unda tovar kod, nom, tashqi kod, shtrix-kod, artikul yoki avtomatik rejim boʻyicha qidiriladi. Tanlangan maydondagi qiymat faylda takrorlanmasligi kerak, aks holda bitta tovar qayta-qayta ustiga yoziladi va yangilari yaratilmaydi. Qoldiq importi yoʻriqnomasi tovarning tizim bergan ichki raqami boʻyicha qidirishni tavsiya qiladi, bunda takrorlanish istisno qilinadi. Faqat yangi tovar yaratilayotganda bu raqamni tanlab boʻlmaydi, chunki uni tizimning oʻzi beradi.

Yana ikki belgi bor. Faylda yangi tovarlar bor, ammo ularni koʻchirish kerak boʻlmasa, «Я хочу обновить только существующие товары и НЕ СОЗДАВАТЬ НОВЫЕ» belgisi qoʻyiladi. Qoldiq qaysi omborga va qaysi tashkilot nomidan kirim qilinishi ham alohida tanlanadi. Importda bitta ombor tanlanadi, shuning uchun omborlar bir nechta boʻlsa, qoldiq har ombor uchun alohida fayl yoki ajratilgan roʻyxat bilan yuklanadi, bu tahririyat xulosasi va sahifada shunday yozilmagan.

Sinov importi: besh-oʻn pozitsiya

Butun roʻyxatni yuklashdan oldin kichik sinov oʻtkazing. Ikkala yoʻriqnoma ham avval 5–10 pozitsiyani yuklab, natijani koʻrib, keyin butun roʻyxatni yuklashni tavsiya qiladi. Sababi ham aytilgan: notoʻgʻri yaratilgan tovar va guruhlarni importning oʻzi bilan oʻchirib boʻlmaydi, ularni qoʻlda tozalash kerak. Natijani «Остатки», yaʼni qoldiqlar hisobotida koʻrish mumkin, sinalgan tovarlar boʻyicha qoldiq oʻzgarganini tekshiring.

Sinovda toʻrt narsa koʻriladi: yaratilgan hujjat «Склад → Оприходования» roʻyxatida paydo boʻldimi, hujjatdagi ombor va tashkilot toʻgʻrimi, narx toʻldirilganmi va hujjat qaysi sana bilan qoʻyilgan. Birinchi uchtasi import oynasidagi tanlovga bogʻliq, sananing qanday qoʻyilishi esa sahifalarda tasvirlanmagan. Shuning uchun aynan sana va narx ustida ishlash kerak, miqdor odatda xato bermaydi, bu tahririyat fikri.

Hajm chegarasi ham shu sahifalarda yozilgan: fayl Excel yoki CSV formatida boʻlishi, hajmi 10 MB gacha va 2 000 qatorgacha boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, bitta kirim hujjatiga 500 pozitsiya sigʻadi, shuning uchun ikkala chegarani birga olsak, 2 000 qatorli fayl 4 ta hujjat beradi. Faraz qilaylik, roʻyxatda 3 200 pozitsiya bor: u ikki faylga, 2 000 va 1 200 qatorga boʻlinadi va jami 4 + 3 = 7 ta hujjat chiqadi. Bu hisob bizniki, sahifada boshqacha yozilmagan.

Ikki sahifa import yoʻlini turlicha tasvirlaydi. Biri «Настройки → Обмен данными → Импорт → Товары и остатки (Excel)» menyusini koʻrsatadi, boshqasi «Товары → Товары и услуги → Импорт → Импорт из Excel» menyusini. Qaysi tavsif yangiroq ekanini sahifalar aytmaydi, shuning uchun interfeysda qaysi yoʻl ochiq boʻlsa, shu bilan ishlanadi. Ikkala yoʻriqnoma ham qoldiq oprixodovanie sifatida tushishini nazarda tutadi.

Import qoldiqni oʻrnatmaydi, qoʻshadi

Import «qoldiq shunday boʻlsin» demaydi, «shuncha qoʻshilsin» deydi. Yoʻriqnomadagi jumla aniq: import natijasida jadvaldagi miqdorga oprixodovanie yaratiladi. Shuning uchun oʻsha faylni ikkinchi marta yuklasangiz, ombor ikki baravar qoldiq koʻrsatadi, chunki ikkinchi hujjat birinchisining ustiga tushadi. Bu omborga yana bir mashina tovar kelib tushganiga oʻxshaydi: eski tovar joyida turadi, yangisi uning ustiga qoʻshiladi, shuning uchun 100 donalik pozitsiya ikki yuklashdan keyin 200 dona boʻladi. Bu tahririyat xulosasi, hujjatdagi iborani mantiqan davom ettirish natijasi.

Xatoni tuzatishning ikki yoʻli bor: yaratilgan oprixodovanie hujjatlarini topib tuzatish yoki inventarizatsiya hujjati orqali qoldiqni oʻzgartirish. Inventarizatsiya va hisobdan chiqarish tartibi «MoySklad da inventarizatsiya» maqolasida bayon etilgan.

Narx: tannarxning birinchi qatlami

Bu yerda eng muhim mantiq yotadi, chunki tannarx aynan kirim narxidan boshlanadi. MoySklad da tannarx qabul yoki oprixodovanie narxiga qoʻshimcha xarajatni qoʻshib topiladi. Hisob FIFO tamoyilida yuritiladi, yaʼni birinchi kirgan tovar birinchi chiqadi, xuddi doʻkon javonida avval kelgan paketlar oldinga qoʻyilib, birinchi sotilgani kabi. Qoldiq turli narxdagi kirimlardan tuzilgan boʻlsa, sotuvda eng erta kirim birinchi chiqadi. Boshlangʻich qoldiq oprixodovanie bilan kiritilgani uchun u navbatdagi eng birinchi qatlam, yaʼni birinchi partiya boʻladi.

Endi narx boʻsh qolsa nima boʻlishini oddiy hisobda koʻraylik. Boshlangʻich qoldiq 100 dona, importda narx qoʻyilmagan, sotuv narxi esa 15 shartli birlik deylik. Birinchi 100 dona sotilganda tannarx nolga teng boʻladi, foyda esa sotuv summasiga teng chiqadi. Haqiqiy xarid narxi 10 boʻlsa, dona boshiga foyda 5 boʻlishi kerak edi, hisobotda esa 15 koʻrinadi.

Jadval oddiy narsani koʻrsatadi: narx tanlovi birinchi oylardagi foyda hisobotini belgilaydi. Nol qiymat eng xavfli, chunki u xatoga oʻxshamaydi: hisobotda yuqori foyda yaxshi koʻrinadi, shuning uchun xatoni payqash qiyin. Tuzatish yoʻli bor, lekin tuzatilgunga qadar sotilgan tovarlar boʻyicha hisobot haqiqatdan chiroyli boʻlib turadi.

Yana bir muhim nuqta: kartochkadagi xarid narxini keyin oʻzgartirish qoldiqda turgan tovarning tannarxini tuzatmaydi. Yordam markazi buni aniq yozadi: kartochka narxining oʻzgarishi allaqachon qoldiqda turgan tovarlar tannarxiga taʼsir qilmaydi. Nol tannarxni tuzatish yoʻli boshqa: «Обороты» hisobotida tovar boʻyicha hujjatlar ochiladi, tannarxi «0,00» turgan hujjat raqami bosiladi va unda toʻgʻri narx yozilib saqlanadi.

Qoldiq importi yoʻriqnomasi narx ustuni haqida hech narsa demaydi, u faqat miqdor ustunini tavsiflaydi. Oprixodovanie hujjatining oʻzida esa narx maydoni bor. Import narxni oʻzi olib oʻtadimi yoki yoʻqmi, sahifalardan koʻrinmaydi, shuning uchun sinov importining vazifalaridan biri shu savolga javob topish: yuklangandan keyin yaratilgan hujjatni ochib, narx yozilganini yoki «0,00» ekanini koʻrish kerak. Qaysi narxni yozish, yaʼni oxirgi xarid narxinimi, oʻrtachasinimi yoki boshqasinimi, hujjatda aytilmagan va buni kompaniyaning hisob siyosati hal qiladi.

Sana: qoldiq birinchi sotuvdan oldin turishi kerak

Qoldiq hujjati birinchi sotuvdan oldingi sanada turmasa, hisob buziladi, xuddi daftarda sotuv yozuvi qoldiq yozuvidan oldin turib qolsa, daftar yoʻq tovar sotilgan deb hisoblagani kabi. FIFO hisobining sharti oddiy: xarid hujjati sotuvdan oldin turishi kerak, aks holda sotuv yoʻq tovarni sotish hisoblanadi va tannarxi nol boʻladi. Boshlangʻich qoldiq uchun bu shuni bildiradi: oprixodovanie birinchi sotuvdan oldingi sana va vaqt bilan yaratilishi kerak. Import hujjati qanday sana bilan yaratilishini sahifa aytmaydi, shuning uchun bu ham sinov importida koʻriladigan nuqta.

Savdo allaqachon boshlangan boʻlsa, «Обороты» hisoboti yordam beradi. Unda «Приход» ustuni «Расход» ustunidan kichik boʻlgan, yaʼni kirimi chiqimidan kam tovar odatda yoʻq tovar sotilganini bildiradi. Boshlangʻich qoldiqni keyin yuklashga toʻgʻri kelsa, sanani kerakli paytga qoʻyish yoki yetishmayotgan hujjatni yaratish usuli yordam markazida koʻrsatilgan.

Tekshirish: qoldiq va tannarx birga

Yuklashdan keyin faqat miqdorga qarash yetarli emas, chunki «Остатки» hisoboti miqdor bilan birga tannarx va tannarx summasini ham koʻrsatadi. Hisobot detallashtirilsa, joriy qoldiq qaysi hujjatlardan va qanday tannarx bilan tuzilgani chiqadi. Aynan shu yerdan narxsiz yoki noldan boshlangan hujjatni topish oson, topilgan hujjatni ochib narxni toʻgʻrilash esa «Обороты» dagi yoʻl bilan bir xil ishlaydi.

Tahririyat tavsiyasi: yuklashdan oldin ombor jismonan sanalgan boʻlsin. Aks holda boshlangʻich qoldiqning oʻzi xato chiqadi, uni keyin tuzatish esa inventarizatsiya, hisobdan chiqarish yoki yangi oprixodovanie talab qiladi.

Qarz qoldiqqa kirmaydi

Tovar qoldigʻi va taʼminotchi oldidagi qarz bir narsa emas. Oprixodovanie taʼminotchi oldidagi qarzni yaratmaydi: qabulning summasi «Взаиморасчеты», yaʼni oʻzaro hisob-kitoblar hisobotida hisobga olinadi, oprixodovanie esa kontragentsiz, yaʼni hamkor korxona koʻrsatilmaydigan hujjat. Bu xulosa dagi taqqoslashdan chiqarilgan. Qoldiq bilan birga qarz ham kiritilishi kerak boʻlsa, bu alohida masala va oprixodovanie uni hal qilmaydi.

Amalda nima qilish mumkin

Quyidagi tartib rasmiy sahifalar mantiqidan chiqarilgan tahririyat xulosasi.

1. Tovarlar kartochkasini tayyorlang: nomlar takrorlanmasin, guruhlar yoʻli «/» bilan yozilsin, shtrix-kodlar toʻgʻri boʻlsin.
2. Ombordagi tovarni jismonan sanab chiqing va natijani roʻyxatga yozing: boshlangʻich qoldiq haqiqatga mos boʻlsin.
3. Besh-oʻn pozitsiyali sinov importi qiling, hosil boʻlgan hujjatdagi narx va sanani ochib koʻring.
4. Butun roʻyxatni 2 000 qatorgacha boʻlaklarga boʻlib, har ombor uchun alohida yuklang.
5. «Остатки» hisobotini detallashtirib, tannarxi «0,00» boʻlgan hujjat yoʻqligini tekshiring.
6. Faqat shundan keyin birinchi sotuv va qabulni oching.

Bir savol ochiq qolgan: tovar aniq yacheykaga joylanadigan, yaʼni adresli saqlash yoqilgan omborga qoldiq yuklansa, importdagi miqdor qaysi yacheykaga tushadi? Oprixodovanie hujjatida yacheyka maydoni bor, import yoʻriqnomasida esa yacheyka haqida soʻz yoʻq. Bu holatni yuklashdan oldin bitta tovar bilan aniqlash kerak.