Odoo va ERPNext ikkalasi ochiq kodli, lekin litsenziyasi boshqa: ERPNext GPLv3 ostida, Odoo Community LGPLv3 ostida, Enterprise qismi esa yopiq obuna litsenziyasida. ERPNext da kadrlar va ish haqi alohida ochiq ilova, Odoo da ish haqi ilovasi ochiq omborda yoʻq. Oʻzbekiston uchun ERPNext da tayyor hisoblar rejasi topilmadi, soliq andozasidagi 20 foizli QQS esa hozirgi 12 foizga mos kelmaydi. Odoo da lokalizatsiya hujjatda tasvirlangan. Litsenziya matnini qaror oldidan yurist bilan oʻqish kerak.
ERPNext ning kod omborida Oʻzbekiston uchun soliq andozasi bor va unda QQS stavkasi 20 foiz deb yozilgan. PwC ning 2026 yil avgustda koʻrib chiqilgan soliq sharhida standart stavka 12 foiz, Odoo ning 20.0 hujjati ham 12 foizni beradi. Bu bitta qator ikki ochiq kodli tizim haqida muhim narsani koʻrsatadi: kodning ochiq boʻlishi mahalliy qoidalarning dolzarbligini bildirmaydi. Maqola Odoo va ERPNext ni litsenziya, texnologiya, qoʻllab-quvvatlash va lokalizatsiya boʻyicha ustunlik daʼvo qilmasdan solishtiradi.
Litsenziya: GPLv3 bilan LGPLv3 nimasi bilan farq qiladi
ERPNext ning kod ombori GNU GPL uchinchi versiyasi ostida. Uning asosi boʻlgan Frappe Framework esa MIT litsenziyasida, bu ancha yengil shartlar. Odoo Community LGPLv3 ostida tarqatiladi, Enterprise qismi alohida Odoo Enterprise Edition License ostida boʻlib, uni nashr etish, tarqatish va sotish taqiqlangan.
GPL matnidagi asosiy qoida beshinchi bandda turibdi. Oʻzgartirilgan asarni tarqatsangiz, butun asarni, uning barcha qismlari bilan, shu litsenziya ostida berishingiz kerak. Lekin matn “tarqatish” soʻzini aniq belgilaydi: boshqalarga nusxa olish imkonini beradigan har qanday uzatish. Kompyuter tarmogʻi orqali foydalanuvchi bilan oddiy muloqot, nusxa berilmasa, tarqatish hisoblanmaydi.
LGPL boshqacha yoʻl tutadi. Odoo ning litsenziya faylidagi matnga koʻra, kutubxona bilan birlashtirilgan asarni siz tanlagan shartlarda tarqatish mumkin, agar bu shartlar kutubxona qismini oʻzgartirishni va uni tuzatish uchun oʻrganishni cheklamasa. Yana bir qator talab bor: kutubxona ishlatilgani haqida xabar berish va GPL hamda LGPL matnlarini ilova qilish.
Bundan tahririyat xulosasi chiqadi: oʻzingiz yozgan modulni boshqalarga berish rejangiz boʻlsa, ikki litsenziya turli yoʻl ochadi. Bu matnni oddiy oʻqish, sudda sinalgan talqin emas. Qonuniy baho yuristning ishi.
ERPNext nomining oʻzi ham alohida siyosat bilan himoyalangan. Nom va logotipdan mahsulot, xizmat, domen yoki kompaniya nomida foydalanish uchun Frappe ruxsati kerak. Maslahat kompaniyasi oʻz xizmatini “ERPNext boʻyicha maslahat” deb tasvirlay oladi, lekin kompaniyasini “ERPNext Consulting Company” deb atay olmaydi. Reklamada nomdan foydalanish taqiqlangan. Odoo uchun bunday siyosatni tekshirmadik.
Texnologiya va tarkib: ilovalar qayerda turadi
Odoo 20.0 Python 3.12 dan 3.14 gacha boʻlgan versiyalarni qoʻllaydi va PostgreSQL 16 yoki undan yangisini talab qiladi. ERPNext ning v16 shoxi Python 3.14 yoki undan yangisini talab qiladi va Frappe ning 16.50 dan yangi, lekin 17 dan eski versiyasiga tayanadi. Frappe README faylida server tomoni Python va MariaDB bilan yoziladi, mijoz tomoni esa unga bogʻlangan JavaScript kutubxonasi. ERPNext ning interfeys kutubxonasi Vue ga asoslangan.
Tarkib boʻyicha farq kadrlar va ish haqida koʻrinadi. ERPNext ning v16 shoxidagi modul roʻyxatida hisob, sotuv, xarid, ombor, ishlab chiqarish, loyiha, aktivlar, CRM, yordam xizmati va sifat boshqaruvi bor, kadrlar boʻlimi yoʻq. Hujjatning kirish sahifasi ish haqini imkoniyatlar qatorida sanaydi. Kadrlar va ish haqi uchun esa Frappe ning alohida ochiq ilovasi bor, uning litsenziyasi ham GPLv3.
Odoo da manzara boshqacha. Ochiq omborda davomat, taʼtil, yollash va koʻnikmalar kabi kadrlar ilovalari bor, lekin ish haqi ilovasi yoʻq. Yaʼni ikkala tizimda ham ish haqi asosiy ochiq omborning tashqarisida turadi: ERPNext da u alohida ochiq ilova, Odoo da esa omborga kirmagan qism. Odoo ning ish haqi ilovasi qaysi nashrga kirishini maqolada tekshirmadik.
Tashqi ulanish ham ikki xil. Frappe REST API ni har bir model uchun avtomatik yaratadi. Odoo da JSON-2 API 19.0 dan beri bor va ayrim reja turlarida yopiq. Ekotizim hujjatlarda turlicha koʻrinadi: ERPNext sahifasi oʻquv kurslari, hamjamiyat forumi va ommaviy Telegram guruhini tilga oladi, Odoo litsenziya hujjati esa Odoo Apps doʻkonini va uchinchi tomon modullarini. Bular faqat mavjudlikni bildiradi, hamjamiyat hajmi yoki sifati haqida bu maqola hech narsa demaydi.
Joylashtirish va qoʻllab-quvvatlash muddati
ERPNext README faylida ikki yoʻl koʻrsatilgan: Frappe Cloud deb ataladigan boshqariladigan xosting va oʻz serveridagi oʻrnatish. Docker bilan tezkor oʻrnatish haqida README ochiq ogohlantiradi: bu faqat sinov uchun, muhitni keyin tashlab yuborishga toʻgʻri keladi va unga maxsus ilova oʻrnatib boʻlmaydi. Odoo uchta yoʻl beradi: Odoo Online, Odoo.sh va oʻz serveri.
Qoʻllab-quvvatlash muddatini hisoblash mumkin. Frappe oʻz sahifasida ERPNext 14 versiyasi 2026 yil 31 yanvarda tugaganini, 15 versiyasi 2027 yil oxirigacha, 16 versiyasi esa 2029 yil oxirigacha rejalashtirilganini yozadi. Versiyalarning chiqish sanalari GitHub relizlaridan olindi. Odoo uchun sanalar standart qoʻllab-quvvatlash jadvalidan.
| Versiya | Chiqqan | Tugash | Taxminiy davomiyligi |
|---|---|---|---|
| ERPNext 14 | 2022 yil avgust | 2026 yil 31 yanvar | 3 yil 6 oy |
| ERPNext 15 | 2023 yil oktabr | 2027 yil oxiri, rejalashtirilgan | taxminan 4 yil 2 oy |
| ERPNext 16 | 2026 yil yanvar | 2029 yil oxiri, rejalashtirilgan | taxminan 3 yil 11 oy |
| Odoo 18.0 | 2024 yil oktabr | 2027 yil sentyabr, rejalashtirilgan | taxminan 2 yil 11 oy |
| Odoo 19.0 | 2025 yil sentyabr | 2028 yil sentyabr, rejalashtirilgan | 3 yil |
| Odoo 20.0 | 2026 yil sentyabr | 2029 yil sentyabr, rejalashtirilgan | 3 yil |
Jadvaldan ikki narsa chiqadi. ERPNext versiyalari taxminan uch yarimdan toʻrt yilgacha yashaydi, Odoo ning standart davri uch yil. Shu bilan birga Frappe ning sahifasida shart bor: Frappe xizmatini olish uchun roʻyxatdagi versiyada boʻlish va mos Frappe Cloud rejasiga obuna boʻlish kerak, roʻyxatda yoʻq versiyalar yoki mos rejasiz oʻrnatishlar Frappe xizmatini olmaydi. Odoo hujjatida ham oʻxshash ogohlantirish bor: sahifa obuna shartnomasini oʻzgartirmaydi.
Yangilanish ritmi ham koʻrinib turadi. ERPNext 16 versiyasining tuzatishlari GitHub da tez-tez chiqadi: 15 oktabrda 16.51.1, 21 oktabrda 16.52.0, 22 oktabrda 16.52.1. Odoo da asosiy versiya yiliga bir marta almashadi.
Oʻzbekiston lokalizatsiyasi: ikki ombor, ikki holat
Odoo da Oʻzbekiston paketi 19.0 shoxidan beri bor, 18.0 da yoʻq. 20.0 hujjati soliqlarni sanaydi: standart QQS 12 foiz, eksport uchun 0 foiz va ozod etilgan operatsiyalar. Hisoblar rejasi bor, balans va foyda-zarar hisoboti IFRS ga oʻxshash tuzilishda.
ERPNext da holat boshqacha. Mamlakatga xos kod papkasida Avstraliya, Italiya, Janubiy Afrika, Turkiya, Birlashgan Arab Amirliklari va AQSH bor, Oʻzbekiston yoʻq. Tasdiqlangan hisoblar rejalari katalogida 78 ta fayl turadi va ularning orasida Oʻzbekiston uchun reja topilmadi. Bu ERPNext ishlamaydi degani emas. Tayyor reja ombor ichida yoʻq, oʻz rejangizni kiritish yoʻli esa hujjatdan tekshirilmadi.
Soliq andozasi alohida masala. Kompaniya yaratilganda yoki mamlakati oʻzgarganda ERPNext mamlakatga mos soliq shablonini tayyor soliqlar roʻyxatidan tuzadi, Oʻzbekiston uchun u 20 foizli QQS. Bu stavka PwC va Odoo hujjatidagi 12 foizga mos kelmaydi. ERPNext hujjati oʻzi ham ogohlantiradi: aniq stavka va huquqiy tartibni malakali mahalliy maslahatchi bilan tasdiqlash kerak, mamlakatga xos ilovalar esa soliq identifikatorlari, hisobotlar va elektron faktura kabi qoidalarni qoʻshishi mumkin.
Til masalasida ikkala tizim ham oʻzbekcha tarjima faylini saqlaydi. ERPNext v16 faylida 10 782 yozuvdan 10 064 tasi toʻldirilgan, bu taxminan 93 foiz, fayl 2026 yil 19 oktabrda yangilangan. Odoo ning asosiy va hisob fayllarida toʻldirilgan har bir yozuv “fuzzy” deb belgilangan. Bu belgi tarjima tekshiruv kutayotganini bildirishi mumkin, lekin Odoo uni qanday ishlatishini hujjatdan tekshirmadik, shuning uchun sifat haqida xulosa chiqarmaymiz.
Mezon boʻyicha jadval
| Mezon | Odoo 20.0 | ERPNext v16 |
|---|---|---|
| Litsenziya | Community: LGPLv3; Enterprise: yopiq obuna litsenziyasi | GPLv3; asosdagi Frappe: MIT |
| Kodning ochiqligi | Community ochiq; Enterprise kodi ochiq omborda yoʻq | Omborning oʻzi ochiq; kadrlar va ish haqi alohida ochiq ilova |
| Texnologiya | Python 3.12–3.14, PostgreSQL 16 va undan yangisi | Python 3.14 va undan yangisi, Frappe 16.50 dan; MariaDB |
| Kadrlar va ish haqi | Kadrlar ilovalari ochiq omborda bor, ish haqi yoʻq | Alohida ilova, GPLv3 |
| Joylashtirish | Online, Odoo.sh yoki oʻz serveri | Frappe Cloud yoki oʻz serveri |
| Qoʻllab-quvvatlash | Uch yil standart; 20.0 uchun 2029 yil sentyabr, rejalashtirilgan | 16 versiyasi uchun 2029 yil oxiri, rejalashtirilgan; Frappe xizmati Frappe Cloud rejasiga bogʻliq |
| Tashqi ulanish | JSON-2 API, 19.0 dan; reja turiga bogʻliq | Frappe REST API har model uchun avtomatik yaratiladi |
| Oʻzbekiston | 19.0 dan; hujjatda tarkibi sanalgan | Tayyor hisoblar rejasi topilmadi; andozada QQS 20 foiz |
Amalda nima qilish mumkin
Quyidagi qadamlar manbalardan chiqarilgan tahririyat fikri, rasmiy daʼvo emas.
- Oʻzingiz yozadigan modulni kimgadir berish rejangiz bor-yoʻqligini aniqlang va litsenziya matnini yurist bilan oʻqing.
- Kadrlar va ish haqi qaysi ilovadan, qaysi litsenziya bilan kelishini yozib qoʻying.
- Oʻzbekiston uchun hisoblar rejasi va soliq stavkalarini roʻyxatga yozing va stavkani soliq manbasi bilan solishtiring.
- Qoʻllab-quvvatlash shartini oʻqing: ERPNext uchun Frappe Cloud rejasi, Odoo uchun obuna shartnomasi.
- Demoni oʻz hisobotlaringiz bilan oʻtkazing va tarjima ekranlarini oʻzbek tilida koʻrib chiqing.
Ochiq kod ikkala tizimning umumiy xususiyati, shuning uchun taqqoslash litsenziya matni, ilovalarning qaysi omborda turishi va mahalliy qoidalarning dolzarbligidan boshlanadi. Birida soliq andozasi hozirgi stavkaga mos kelmaydi, ikkinchisida lokalizatsiya hujjatlangan, ammo har ikkalasini ham demoda oʻz hisobotlaringiz bilan tekshirish kerak. Litsenziya haqidagi savolni esa yurist hal qiladi.
Asosiy atamalar
- Ochiq kodli dastur
- Manba kodi hammaga ochiq turadigan dastur. Uni koʻrish va maʼlum shartlarda oʻzgartirish mumkin.
- GPLv3
- Ochiq kodli litsenziya. Dasturni oʻzgartirib boshqalarga bersangiz, butun asarni shu litsenziyada berishingiz kerak.
- LGPLv3
- GPL ning yumshoqroq turi. Dastur kutubxona sifatida ishlatilganda birlashgan asarni boshqa shartlarda berishga yoʻl ochadi.
- MIT litsenziyasi
- Juda yengil ochiq litsenziya. Kodni deyarli erkin ishlatish mumkin, faqat mualliflik xabari saqlanadi.
- Frappe Framework
- ERPNext qurilgan dasturlash asosi. Uni ERPNext mualliflari yaratgan.
- Frappe Cloud
- Frappe ilovalarini boshqariladigan holda ishlatib beradigan xosting xizmati.
- Qoʻllab-quvvatlash muddati
- Versiya chiqqandan keyin xato va zaifliklar tuzatib turiladigan davr.
- Lokalizatsiya
- Dasturni mamlakat qonunlariga moslash: soliq, hisoblar rejasi va hisobot shakllari.
- Hisoblar rejasi
- Korxona hisob yuritadigan barcha hisoblar roʻyxati va kodlari.
- Soliq andozasi
- Dastur kompaniya yaratilganda oʻzi tuzadigan tayyor soliq sozlamasi: nomi va stavkasi.
Manbalar
Maqola quyidagi manbalarga tayanadi:
- frappe/erpnext ombori: README, GitHub relizlari, pyproject, modul va mamlakat papkalari, hisoblar rejalari katalogi, soliq andozalari, tarjima fayllari; develop va version-16 shoxlari. GitHub. https://github.com/frappe/erpnext (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- frappe/erpnext, license.txt: GNU General Public License, Version 3 (29 June 2007), 0-band (taʼriflar) va 5-band (Conveying Modified Source Versions). https://github.com/frappe/erpnext/blob/develop/license.txt (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- frappe/frappe ombori: README va LICENSE (MIT). GitHub. https://github.com/frappe/frappe (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- ERPNext Documentation: Introduction. docs.frappe.io. https://docs.frappe.io/erpnext/introduction (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- ERPNext Documentation: Setting up taxes. docs.frappe.io. https://docs.frappe.io/erpnext/setting-up-taxes.html (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- Supported versions for Frappe products. Frappe Technologies, frappe.io. https://frappe.io/support-versions (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- frappe/hrms ombori: Open Source HR and Payroll Software (GPL-3.0). GitHub. https://github.com/frappe/hrms (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- frappe/erpnext, TRADEMARK_POLICY.md: Logo and Trademark Policy. GitHub. https://github.com/frappe/erpnext/blob/develop/TRADEMARK_POLICY.md (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- PwC Worldwide Tax Summaries. Uzbekistan, Corporate: Other taxes (VAT boʻlimi; sahifa 2026-yil 27-avgustda koʻrib chiqilgan deb belgilangan). https://taxsummaries.pwc.com/republic-of-uzbekistan/corporate/other-taxes (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- Licenses. Odoo 20.0 hujjatlari, Legal boʻlimi. https://www.odoo.com/documentation/20.0/legal/licenses.html (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- odoo/odoo, LICENSE fayli, 20.0 shoxi: GNU LGPL, 3-versiya, 4-band (Combined Works). GitHub. https://github.com/odoo/odoo/blob/20.0/LICENSE (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- Fiscal localization: Uzbekistan. Odoo 20.0 hujjatlari, Finance boʻlimi. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/finance/fiscal_localizations/uzbekistan.html (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- Standard and extended support. Odoo 20.0 hujjatlari, Administration boʻlimi. https://www.odoo.com/documentation/20.0/administration/standard_extended_support.html (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- odoo/odoo ombori: LICENSE (LGPLv3), versiya maʼlumotlari fayli, qoʻshimcha ilovalar katalogi va oʻzbekcha tarjima fayllari; 18.0, 19.0 va 20.0 shoxlari. GitHub. https://github.com/odoo/odoo (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)
- External JSON-2 API. Odoo 20.0 hujjatlari, Developer reference boʻlimi. https://www.odoo.com/documentation/20.0/developer/reference/external_api.html (koʻrilgan: 24-oktabr, 2026)