Odoo Community va Enterprise: nima umumiy, nima faqat Enterprise da

Odoo ning rasmiy sayti nashrlarni bitta jumla bilan taʼriflaydi: Community ochiq kodli, Enterprise esa litsenziyalangan. Community Enterprise qurilgan yadro hisoblanadi va nashrni istalgan paytda almashtirish mumkin. Jumla ostida jadval turadi: har qator bitta ilova, har ustun bitta nashr, katakda esa belgi, yaʼni bor yoki yoʻq. Quyida jadval qator boʻyicha oʻqiladi va ochiq koddagi 20.0 versiyasi bilan solishtiriladi.

Jadval: ikki ustun, 51 qator

Rasmiy jadval ilovalarni oʻnta boʻlimga ajratadi, sahifaning oʻzida esa jadval sanasi koʻrsatilmagan, biz uni 2026 yil 15 oktyabrda ochdik. Quyida jadval boʻlimlar boʻyicha yigʻilgan holda berilgan, ilova ichidan alohida qator qilib ajratilgan qismlar ham shu yerda koʻrsatilgan.

Jadvaldan uch narsa koʻrinadi. Birinchidan, veb-sayt bloki toʻliq Community da turibdi va unda Enterprise ga qoldirilgan qator yoʻq. Ikkinchidan, moliya bloki ikkiga boʻlingan: Invoicing Community da, Accounting esa jadvalda bosh kitob va bank solishtirish bilan faqat Enterprise ustunida. Uchinchidan, baʼzi ilovaning nomi ikkala nashrda bir xil, ammo ichidagi qism boshqa: Inventory ikkala nashrda bor, Barcode esa faqat Enterprise da.

Jadvalda ilova qatoridan tashqari toʻqqizta ichki qator ham bor. Ulardan sakkiztasi Enterprise ustunida, bittasi esa, yaʼni Invoicing ichidagi toʻlovlar, ikkala nashrda. Shu sababli «ilova Community da bor» degan gap ichki qismlarni qamrab olmaydi.

Ochiq kod bilan solishtirish: 20.0 da nima bor

Community ning ochiq kodi jadvaldagi ilovalarning koʻpini tasdiqlaydi, lekin hammasini emas, buni Odoo ning rasmiy GitHub omboridagi 20.0 shoxida turgan kodni jadval qatorlari bilan bir-bir solishtirib koʻrish mumkin. Qoʻshimcha modullar katalogida 642 ta papka bor, yaʼni har bir papka bitta modul, ularning 229 tasi mamlakatlar lokalizatsiyasi, jumladan Oʻzbekiston lokalizatsiyasi.

Modul tavsifida «ilova» belgisi qoʻyilgan modullar 34 ta. Jadvaldagi 28 qatorning 25 tasi ularga mos keladi. Qolgan uchtasi, yaʼni Blog, Forum va Timesheet, ilova belgisisiz modul sifatida turadi, Timesheet esa kodda «Task Logs» nomi bilan atalgan.

Teskari tekshiruv ham mumkin: jadvaldagi faqat Enterprise ga tegishli 23 qator uchun ochiq omborning modullar roʻyxatidan aniq mos modul topilmadi: Accounting, Payroll, Documents, Sign, Helpdesk, Planning, Knowledge, Studio va boshqalari ochiq omborda yoʻq. Faqat Invoicing ilovasi bor: tavsifdagi nomi «Invoicing», litsenziyasi LGPL-3, bu esa jadval bilan toʻliq mos keladi.

Community kodining hajmini modul nomlarining boshlanishi boʻyicha ham koʻrish mumkin. 20.0 dagi qoʻshimcha modullar orasida veb-saytga oid 52 modul, kassaga oid 45, sotuvga oid 29, kadrlarga oid 24 va toʻlovga oid 24 modul bor. Sanoq papka nomining boshiga qarab olingan, shuning uchun u modul sonini koʻrsatadi, funksiya hajmini emas. Shunga qaramay, Community «yengil nashr» emasligi shundan koʻrinadi: kassa va veb-sayt bloklari koʻp modulga boʻlingan.

Nomi qisman oʻxshash modullar ham bor, lekin ular jadvaldagi ilova emas:

• Shtrix-kod moduli Community kodida bor, tavsifdagi nomi «Barcode». Jadvaldagi Inventory ichidagi Barcode qatori esa Enterprise ustunida turadi.
• Elektron jadval va elektron jadval panellari modullari Community kodida mavjud. Jadvaldagi Spreadsheet qatori esa Documents ichida va faqat Enterprise da.
• Qurilmalarni ulash uchun ikkita modul Community kodida bor, biri «Hardware Proxy» nomi bilan, jadvaldagi IoT qatori esa Enterprise ustunida turadi.
• «Social Media» va «My Subscription» nomli modullarning nomi jadvaldagi Social Marketing va Subscriptions ga oʻxshaydi.

Bu modullar jadvaldagi ilovalarga qanday bogʻliqligini manbalar yozmaydi. Shu sababli «kod ochiq, demak funksiya bepul» deb xulosa chiqarib boʻlmaydi: ilova nomini jadvalda, kodni esa omborda tekshirish alohida ish va ular har doim ham bir-biriga toʻgʻri kelavermaydi.

Jadval toʻliq emas

Jadval ilovalarning toʻliq roʻyxati emas, balki tanlangan qismi. Ilova belgisi bor 34 moduldan toʻqqiztasi jadvalda alohida qator sifatida yoʻq: Contacts, Data Recycle, Attendances, Skills Management, Lunch, Marketing Card, Repairs, kassa uchun Restaurant va Online Jobs. Bularning hammasi Community kodida turibdi, shuning uchun, masalan, omborda taʼmirlash buyurtmasi kerak boʻlsa, Repairs ning jadvalda yoʻqligi uni Community da yoʻq degani emas.

Ikkinchi boʻshliq hujjatlarda: jadvaldagi Field Service va Approvals qatorlari 20.0 hujjatlari bilan toʻliq mos emas. Field Service 20.0 hujjatida alohida ilova emas: u Planning ilovasining sozlamalaridan yoqiladigan imkoniyat. Approvals nomli alohida ilova sahifasi 20.0 hujjatlarida topilmadi, faqat Studio ichidagi tasdiqlash qoidalari va PLM boʻlimidagi Approvals sahifasi bor. Jadval shu oʻzgarishni aks ettirmagan boʻlishi mumkin, chunki sahifada sana yoʻq.

Nashr: kod, litsenziya va xizmat

Nashrlar oʻrtasidagi farq bitta emas, uch qatlamda yotadi: kod, litsenziya va xizmat.

• Kod: Enterprise ilovalari ochiq omborda yoʻq.
• Litsenziya: Community LGPLv3 asosida, Enterprise esa Odoo Enterprise Edition License v1.0 asosida tarqatiladi va undan foydalanish foydalanuvchilar soniga mos obunani talab qiladi.
• Xizmat: jadvalning umumiy boʻlimida cheksiz funksional qoʻllab-quvvatlash, versiya yangilash va hosting Enterprise ustunida belgilangan. Android va iOS ilovasi ham shu ustunda, brauzer interfeysi esa ikkala nashrda bor.

Telefondan ishlash talabi mobil ilovani nazarda tutsa, bu nashr tanlashga taʼsir qiladi, chunki jadvalda Android va iOS ilovasi faqat Enterprise ustunida turibdi.

Community dan Enterprise ga oʻtish texnik jihatdan oddiy. Hujjat bosqichlarni shunday sanaydi:

1. Community bazasi zaxiralanadi.
2. Server toʻxtatiladi.
3. Enterprise ni ulaydigan modul oʻrnatiladi.
4. Server qayta ishga tushiriladi.
5. Obuna kodi kiritiladi.

Yaʼni Enterprise Community bazasi ustiga qoʻshiladi va maʼlumotlarni boshqa tizimga koʻchirish shart emas. Hujjat faqat Community dan Enterprise ga oʻtishni tasvirlaydi, teskari yoʻnalishni yozmagan.

Jadvaldagi «Hosting» qatori ham aniqlik talab qiladi: u Enterprise ustunida belgilangan, ammo bu Community ni oʻzi oʻrnatib ishlatib boʻlmaydi degani emas. 20.0 hujjatlarida Community ni manba kodidan oʻrnatish yoʻriqnomasi bor, nashrni almashtirish yoʻriqnomasi ham shunday oʻrnatilgan bazadan boshlanadi. Jadval xizmatni ham, kodni ham bir jadvalga qoʻyadi, aslida esa bular har xil narsa.

Ikki nashr 9-versiyadan beri alohida litsenziyalanadi: rasmiy hujjat 9 dan 18 gacha versiyalarda Community va Enterprise litsenziyalari bugungisi bilan bir xil ekanini yozadi. 8-versiyada esa Enterprise litsenziyasi hujjatda tilga olinmagan, bu oʻzgarish haqida alohida maqolada gap boradi.

Moslashtirish qatori ham bir qismni aytadi: Studio jadvalning «Customization» boʻlimidagi yagona qator va faqat Enterprise da. Lekin moslashtirishning ikkinchi yoʻli ham bor: modul yozish. Modul tavsifi va uning maydonlari 20.0 hujjatida bayon qilingan, Community kodining oʻzi shu tuzilmada yozilgan. Studio boʻlmasa, moslashtirish toʻxtamaydi, faqat boshqa vosita bilan bajariladi.

Jadval nimani aytmaydi

Jadval ilovaning bor-yoʻqligini koʻrsatadi, uning chuqurligini emas. «Inventory ikkala nashrda bor» degan gap, masalan, omborda nechta joylashuv yoki qanday marshrut kerakligini aytmaydi. Jadval foydalanuvchilar sonini ham, versiyani ham, integratsiyalarni ham koʻrsatmaydi: Amazon Connector kabi qator bitta integratsiyaning nashrdagi oʻrnini beradi, boshqa ulanishlar haqida hech narsa demaydi. Shu sabab jadval nashr tanlashning boshlanishi, tugashi emas. Uni versiya hujjatlari va modullar roʻyxati bilan toʻldirish kerak.

Oʻzbekiston uchun

Oʻzbekiston boʻyicha eng muhim gap shu: hisoblar rejasi Community da bor, toʻliq buxgalteriya esa Enterprise da. 20.0 kodida Odooʻning rasmiy Oʻzbekiston lokalizatsiyasi bor, yaʼni buxgalteriya sozlamalaridagi Fiscal Localization boʻlimida tanlanadigan «Uzbekistan» varianti. Uning tavsifdagi nomi «Uzbekistan - Accounting», tavsifi esa hisoblar rejasi va lokalizatsiya. Bu lokalizatsiya Community dagi Invoicing ilovasining asosiga tayanadi.

Demak, hisoblar rejasi Community da mavjud, bosh kitob, bank solishtirish va hisobotlar bilan toʻliq Accounting esa jadvalga koʻra Enterprise da. Qiziq tafsilot: jadval Accounting tarkibida «Localizations» ni ham sanaydi, Oʻzbekiston lokalizatsiyasi esa ochiq omborda turibdi. Manbalar bu ikki narsa orasidagi chegarani izohlamaydi. Shuningdek, 18.0 shoxida Oʻzbekiston lokalizatsiyasi yoʻq, 19.0 da esa bor.

Toʻlov provayderlari ham Community kodida turadi: toʻlovga oid 24 modul orasida Stripe, PayPal, Adyen kabi 21 ta provayder bor, lekin Payme, Click yoki Uzum nomli modul topilmadi. Bu faqat rasmiy omborga tegishli, uchinchi tomon modullari alohida masala. Soliq stavkalari va elektron hisob-faktura bu maqolaning mavzusi emas, ular alohida tekshiriladi.

Amalda nima qilish mumkin

Nashr tanlash jadvalni bir marta oʻqish bilan hal boʻlmaydi, shuning uchun tahririyat xulosasi sifatida ish quyidagi tartibda boradi.

1. Oʻz jarayonlaringizni roʻyxat qiling: sotuv, xarid, ombor, hisob-faktura, bank, ishlab chiqarish, kadrlar.
2. Har jarayonni jadval qatoriga bogʻlang va uning ichidagi qismlarga ham qarang: Barcode, Shopfloor, Timesheet katak koʻrinishi kabi qismlar alohida ajratilgan.
3. Jadvalda yoʻq jarayonni, masalan taʼmirlashni, 20.0 hujjatlarida va modullar roʻyxatida qidiring.
4. Hujjatda topilmagan qatorlarni, yaʼni Field Service va Approvals ni, shu versiya hujjatidan qayta tekshiring.
5. Natijani uch ustunga yozing: Community da bor, faqat Enterprise da, hujjatdan tasdiqlanmadi.

Gipotetik misol: savdo kompaniyasiga sotuv, xarid, ombor va hisob-faktura kerak, shuningdek omborda shtrix-kod skaneri, bosh kitob va bank solishtirish. Jadvalga koʻra sotuv, xarid, ombor va hisob-faktura ikkala nashrda bor, skaner, bosh kitob va bank solishtirish esa Enterprise ustunida. Demak, kompaniya uchun savol «qaysi nashr» emas: u skanersiz va bosh kitobsiz ishlay oladimi, yoki shu ikki qism Enterprise ni talab qiladimi. Javob kompaniyaning aniq jarayoniga bogʻliq, jadval esa faqat umumiy chegarani koʻrsatadi.