MoySklad da inventarizatsiya: hujjat farqni koʻrsatadi, qoldiqni tuzatmaydi

Omborchi hisobda 50 dona turgan tovardan javonda 48 donani sanadi, natijani MoySklad ga kiritdi va hujjatni saqlab qoʻydi. Ertasi kuni «Остатки» hisobotida baribir 50 turibdi. Xatolik yoʻq: inventarizatsiya hujjati qoldiqni oʻzgartirmaydi, yordam markazi buni alohida taʼkidlaydi. Hujjat faqat farqni hisoblaydi, uni qoldiqqa tushirish uchun esa yana bir hujjat yaratish kerak.

Oʻlchash bir hujjatda, tuzatish boshqasida

Inventarizatsiya hisobdagi qoldiq bilan haqiqiy mavjudlik qayerda kelishmayotganini koʻrsatadi. Hujjat har bir ombor uchun alohida tuziladi, adresli saqlash yoqilgan omborda esa sanoq har yacheyka boʻyicha alohida olib boriladi. Farq ikki ustunda chiqadi: «Разница» miqdorni, «Избыток/Недостача» pul qiymatini koʻrsatadi. Musbat qiymat ortiqcha, manfiy qiymat kamomad hisoblanadi.

Tuzatish boshqa hujjatlarga topshirilgan. Hisoblangan qoldiq haqiqiydan katta boʻlsa, «Списание» (hisobdan chiqarish) yaratiladi, kichik boʻlsa «Оприходование» yaratiladi. Yordam markazi oprixodovanieni shunday taʼriflaydi: bu inventarizatsiya amali, hisobiy qoldiqni haqiqiy mavjudlikka keltirish uchun hisobga olinmagan tovarni qoʻshadi.

Nega bunday ajratilgan? Bu tahririyat talqini, hujjatda shunday yozilmagan. Sanoq oʻlchov, tuzatish esa qoldiqni oʻzgartiradigan amal. Ikkalasi ajratilsa, sanoq natijasini qoldiqqa tushirishdan oldin koʻzdan kechirish, uni tasdiqlash va tuzatishni sanoqni oʻtkazmagan boshqa xodimga topshirish mumkin boʻladi.

Sanoqdan oldin: spravochnik va muddat

Dastur sanoqni oʻzi tezlashtirmaydi: tovarlar guruhlarga boʻlinmagan va nomlari tartibsiz boʻlsa, omborchi roʻyxatda adashadi. MoySklad blogi sanoqning «nolinchi qadami» sifatida nomenklatura tartibini koʻrsatadi: guruhlar, tushunarli nom, kerakli qoʻshimcha maydonlar. Tayyorgarlikka u 1–2 kun ajratishni maslahat beradi. Bu kompaniyaning oʻz tavsiyasi, tizim talabi emas.

Blog sanoq muddatlari haqida ham misol keltiradi: odatda har 1–3 oyda bir marta, moddiy javobgar xodim almashganda, katta farq sezilganda, ayrim qimmat toifalar boʻyicha esa uzluksiz qisman sanoq. Qisman sanoq MoySklad da tabiiy chiqadi: «Дополнить из номенклатуры» oynasida guruh tanlanadi va hujjat faqat shu guruhni oladi. Bu tahririyat bogʻlanishi: qimmat tovarlar guruhi uchun alohida kichik hujjat tuzib, uni haftada bir marta yopish mumkin.

Hisoblangan qoldiq hujjat sanasiga qotib qoladi

Hujjatdagi sana «Расчетный остаток» ustuni qaysi paytga hisoblanishini belgilaydi. Sanoq soatlab davom etadi, savdo esa shu vaqt ichida ham toʻxtamasligi mumkin, hujjatdagi hisoblangan qoldiq esa oʻzgarmay turaveradi.

Gipotetik hisob. Soat 9:00 da tizim 50 dona koʻrsatdi va hujjat shu vaqt bilan ochildi. 11:00 da 3 dona sotildi, tizimdagi qoldiq 47 ga tushdi. Omborchi bu tovarni soat 11:00 dan keyin sanadi va javonda 45 dona topdi. Hujjat 50 ni 45 bilan solishtiradi va 5 dona kamomad koʻrsatadi. Aslida kamomad 2 ta, qolgan 3 donasi sotilgan. Besh dona hisobdan chiqarilsa, tizimdagi 47 qoldiq 42 ga tushadi, javonda esa 45 turibdi.

Yordam markazi bunday holat uchun qisqa yoʻl koʻrsatadi. Sotuv kam boʻlsa, hujjatni ochib sotilgan tovarni qidirasiz, uning haqiqiy qoldigʻini qoʻlda kiritasiz, sana va vaqtni joriyga almashtirasiz, «Расчетный остаток» → «Пересчитать» ni bosasiz va saqlaysiz. Misolimizda hisoblangan qoldiq 47 boʻladi, farq esa 2 ga teng. Sotuv koʻp boʻlsa, hujjatni bunday tuzatish qiyin: yordam markazi bunda qayta inventarizatsiya kerak boʻlishi mumkinligini yozadi. Shu sababli sanoq vaqtida sotuv va qabulni toʻxtatish talab qilinadi.

Pozitsiya qoʻshish va «faktik qoldiq» belgisi

Hujjatga pozitsiya toʻrt usul bilan qoʻshiladi: shtrix-kodni skanerlash, spravochnikdan tanlash, «Дополнить из остатков» (ombordagi qoldiqdan) va «Дополнить из номенклатуры» (nomenklaturadan). Qoldiqdan toʻldirilganda musbat va manfiy qoldiqli tovarlar tushadi, nol qoldiqli tovarlar tushmaydi. Demak, hisobda nol turgan, lekin javonda paydo boʻlgan tovar roʻyxatda boʻlmaydi va uni qoʻlda qoʻshish kerak (bu xulosa, sahifada alohida aytilmagan).

Toʻldirish oynasida «Устанавливать фактические остатки» belgisi bor. Belgi qoʻyilsa, haqiqiy qoldiq hisoblangan qoldiqqa tenglashtiriladi va siz faqat istisnolarni tuzatasiz. Belgi qoʻyilmasa, haqiqiy qoldiqlar nol boʻladi. Bu rasmiy yoʻriqnomada ochiq yozilgan: omborni nolga tushirish uchun aynan shunday qilinadi.

Ikki variantning oqibati turlicha. Belgili hujjatda sanalmagan tovar jimgina «mos keldi» deb koʻrinadi, belgisiz hujjatda esa u toʻliq kamomad boʻlib chiqadi. Tahririyat fikricha, roʻyxat hali toʻliq sanalmagan paytda ikkinchisi xavfsizroq: oʻtkazib yuborilgan tovar sezilmay qolmaydi.

Haqiqiy qoldiqni kiritishning toʻrt yoʻli

Skanerlashda har oʻqish qoldiqni bittaga oshiradi, shuning uchun bir dona ikki marta oʻqilsa, qoldiq ham ikki marta oshadi. Adresli omborda yoʻl boshqacha: avval «По складу» yorligʻida tovar qoʻshiladi, keyin «По ячейкам» yorligʻida haqiqiy qoldiq yoziladi. Tovar qoʻshilganda uni saqlaydigan hamma yacheykalar hujjatga oʻzi tushadi. Ombor kartochkasida «Проводить инвентаризацию по ячейкам» belgisini olib tashlab, yacheykali omborni ham butun hajmi boʻyicha sanash mumkin.

Manfiy qoldiq sanoqqa tushsa

«Дополнить из остатков» manfiy qoldiqli tovarlarni ham roʻyxatga qoʻshadi. Manfiy qoldiq tovar kirimdan oldin sotilganini bildiradi, javonda esa bunday tovar odatda yoʻq, yaʼni haqiqiy qoldiq 0 ga teng. Gipotetik hisob: hisoblangan qoldiq −3, haqiqiy 0 boʻlsa, farq +3 chiqadi. Bu ortiqcha hisoblanadi, shuning uchun tuzatish oprixodovanie orqali yopiladi.

Bu yerda narx yana muhim boʻladi. Oprixodovanie yaratilgunga qadar sotilgan uch dona tannarxsiz, yaʼni nol tannarx bilan oʻtgan, hujjat narxsiz saqlansa nol tannarx joyida qoladi. Sababi va tuzatish yoʻli «Qoldiq notoʻgʻri chiqsa» maqolasida koʻrsatilgan.

Farqni yopish: hujjatlar va 500 pozitsiya

Hujjat ichidagi «Создать документ» tugmasi kamomadni «Списание» ga, ortiqchani «Оприходование» ga oʻtkazadi. Pozitsiya 500 tadan oshsa, tizim bir nechta hujjat yaratadi, har birida 500 tadan. Hisobdan chiqarish hujjatini tahrirlash, jumladan sababini yozish mumkin. Yacheykalar boʻyicha inventarizatsiyadan yaratilganda tovarlar yacheyka bilan birga koʻchadi.

Gipotetik hujjat yuqoridagi qoidalarni bir joyda koʻrsatadi: ombor boʻyicha uch pozitsiya sanaldi.

A tovar boʻyicha yaratilgan hisobdan chiqarish hujjati qoldiqni 50 dan 48 ga tushiradi, B tovar boʻyicha oprixodovanie uni 10 dan 12 ga koʻtaradi, V tovar esa farqsiz boʻlgani uchun hech qanday hujjat talab qilmaydi. Shundan keyin hisobotda uchala tovar ham javondagi bilan mos keladi.

«Избыток/Недостача» ustuni farqni pulda koʻrsatadi. Sahifa bu qiymat qaysi narxdan hisoblanishini, tannarxdanmi yoki sotuv narxidanmi, yozmaydi. Shuning uchun ustundagi summani qaror uchun ishlatishdan oldin, masalan kamomadni xodimga yoki davr natijasiga bogʻlashdan oldin, bitta tovarda qanday hisoblanganini tekshirib koʻring.

Narx masalasi alohida: hisobdan chiqarishda narx avtomatik qoʻyilmagan boʻlsa, uni kiritish kerak, oprixodovanieda esa miqdor bilan birga narx ham koʻrsatiladi. Narx boʻsh qolsa nima boʻlishi «Oprixodovanie va qabul: ikki kirim hujjatining farqi» maqolasida yoritilgan.

Katta ombor: hujjatni boʻlish va birlashtirish

Bitta inventarizatsiyaga 10 000 tadan ortiq pozitsiya qoʻshib boʻlmaydi, tovar koʻp boʻlsa esa yordam markazi hujjatni sana, saqlash joyi yoki tovar turi boʻyicha boʻlishni tavsiya qiladi. Bir necha xodim sanasa yoki sanoq bosqichlarga boʻlinsa, hujjatlar keyin bittaga birlashtiriladi: roʻyxatda belgilanadi, «Изменить» → «Объединить» bosiladi, ombor tanlanadi.

Birlashtirishning ikki cheklovi bor. Faqat ombor boʻyicha hujjatlar birlashadi, yacheykalar boʻyicha hujjatlarni birlashtirib boʻlmaydi. Birlashtirishda yangi hujjat yaratiladi, manba hujjatlar esa izohda koʻrsatilib saqlanadi va ularni kerak boʻlsa qoʻlda oʻchirasiz. Inventarizatsiya veb-versiyada ham, mobil ilovada ham mavjud, terminal bilan sanash qulayligini yordam markazi alohida qayd etadi.

Blog yana bir amaliy nuqtani aytadi: nuqtani yopib sanash baribir sotuvni toʻxtatadi, shuning uchun sanoqni imkon qadar tez oʻtkazish kerak. Hujjatni boʻlish va birlashtirish imkoni aynan shu tezlik uchun kerak.

Omborni nolga tushirish: yoʻriqnomadagi oʻrni

Yordam markazida alohida sahifa bor: omborni qoldiqdan tozalash. Tartib shunday: yangi inventarizatsiya ochiladi, ombor tanlanadi, «Дополнить из остатков» bosiladi, «Устанавливать фактические остатки» belgisi qoʻyilmaydi, hujjat saqlanadi, undan «Списание» yaratiladi (sahifada «Оприходование» ham sanab oʻtilgan). Hammasi mavjud qoldiq nolga teng haqiqiy qoldiq bilan solishtirilgani uchun ishlaydi.

Shu yoʻriqnomaning ikkinchi tomoni muhim. Oddiy sanoqda belgisiz toʻldirilgan hujjatdan adashib hisobdan chiqarish yaratilsa, omborning hamma tovari chiqib ketadi. Shuning uchun «yarim sanalgan» hujjatdan «Создать документ» ni bosishdan oldin «Разница» ustuniga qarash kerak.

Bundan nima kelib chiqadi

Quyidagi tartib tahririyat xulosasi, rasmiy sahifalar mantiqidan chiqarilgan.

1. Sanoq boshlanishidan oldin shu ombor boʻyicha sotuv va qabulni toʻxtating. Toʻxtatib boʻlmasa, hujjatni kichik boʻlaklarga boʻling, shunda har birini tez yopasiz.
2. Ombor qoldigʻidan toʻldirayotgan boʻlsangiz, belgini toʻliq sanoqqa qadar qoʻymang: sanalmagan tovar kamomad boʻlib koʻrinadi.
3. Sanoq tugagach, shu vaqt oraligʻida sotilgan tovarlar uchun «Пересчитать» ni bajaring.
4. Kamomad va ortiqchani «Списание» va «Оприходование» ga oʻtkazing, sababini yozing, narxni tekshiring.
5. «Остатки» hisobotida farq yopilganini koʻring. Hujjatdan hisobdan chiqarish yoki oprixodovanie yaratilmasa, farq hisobda ochiq qoladi.

Sahifa bir savolga javob bermaydi: «Списание» va «Оприходование» hujjatlari inventarizatsiya sanasi bilan yaratiladimi yoki yaratilgan paytdagi sana bilan? Bu savol muhim, chunki hujjat sanasi qoldiq tarixida oʻrin tutadi va oraliqdagi sotuvlar tannarxiga taʼsir qiladi. Buni oldindan bitta tovar misolida tekshirish kerak: kichik inventarizatsiya tuziladi, undan hisobdan chiqarish hosil qilinadi va uning sanasiga qaraladi.