Studio Odoo ichidagi vosita: u bilan maydon qoʻshish, ekranni qayta tuzish, yangi model va ilova yaratish hamda PDF hisobotni tahrirlash mumkin. Bularning hammasi kod yozmasdan bajariladi. Lekin Studio hamma narsaga yetmaydi: ayrim koʻrinishlar va hisobot shartlari faqat XML orqali oʻzgaradi. Odoo 20.0 da hisobot muharriri yangilandi, forma tugmalari va Kanban bosqichlarini ham Studio orqali sozlash mumkin boʻldi.
Mebel ustaxonasi buyurtma formasiga «Montaj sanasi» maydonini qoʻshmoqchi, deylik. Buning uchun dasturchi kerakmi? Odoo hujjatiga koʻra, bunday ishlar uchun Studio degan vosita bor va u kodsiz moslashtirishga moʻljallangan. Maqola shu vositaning nimaga yetishini va qayerda toʻxtashini 20.0 hujjatlari boʻyicha koʻrib chiqadi.
Studio nima va nimalarni oʻzgartiradi
Hujjat Studioni kodlash bilimini talab qilmaydigan asboblar toʻplami deb taʼriflaydi. Har bir ilovada u bilan maydon, koʻrinish, model, avtomatik qoida, tashqi tizimga xabar yuboruvchi chaqiruv, PDF hisobot va tasdiqlash qoidasini qoʻshish yoki oʻzgartirish mumkin.
Studioni ochish oson. Kerakli ilova va ekranga kirib, yuqori oʻngdagi Studio belgisini bosasiz, yopish uchun esa Close tugmasi bor. Hujjatdagi bir ogohlantirishni eʼtiborsiz qoldirmang: Studioni oʻrnatish obuna shartlarini oʻzgartirishi mumkin. Bundan tashqari, Ochiq koddagi asosiy omborning ilovalar papkasida Studio moduli topilmadi, shuning uchun uni Community nashrining qismi deb hisoblab boʻlmaydi.
Maydonlar: 21 tur va ikki xil saqlash
Maydon — jadvaldagi ustun. Texnik jihatdan Odoo da 15 ta maydon turi bor, Studio esa 21 ta variant taklif qiladi, chunki ayrim turlar boshqa koʻrinish bilan ikki marta uchraydi. Maydonlar ikki guruhga boʻlinadi: oddiy maydonlar matn, son, sana va faylni saqlaydi, bogʻlovchi maydonlar esa boshqa yozuvlarga havola qiladi. Masalan, buyurtmadagi mijoz kontaktlar jadvaliga ulanadi.
Muhim farq bor. Studio yaratgan maydon bazada ustun sifatida saqlanadi. Xossa maydoni esa bunday emas: u ota yozuvga ulangan hamma yozuvlarga umumiy boʻladi va ustun hosil qilmaydi. Hujjat misol keltiradi. Vazifaga «Muddat» maydoni qoʻshilsa, u bazadagi barcha vazifalarda paydo boʻladi, «Maxsus koʻrsatma» xossasi esa faqat bitta loyiha ichidagi vazifalarda koʻrinadi.
Maydon xossalari ham sozlanadi. Uni koʻrinmas, majburiy yoki faqat oʻqish uchun qilish mumkin, va buni shartga bogʻlash ham mumkin: masalan, kontakt formasidagi «Unvon» maydoni faqat jismoniy shaxs tanlanganda chiqadi. Maydonni alohida guruhlarga koʻrsatish yoki yashirish, boshlangʻich qiymat va yordamchi matn berish imkoni ham bor.
Maydon turiga qarab ekranda turlicha koʻrinish tanlanadi. Tanlov maydonini qatorli holat sifatida, rangli yorliq sifatida yoki ketma-ket tugmalar sifatida koʻrsatish mumkin. Ustuvorlik maydoni yulduzcha koʻrinishida boʻladi: toʻrtta qiymat berilsa, uch yulduzli baho chiqadi, chunki birinchi qiymat nol yulduzga teng. Pul maydoni qoʻshilganda esa Studio valyuta maydoni ham kerakligini aytadi va uni oʻzi qoʻshishni taklif qiladi. Bogʻlovchi maydonda esa yangi yozuv yaratishni taqiqlash, qidiruvni bir necha belgidan keyin boshlash va tanlanadigan yozuvlarni filtr bilan toraytirish mumkin.
Xossalarning bir qismi koʻrinish boʻyicha alohida sozlanadi. Bir xil maydon roʻyxatda boshqa nom bilan, formada boshqa koʻrinishda va ayrim guruhlar uchun yashirin holda chiqishi mumkin. Maydonni koʻrinishdan olib tashlash uni bazadan oʻchirmaydi va keyin yana qoʻshish mumkin, ekranni yengillatish uchun esa maydonni oʻchirmasdan koʻrinmas qilish ham yetadi.
Texnik nom bilan ehtiyot boʻling. Yangi maydonning nomini Studio oʻzi beradi va u maxsus belgi bilan boshlanadi, keyinchalik uni Studio ichida oʻzgartirib boʻlmaydi, buning uchun bazaning texnik sozlamalariga kirish kerak. Gipotetik misol: «Montaj sanasi» uchun sana maydoni, «Montaj holati» uchun tanlov maydoni olinadi, holat esa ekranda bosqichlar satri koʻrinishida chiqadi.
Koʻrinishlar: toʻrt guruhda 11 tur
Koʻrinish — maʼlumotning ekrandagi shakli. Bitta model bir nechta koʻrinishga ega boʻlishi mumkin, Studio esa ularni toʻrt guruhga ajratadi.
| Guruh | Koʻrinishlar | Nima uchun |
|---|---|---|
| Umumiy | Forma, faoliyat, qidiruv | Yozuvni kiritish, faoliyatni koʻrish, filtrlash |
| Koʻp yozuv | Kanban, roʻyxat, xarita | Yozuvlarni jamlab koʻrish |
| Vaqt chizigʻi | Kalendar, kogorta, Gantt | Reja, muddat, mijozlarni ushlab qolish tahlili |
| Hisobot | Pivot, grafik | Maʼlumotni jamlash va chizish |
Agar Kanban koʻrinishi bor boʻlsa, telefonda roʻyxat oʻrniga aynan u ochiladi. Formaga tugma qoʻshish mumkin. Tugma tayyor server amalini ishga tushiradi yoki Odoo da allaqachon bor usulni chaqiradi. Forma va roʻyxatda yozuvni yaratish, tahrirlash, oʻchirish va nusxalashni taqiqlovchi belgilar bor, roʻyxatda esa ustun kengligini piksel bilan berish mumkin: aniq, eng kam yoki oraliq shaklda.
Chegaralar shu yerdayoq koʻrinadi. Faoliyat koʻrinishini faqat XML orqali oʻzgartirish mumkin. Xarita koʻrinishi kontaktga bogʻlangan maydonni talab qiladi, yoʻnalish tuzish uchun esa tashqi xarita xizmatining kaliti ham kerak. Gantt da dam olish kunlarini kulrang koʻrsatish uchun modelning oʻzi bu imkonni qoʻllashi kerak, Studio uni qoʻsha olmaydi, hujjat esa Project, Time Off, Planning va Manufacturing ilovalarini sanaydi.
XML muharriri ham bor, lekin hujjat ogohlantiradi: standart yoki meros olingan koʻrinishlarni toʻgʻridan-toʻgʻri tahrirlamang, chunki yangilanishda ular qayta yoziladi va oʻzgarish yoʻqoladi. Studio maydonni sudrab qoʻyganingizda alohida meros koʻrinish yaratadi va oʻzgarishni shu yerga yozadi. Shuning uchun XML ga kirsangiz, aynan Studio yaratgan koʻrinishni tanlang.
Yangi model va ilova: 14 tayyor xususiyat
Yangi model yoki ilova yaratilganda Studio 14 tagacha tayyor xususiyat taklif qiladi, va har biri birga ishlatiladigan maydon, sozlama va koʻrinishlarni toʻplam qilib qoʻshadi. Ular: kontakt maʼlumotlari, masʼul foydalanuvchi, sana va kalendar, sana oraligʻi va Gantt, bosqichlar, teglar, rasm, qatorlar, izohlar, pul qiymati, kompaniya, qoʻlda tartiblash, chatter va arxivlash.
Xususiyatlar bir-birini toʻldiradi. Rasm va bosqichlar birga tanlansa, Kanban kartasiga rasm ham chiqadi, bosqichlar esa uchta tayyor holat bilan keladi. Teglar xususiyati teglar uchun alohida model yaratadi va unga tayyor ruxsat yozuvlarini ham beradi.
Studioda qilingan hamma moslashtirish bazada bitta alohida modulga yigʻiladi, uni esa ZIP fayl sifatida eksport qilib, boshqa bazaga import qilish mumkin. Shart bor: ikkala bazada versiya va ilovalar bir xil boʻlishi kerak, chunki Studio kerakli ilovalarni bogʻliqlik sifatida qoʻshmaydi.
Studio faqat ekranni emas, ish tartibini ham sozlaydi. Avtomatik qoida hodisaga javoban amal bajaradi, tasdiqlash qoidasi esa tugma bosilishidan oldin masʼul odamning roziligini talab qiladi. Bu ikki vosita alohida maqolada tahlil qilinadi.
PDF hisobotlar: avval nusxa oling, keyin oʻzgartiring
Studioda mavjud hisobotni, masalan hisob-fakturani, tahrirlash yoki yangisini yaratish mumkin. Umumiy maket Studiodan tashqarida, kompaniya sozlamalarida tanlanadi va yettita tayyor variant bor, qogʻoz oʻlchami sifatida esa A4 yoki US Letter tanlanadi. Yangi hisobot uchun uch tur tanlanadi: tashqi, ichki yoki boʻsh, va tur faqat sarlavha hamda oyoqcha qanday boʻlishini belgilaydi.
Hujjat qatʼiy tavsiya beradi: standart hisobotning nusxasini yarating va oʻzgarishni nusxada qiling. Sabab sodda. Sarlavha yoki oyoqchani oʻzgartirsangiz, bu barcha hisobotlarga taʼsir qiladi. Muharrirda statik matn bevosita oʻzgaradi, dinamik matn esa yozuv qiymati bilan almashadi. Dinamik jadval bogʻlangan yozuvlar soniga qarab qator hosil qiladi: 10 qatorli buyurtma 10 qatorli jadval beradi.
Shartli bloklar ham bor, ammo ularning shartini faqat XML da tahrirlash mumkin. XML ni qoʻlda oʻzgartirsangiz, yangilanishdan keyin hisobotda muammo chiqishi mumkin, bunda oʻzgarishni eski bazadan yangisiga nusxalash kerak. Yana bir tafsilot: hisobotni yozuvga biriktirib saqlash sozlamasi hisob-fakturalar uchun qonun talabi deb eslatiladi.
Odoo 19 va 20.0 dagi Studio yangiliklari
Odoo 19 Studioga tugma yordam matni, mahkam ustun kengligi, hisobotda ifodalarni koʻchirish va yozuvni nusxalash mumkinligini belgilashni qoʻshdi. Odoo 20.0 yangiliklari esa quyidagilar:
- avtomatik qoidalar orqali faoliyat rejalarini ishga tushirish.
- forma tugmalari va yorliqlari tartibini sudrab oʻzgartirish.
- Kanban bosqichlarini forma ichidan sozlash.
- roʻyxat ustunlari uchun eng kam va eng koʻp kenglik.
- yangi hisobot muharriri va umumiy elementlar haqidagi ogohlantirish.
- Studio yaratgan maydonlarning oʻqish uchun qulay texnik nomlari.
Misol: montaj maʼlumotlarini buyurtmaga qoʻshish
Boshidagi misolga qaytaylik. Bu gipotetik ish Studio doirasida bajariladi va hujjatdagi vositalardan tuziladi.
- Buyurtma formasiga sana maydoni qoʻshiladi va tasdiqlangan buyurtmalar uchun majburiy qilinadi.
- Montaj holati uchun tanlov maydoni olinadi va u bosqichlar satri sifatida koʻrsatiladi.
- Roʻyxat koʻrinishiga montaj sanasi ustuni qoʻshiladi, kalendar koʻrinishi esa shu sana boʻyicha yoqiladi.
- Buyurtma PDF shakli nusxalanadi va nusxaga montaj sanasi maydoni qoʻshiladi.
- Nusxa hisobotlar menyusiga chiqariladi va faqat sotuv guruhiga koʻrsatiladi.
Bu besh qadamda kod yoʻq, dasturchi ham kerak emas. Lekin ikkinchi darajali savollar chiqadi. Montaj sanasi oʻzgarganda mijozga xabar ketishi kerakmi? Sana buyurtma tasdiqlangandan keyin kim oʻzgartira oladi? Birinchisi avtomatik qoidaga, ikkinchisi ruxsat yozuviga tegishli, ikkalasi ham alohida maqolalarda koʻrib chiqiladi.
Studio qayerda toʻxtaydi
Chegaralarni bitta jadvalda yigʻsak, quyidagi tasvir chiqadi. Jadval hujjat jumlalaridan tuzildi, shaxsiy tajribadan emas.
| Talab | Studioda | Chegara |
|---|---|---|
| Formaga maydon qoʻshish | Sudrab qoʻyiladi | Texnik nomni keyin faqat texnik sozlamalardan oʻzgartirish mumkin |
| Faoliyat koʻrinishi | Faqat XML orqali | Oddiy muharrir yoʻq |
| Hisobotdagi shart | Faqat XML orqali | Blok koʻrinadi, shart esa tahrirlanmaydi |
| Gantt da dam olish kunlari | Model qoʻllashi kerak | Studio imkonni qoʻsha olmaydi |
| Boshqa bazaga koʻchirish | ZIP eksport va import | Versiya va ilovalar bir xil boʻlishi shart |
| Odoo Online | Kodsiz moslashtirish mos | Maxsus kodli modul oʻrnatib boʻlmaydi |
Yangilash bandi alohida eʼtiborga loyiq. Odoo yangilash xizmati Studio bilan qilingan moslashtirishlarni, Studio oʻrnatilgan va obuna faol boʻlsa, oʻziga oladi. Qoʻlda yozilgan modul esa bunday emas: u yangilash xizmatiga kirishi uchun alohida qoʻllab-quvvatlash kelishuvi kerak.
Amalda nima qilish mumkin
Quyidagi qadamlar hujjat qoidalaridan chiqarilgan tahririyat xulosasi.
- Avval talabni yozib chiqing: qaysi ekran, qaysi maydon, kimga koʻrinadi.
- Ishni ishchi bazada emas, nusxada qiling. Odoo Online da nusxa 15 kundan keyin oʻchadi va bitta bazadan beshtagacha nusxa olish mumkin.
- Hisobotni oʻzgartirishdan oldin standartning nusxasini oling.
- XML ga faqat zarurat boʻlganda tushing va qayerda tahrir qilganingizni yozib qoʻying.
- Murakkab hisob-kitob yoki tashqi tizim bilan chuqur bogʻlanish chiqsa, Studio chegarasiga yetganingizni tan oling.
Studio oddiy talablar uchun tez va xavfsiz yoʻl: maydon, ekran, hisobot va qoidalar shu yerda hal boʻladi. Murakkab hisob-kitob va chuqur integratsiya esa boshqa vositani talab qiladi. Har talabdan oldin shuni soʻrash kerak: bu Studio doirasidami yoki uning chegarasidan tashqaridami?
Asosiy atamalar
- Studio
- Odoo ichidagi vosita. U bilan kod yozmasdan maydon, ekran, hisobot va qoidalarni oʻzgartirish mumkin.
- Maydon
- Yozuvdagi bitta maʼlumot joyi, masalan buyurtmadagi montaj sanasi yoki mijoz nomi.
- Xossa maydoni
- Bazada alohida ustun boʻlib saqlanmaydigan maydon. U bitta ota yozuvga ulangan hamma yozuvlarga umumiy boʻladi.
- Koʻrinish
- Maʼlumotning ekrandagi shakli: forma, roʻyxat, kanban, kalendar, grafik va boshqalar.
- Model
- Odoo da maʼlumot turining tavsifi, masalan buyurtma yoki mijoz. Modelni jadval deb tasavvur qilish mumkin.
- Hisobot muharriri
- PDF hujjatni, masalan hisob-fakturani, ekranda tahrirlaydigan Studio qismi.
- XML
- Koʻrinish va hisobot tuzilishi yozilgan matn formati. Studio ayrim ishlarni faqat XML orqali bajaradi.
- Avtomatik qoida
- Biror hodisa yuz berganda tizim oʻzi bajaradigan amal, masalan faoliyat yaratish yoki xabar yuborish.
- Tasdiqlash qoidasi
- Tugma bosilishidan oldin masʼul odamning roziligini talab qiladigan sozlama.
- Eksport va import
- Studio moslashtirishlarini ZIP fayl sifatida boshqa bazaga koʻchirish usuli.
Manbalar
Maqola quyidagi manbalarga tayanadi:
- Odoo S.A., Studio, Odoo 20.0 hujjatlari. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/studio.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Studio: Fields and widgets, Odoo 20.0 hujjatlari. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/studio/fields.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Studio: Views, Odoo 20.0 hujjatlari. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/studio/views.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Studio: Models, modules, and apps, Odoo 20.0 hujjatlari. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/studio/models_modules_apps.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Studio: PDF reports, Odoo 20.0 hujjatlari. https://www.odoo.com/documentation/20.0/applications/studio/pdf_reports.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Odoo 20 Release Notes, 2026 sentyabr, Studio boʻlimi. https://www.odoo.com/odoo-20-release-notes (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Odoo 19 Release Notes, 2025 sentyabr, Studio boʻlimi. https://www.odoo.com/odoo-19-release-notes (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Upgrade a database, Odoo 20.0 hujjatlari, xizmat darajasi kelishuvi boʻlimi. https://www.odoo.com/documentation/20.0/administration/upgrade.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., Odoo Online, Odoo 20.0 hujjatlari. https://www.odoo.com/documentation/20.0/administration/odoo_online.html (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)
- Odoo S.A., addons papkasi, odoo/odoo omborining 20.0 tarmogʻi. https://github.com/odoo/odoo/tree/20.0/addons (koʻrilgan: 23-oktabr, 2026)