MoySklad va 1C: tayyor bulutli xizmat bilan platforma orasida tanlash

Rasmiy 1C saytida tizim ikki qismdan iborat deb yoziladi: texnologik platforma, yaʼni «yadro», va uning ustida ishlaydigan konfiguratsiyalar, yaʼni tayyor amaliy yechimlar. Savdo uchun 1C ning «Управление торговлей» mahsuloti ham platforma emas, konfiguratsiya. MoySklad esa boshidan tayyor, bulutdagi xizmat. Shu sababli «1C yaxshimi yoki MoySklad» degan savol noaniq, chunki biri bilan platformani, ikkinchisi bilan tayyor mahsulotni solishtirasiz. Quyida farq mezonlar bilan ochiladi.

1C: platforma, konfiguratsiya va ularning egasi

1C va hamkorlari platforma ustida 1300 dan ortiq tiraj yechimini yaratgan. Tarmoq yechimlarini hamkor dasturchilar tuzadi, 1C ularni platformaga moslik uchun sertifikatlaydi. Joriy etishni hamkor integrator, mijozning oʻz IT xodimlari yoki ikkalasi birga bajaradi.

Asosiy yetkazma uch narsani oʻz ichiga oladi: platforma, bitta konfiguratsiya va bitta ish joyi uchun litsenziya. Ikkinchi kompyuterda ishlash uchun qoʻshimcha mijoz litsenziyasi kerak, server variantida esa server litsenziyasi ham. Bu tartib 1C ning litsenziya sahifasida 2026-yil 4-avgustda yangilangan.

Savdo konfiguratsiyasining rasmiy sahifasi uni «tipik konfiguratsiya» deb ataydi va platforma hamda tipik konfiguratsiyalar huquqi 1C-Soft kompaniyasiga tegishli ekanini yozadi. Sahifa Rossiyada qoʻllanadigan OSNO, USN va PSN soliq tartiblarini sanaydi, Oʻzbekiston haqida esa soʻz yoʻq. Oʻzbekiston uchun alohida mahsulot bor: «Управление торговлей для Узбекистана». Rasmiy katalogda uning ishlab chiqaruvchisi 1S-TOSHKENT, 2026-yil 12-oktyabrdagi nashri esa 11.0.0.24 deb koʻrsatilgan.

Bu yechimning chegarasi ham sahifada yozilgan: konfiguratsiya buxgalteriya va soliq hisobi uchun moʻljallanmagan, tartibga solinadigan hisobotlar «Бухгалтерия для Узбекистана» da tuziladi, birlamchi hujjatlar darajasida esa maʼlumotni oʻsha konfiguratsiyaga yuklash mumkin. Mahsulot faqat PROF nashrida yetkaziladi va platformani oʻz ichiga oladi. Buxgalteriya konfiguratsiyasining 3.0 nashri haqida 1C 2019-yil 11-dekabrdagi xabarida yozgan: uni VENKON GROUP 1C buyurtmasi bilan lokalizatsiya qilgan, qonuniy asos esa Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonun, Soliq kodeksi va milliy standartlar.

Konfiguratsiyaning qamrovi keng: rasmiy tavsifga koʻra unda buyurtmaning beshta holati bor, ular kelishilmagan, kelishilgan, taʼminlashga, joʻnatishga va yopilgan. Savdo shartlaridan chetga chiqqan buyurtmani tasdiqlash jarayoni, ehtiyojga qarab toʻldirishning bir necha strategiyasi, manzilli saqlash va koʻp bosqichli inventarizatsiya ham kiritilgan. Bitta bazada bir nechta kompaniyani ham yuritish mumkin, bunday jarayonlar esa konfiguratsiya tarkibida tayyor turadi. MoySklad da oʻxshash natijani holatlar, rezerv, ichki buyurtma va stsenariylar bilan yigʻasiz. Bu taqqos tahririyatniki, ikki tomonning qamrovi bir-biriga toʻliq mos kelmaydi.

MoySklad: dasturni siz oʻrnatmaysiz

Bulutli xizmatning standart taʼrifini AQShning NIST instituti bergan. Unga koʻra foydalanuvchi yetkazuvchining bulutda ishlayotgan dasturidan foydalanadi, infratuzilmani va hatto dasturning alohida imkoniyatlarini boshqarmaydi, faqat cheklangan shaxsiy sozlamalar bundan mustasno. MoySklad shu taʼrifga mos keladi: veb-ilova brauzerda ochiladi va doimiy internet aloqasini talab qiladi, mobil ilova ham shunday.

Yangilanish ham yetkazuvchi tomonida: xizmat holati sahifasi yuklama va mavjudlikni real vaqtda koʻrsatadi, oxirgi va keyingi yangilanish sanasini, eng yaqin rejali texnik ishlarni ham beradi. Kompaniya tarixida 1C ning oʻrni bor: rasmiy sahifaga koʻra 2011-yilda investor 1C firmasi boʻlgan, 2023-yilda esa kompaniya Toshkentda ofis ochib, Oʻzbekistonga kirgan. Bu faqat tarixiy fakt, mahsulotlar bir-biridan alohida.

Sozlash chuqurligi qancha, degan savolga rasmiy sahifalar MoySklad uchun toʻrtta vosita bilan javob beradi:

• Qoʻshimcha maydonlar: har obyekt turi uchun 100 tagacha.
• Holatlar: hujjat va kontragentlar uchun istalgan miqdorda, hujjatning hayot yoʻlini kuzatish uchun.
• Stsenariylar: bir vaqtda 100 tagacha faol robot-qoida.
• Katalogdagi qoʻshimcha yechimlar: ularning bir qismini uchinchi tomon ishlab chiquvchilar yaratadi. Oʻrnatilgan yechim hisobdagi kerakli maʼlumotlarga kirish oladi, savollarga esa muallif javob beradi.

Bu roʻyxatdan hisob qoidasini oʻzgartirish imkoni chiqmaydi. MoySklad da tannarx, rezerv va qoldiq mantigʻi xizmatning oʻzida, siz uni sozlamalar orqali yoqasiz yoki oʻchirasiz xolos. Bu tahririyat xulosasi, hujjatlar buni bir jumlada aytmaydi.

Yangilanish: eng katta farq shu yerda

Sozlash chuqurligi bilan yangilanish masalasi bogʻliq. 1C ning uslubiy hujjati vaziyatni shunday tasvirlaydi: yetkazuvchi tiraj konfiguratsiyasini chiqaradi, mijoz uni oʻziga moslaydi, keyin yetkazuvchi yangi nashr chiqaradi va mijoz oʻz oʻzgarishlarini yetkazuvchi oʻzgarishlari bilan birlashtirishi kerak. Qoʻlda birlashtirish juda mehnatli, shuning uchun platformada yetkazib berish va qoʻllab-quvvatlash mexanizmi bor. Hujjat 2008-yilga tegishli, kengaytma sahifasi esa shu qoʻllab-quvvatlash rejimiga bugun ham tayanadi.

Birlashtirishda uchta konfiguratsiya qatnashadi: sizniki, yetkazuvchining eski nashri va yangi nashri. Har xususiyat uchun qoida oddiy:

Faqat oxirgi qator qiyin, uni gipotetik misolda koʻraylik: tovar nomi maydonining uzunligini siz 100 dan 150 ga oshirdingiz, yetkazuvchi esa yangi nashrda uni 120 qildi. Tizim kim haq ekanini bilmaydi, shuning uchun bunday xususiyatlarni birlashtirish daraxtida qalin shrift bilan ajratadi, qarorni esa sizdan kutadi.

Yangiroq yoʻl boshqacha: 1C platformasida tavsiya etilgan yechim kengaytma, yaʼni barcha oʻzgarishlar alohida kengaytmada yoziladi, yetkazuvchining konfiguratsiyasi esa toʻliq qoʻllab-quvvatlashda qoladi. Yangi nashr chiqsa, u avtomatik yangilanadi, platforma kengaytmani ishga tushirishda qayta ulaydi. Sahifa bir ogohlantirishni ham beradi: kengaytma har ulanishda «olingan» obyektlar oʻzgarmaganini tekshiradi.

MoySklad da birlashtirish yoʻq, chunki sizning konfiguratsiyangiz yoʻq. Yangilanish tashvishi sizda emas, lekin uning mazmuni ustidan nazorat ham sizda emas.

Mahalliy qonun: ikki xil yoʻl

1C da Oʻzbekiston talablari alohida konfiguratsiyalar sifatida keladi: savdo bir ishlab chiqaruvchidan, buxgalteriya esa boshqasidan. Savdo konfiguratsiyasining rasmiy sahifalarida soliq xizmati bilan almashinuv, elektron hisob-faktura yoki fiskal kassa haqida soʻz yoʻq. Bu qamrovning yoʻqligini emas, sahifada yozilmaganini bildiradi, shuning uchun ularni sotuvchidan yozma soʻrash kerak.

MoySklad da esa mamlakat sozlamalari xizmat ichida: tovar kartochkasida TASNIF qidiruvi bor, u nomni, IKPU kodini, qadoq kodini va shtrix-kodni avtomatik toʻldiradi, qidiruv rus va oʻzbek tillarida ishlaydi. Fiskal kassa sifatida E-POS ulanadi, u Windowsda ishlaydi va ARM protsessorlarni qoʻllamaydi. Kassa va qurilma cheklovlari alohida maqolada yoritilgan.

Ikki tizim yonma-yon ishlasa

MoySklad 1C ga maʼlumotni eksport qiladi. Fayl 1C:Buxgalteriya uchun Enterprise Data formatida tayyorlanadi, uni faylga yoki toʻgʻridan-toʻgʻri 1C:Fresh bulutiga yuborish mumkin. Teskari yoʻnalish ham bor: 1C dagi tovar va kontragent roʻyxatini umumiy hisobot orqali XLS ga saqlab, MoySklad ga import qilish mumkin. MoySklad ning Oʻzbekiston sayti 1C:Buxgalteriyaning 2.0 va 3.0 nashrlari hamda Enterprise Data bilan integratsiyani eʼlon qiladi, bank koʻchirmasini 1C dan import ham qiladi.

Boshlangʻich maʼlumotni koʻchirishda ham MoySklad ning rasmiy chegaralari bor. Tovar va kontragent roʻyxati Excel yoki CSV fayl orqali yuklanadi, fayl 10 megabaytdan oshmasligi kerak. Qoldiq importi alohida: fayl 10 megabayt va koʻpi bilan 2000 qatordan iborat boʻladi. Gipotetik hisob: 1C dagi 12 000 pozitsiyali qoldiq 12 000 / 2000 = 6 ta faylga boʻlinadi. Koʻchirishdan oldin sinov uchun 5–10 pozitsiya yuklash tavsiya etiladi, chunki notoʻgʻri yaratilgan tovarlarni importning oʻzi oʻchira olmaydi.

Almashinuvda uchta tuzoq bor, ularning hammasi rasmiy sahifada yozilgan:

• Har chakana savdo nuqtasi alohida omborga bogʻlangan va prefiksi koʻrsatilgan boʻlishi shart, aks holda eksport xato bilan tugaydi.
• Qiymat uzunligi 1C talabiga mos kelishi kerak: tovar nomi 100 belgigacha, artikul 25 belgigacha, hujjat raqami 11 belgigacha.
• Tovarni birinchi marta nomi yoki kodi bilan taniydi, keyin GUID bilan. MoySklad da nom oʻzgarsa, qayta yuklashda tovar yangi hisoblanadi.

Gipotetik hol: 1C da tovar «Sut 1 l», MoySklad da esa «Sut 1 litr». Nomlar bir belgigacha mos tushmasa, birinchi yuklashda 1C da ikkinchi kartochka paydo boʻladi. Shuning uchun nomlarni tizimlar orasida bir qoida bilan yuritish zarur.

Mezonlar jadvali

Jadval yetti mezonni yonma-yon qoʻyadi, uni esa baho emas, tanlov savollarini aniqlash vositasi sifatida oʻqing.

Qayerda xato qilinadi

• «1C ga oʻtamiz» deyiladi, lekin qaysi konfiguratsiya ekani aytilmaydi. Platforma oʻzi hisob qoidasini bermaydi.
• Tipik konfiguratsiya toʻgʻridan-toʻgʻri oʻzgartiriladi, keyingi yangilanishlar esa har safar qoʻlda birlashtiriladi.
• Savdo konfiguratsiyasidan buxgalteriya hisobini kutiladi, holbuki sahifa uning buxgalteriya va soliq hisobi uchun moʻljallanmaganini yozadi.
• Tovar nomi ikki tizimda turlicha yoziladi va qayta yuklashda ikkinchi kartochka paydo boʻladi.
• MoySklad dan konfiguratsiyaga xos erkinlik kutiladi, holbuki uning hisob qoidalarini oʻzgartirib boʻlmaydi.

Amalda nima qilish mumkin

Bu savollar yuqoridagi hujjatlardan chiqarilgan tahririyat fikri, ularga tartib bilan javob bering.

1. Sizning jarayoningiz tayyor xizmatning standart hujjatlariga sigʻadimi? Sigʻsa, konfiguratsiyani oʻzgartirish ehtiyoji kam.
2. Yangilanishni kim va qachon qabul qiladi? Konfiguratsiyani oʻzgartirgan korxonada bu alohida mutaxassisning doimiy ishi.
3. Buxgalteriya hisobi qaysi tizimda yuritiladi va ikki tizim orasida qaysi hujjatlar oʻtadi?
4. Oʻzbekiston talablaridan qaysilari sizga kerak: kassa, TASNIF, hisob-faktura? Ularni sotuvchidan yozma soʻrab oling.
5. Nomlash qoidasi ikki tizimda bir xilmi? Bu eng arzon va eng koʻp unutiladigan tekshiruv.