Oʻzbekiston raqamli auditoriyasi 2026: raqamlarni qanday oʻqish kerak

Oʻzbekiston haqida uchta manba bir-biriga yaqin raqam beradi: 33,1 million, 33,3 million va 33,9 million. Ularni bir-birini tasdiqlayapti deb oʻylash oson, aslida esa har biri boshqa narsani sanaydi: birinchisi odamlarni, ikkinchisi mobil internet abonentlarini, uchinchisi mobil ulanishlarni. Reja tuzayotgan marketolog uchun shu farq raqamning oʻzidan muhimroq.

Uch xil 33 million

DataReportal 2025-yil oktyabriga 33,1 million internetdan foydalanuvchini hisoblagan. Bu aholining 89,0 foizi, internetdan foydalanmaydigan taxminan 4,09 million kishi esa 11,0 foiz. Xalqaro Telekommunikatsiya ittifoqi bunday koʻrsatkichni aniq taʼriflaydi: oxirgi uch oyda istalgan joydan internetdan foydalangan odamlar ulushi. Demak, bu odamlar soni, qurilma yoki SIM-karta soni emas.

Milliy statistika qoʻmitasi boshqa oʻlchov beradi: 2026-yil 1-yanvarda mobil aloqa orqali internetga ulangan abonentlar 33,3 million boʻlgan, 2024-yilda esa 29,2 million. Qoʻmita xabariga koʻra bu raqam oʻn yilda 4,3 baravar oshgan, 2015-yilda 7,8 million edi. Abonent odam emas: bir kishida ikkita SIM-karta boʻlishi mumkin, bu tahririyat izohi. Uchinchi raqam GSMA Intelligence hisobidan: 2025-yil oxirida 33,9 million mobil ulanish, aholining 91,1 foizi. DataReportal ogohlantiradi: ulanishlarning bir qismi faqat ovoz va SMS uchun, shuning uchun bu raqamni mobil internet ishlatilishining oʻlchovi deb boʻlmaydi.

DataReportal birlamchi oʻlchov emas, yigʻma hisobot, chunki u Xalqaro Telekommunikatsiya ittifoqi, GSMA Intelligence, Eurostat, milliy tartibga soluvchi idoralar va statistika idoralari maʼlumotini, shuningdek Google va Meta reklama rejalashtirish vositalarini birlashtiradi. Internet raqami rasmiy statistikaga yaqinroq turadi, ijtimoiy tarmoq raqami esa reklama kabinetlaridan keladi, shuning uchun ikkinchisini birinchisidek aniq deb boʻlmaydi.

Maxraj ham farq beradi: Statistika agentligining uy xoʻjaliklari tanlanma kuzatuvi 2024-yil yanvar–sentyabrida 10 yosh va undan katta aholining 92,7 foizi internetdan foydalanganini koʻrsatgan. DataReportal esa 2025-yil oktyabrida butun aholining 89,0 foizini keltiradi. Ikki raqam bir-biriga zid emas, chunki birida 10 yoshgacha boʻlgan bolalar sanalmagan, ikkinchisida sanalgan, davrlar va usullar ham boshqa. Shuning uchun ularni bir chiziqqa qoʻyib, «internet ulushi pasaydi» deb yozish xato boʻladi.

Ijtimoiy tarmoq: 14,1 million odam emas, hisob

DataReportal 14,1 million «ijtimoiy tarmoq hisobi»ni keltiradi. Bu aholining 37,9 foizi va internet foydalanuvchilarining 42,6 foizi. Raqam ichida muhim tafsilot bor: Instagram uchun reklama qamrovi ham aynan 14,1 million. Kursiv Media sharhida ham ikki raqamning teng ekani qayd etilgan.

Sababi usulda: Kepios har mamlakat uchun eng katta reklama qamroviga ega bitta platformani oladi, maqsad esa bir odamni bir necha tarmoqda ikki marta sanamaslik. Demak, Oʻzbekistonda bu raqam amalda Instagram reklama qamrovi. Usul ikki tomonga xato beradi: platformalar qamrovida takroriy va soxta hisoblar boʻlishi mumkin, bu raqamni oshiradi, faqat bitta platforma olingani esa boshqa tarmoqlardagi qoʻshimcha odamlarni tashlab ketadi va raqamni kamaytiradi.

Meta ning oʻz izohi ham shu yoʻnalishda. DataReportal uni keltiradi: taxminiy auditoriya hajmi oylik yoki kunlik faol foydalanuvchilar soni oʻrnini bosmaydi. Shu sahifada boshqa platformalar ham reklama qamrovi sifatida berilgan: Facebook 2,30 million, TikTok 18 yoshdan kattalar orasida 2,59 million, LinkedIn 1,10 million aʼzo, Threads 834 ming.

Kattalar kesimi ham bor: 18 yoshdan katta reklama qamrovi 12,8 million, bu shu yosh guruhining 53,7 foizi. Jins boʻyicha 66,8 foiz erkak, 33,2 foiz ayol. Bu ulushlarni qamrovga qoʻllasak, taxminan 8,6 million erkak va 4,2 million ayol chiqadi. Bu tahririyat hisobi, manbaning oʻz raqami emas.

Bir yilda 11,7 milliondan 14,1 milliongacha emas

Yillarni solishtirish eng koʻp xato beradigan joy. DataReportal 2025-yil martda 11,7 million ijtimoiy tarmoq hisobini, 36,7 million aholini va 32,7 million internet foydalanuvchisini yozgan edi. 2026-yil nashrida bu raqamlar 14,1 million, 37,2 million va 33,1 million. Ikki nashrni ayirsangiz, ijtimoiy tarmoqda 2,4 million oʻsish chiqadi. Lekin 2026-yil nashrining oʻzi oʻsishni 4,2 million, yaʼni 41,7 foiz deb beradi.

Mobil ulanishda ham shunday: ikkala nashrda soni 33,9 million, lekin 2026-yil nashri oʻsishni 306 ming deb yozadi, 2025-yil nashri esa 868 ming deb yozgan edi. Bu eski raqam keyin tuzatilgani ehtimolini koʻrsatadi. DataReportal oʻzi ham ogohlantiradi: eski hisobotlardan oʻzgarishni hisoblamang, manbalar tuzatilgan boʻlishi mumkin, yanvar va oktyabr sanalari esa solishtirishni buzadi.

Shu sababli 41,7 foizlik oʻsishga ehtiyot boʻlib qarash kerak. U ikki narsani aralashtirishi mumkin: haqiqiy yangi foydalanuvchilarni va manba tuzatishlarini, sahifa esa ularni ajratib bermaydi. «Ijtimoiy tarmoq bir yilda 42 foizga oʻsdi» jumlasini reklama byudjetini koʻpaytirish uchun asos qilib boʻlmaydi. Haqiqiy oʻsishni oʻz kampaniyangizdagi qamrov va murojaatlar sonidan koʻrasiz.

Aholidan reklama auditoriyasigacha

Rejalashtirish uchun foydali tomoni zanjirning oʻzida: har pogʻonada raqam kamayadi va uning maʼnosi ham oʻzgaradi, chunki aholi hisobi odamlarga, oxirgi pogʻonalar esa reklama kabinetining baholariga tayanadi.

Gipotetik misol: kompaniya Toshkentdagi ayollarga xizmat koʻrsatadi, lekin zanjirdagi hech bir raqam shahar boʻyicha emas. Biz ochgan sahifada shahar va qishloq ulushi faqat butun aholi uchun berilgan, ijtimoiy tarmoq auditoriyasi uchun emas. Demak, 4,2 million butun mamlakat uchun yuqori chegara. Shahar uchun aniq hajmni hisobot emas, reklama kabinetining oʻzi koʻrsatadi.

Internetdan tashqaridagi 4 million

Internetdan foydalanmaydigan 4,09 million kishi reja uchun ham muhim, chunki ular reklama kabinetida umuman koʻrinmaydi. Kursiv sharhi ularni asosan qishloq aholisi va keksalar deb yozadi, lekin bu taqsimotni DataReportal sahifasidan tasdiqlay olmadik. DataReportal esa boshqa ogohlantirish beradi: eʼlon qilingan internet raqamlari hozirgi holatni kam koʻrsatishi mumkin, chunki ularning manbalari bir necha oy kechikib chiqadi.

Aholining medianali yoshi 27,0, shaharda yashovchilar 50,8 foiz. Demak, auditoriya yosh va shahar bilan qishloq deyarli teng boʻlingan. Bu ikki fakt reja uchun fon vazifasini oʻtaydi, kanal tanlovini esa ular oʻzi hal qilmaydi.

Telegram: koʻp gapiriladi, lekin bu manbada yoʻq

DataReportal ning Oʻzbekiston sahifasidagi reklama qamrovi roʻyxatida Telegram yoʻq. U yerda Meta, TikTok, LinkedIn, Reddit va X platformalari bor. Kursiv ham Telegram DataReportal tahliliga kirmaganini yozgan. Demak, Telegram auditoriyasini bu hisobotdan chiqarib boʻlmaydi.

Boshqa joylarda Telegram raqami uchraydi: UzDaily 2025-yil 22-oktyabrdagi nashrida Telegramda 25 million foydalanuvchi bor, bu internet auditoriyasining 76 foizi, deb yozilgan. Ammo manba, tanlama hajmi va davr koʻrsatilmagan, matn oxirida esa Telegramda reklama berish tavsiya etiladi. Hisob ichki jihatdan mos: 25 million 33,1 millionning taxminan 76 foizi. Lekin manbasiz raqamni dalil emas, tekshirilmagan daʼvo deb oʻqish toʻgʻri.

Raqamni rejaga qanday kiritish

Quyidagilar manbalardan chiqarilgan tahririyat xulosasi, qoida emas.

1. Har raqam yoniga birlik yozing: odam, abonent, ulanish yoki reklama qamrovi.
2. Sanani yozing. Yanvar va oktyabr raqamlarini bir-biridan ayirmang.
3. Oʻsishni faqat bitta nashrning oʻzi yozgan oʻsish sifatida oling.
4. Ijtimoiy tarmoq raqamini xaridorlar soni deb emas, reklama koʻrsatish uchun yuqori chegara deb oling.
5. Telegram va hududlar uchun oʻz maʼlumotingizni yigʻing: sayt tashriflari, mijozlar bazasi, reklama kabineti.
6. Rasmiy statistikani va DataReportal ni yilda kamida bir marta qayta oching, chunki ikkalasi ham tuzatiladi.

Raqamni oʻz maʼlumotingiz bilan solishtirish oson: mijozlar bazangizda ayollar ulushi, deylik, 60 foiz, mamlakat reklama qamrovida esa 33,2 foiz. Bu farq xato emas, mahsulotingiz ayollarga yaqinroq ekanini koʻrsatadi. Umumiy raqam esa faqat fon boʻlib qoladi, qaror oʻz mijozlaringiz maʼlumotiga tayanadi.

Bu raqamlar bozorning kattaligini emas, qaysi savolni berish kerakligini koʻrsatadi. Sizning xaridoringiz shu 14,1 million ichidami, Telegramdami yoki umuman onlaynda emasmi? Javobni bu hisobotlar bermaydi, uni oʻz mijozlaringizdan olasiz.